Hayrat Yardım, dünya genelinde ihtiyaç sahiplerine ulaştırdığı bağış ve yardımlarla bir iyilik köprüsü kurar. Siz de bu hayra ortak olun.
Hayrat Yardım'a Bağış Yap
SAYFA 62
چالیشان شاكردلرە دە دواملی صاغلق و عافیتلر و موفّقیتلر تمنّی أیلرز. تكرار مبارك ال و آیاقلریڭزی اوپرز افندیمز.
اَلْبَاقٖی هُوَ الْبَاقٖی
اگیردیر منطقەسی طلبەلری نامنە چلینكیر علی، سلیمان، قصورلی صبری
بر قسم اوزاق مسافەلردەكی قرداشلر كتاب ایستەیورلر. پوستە ایلە كوندرمەمزە مانع وارمی، استیذان ایدییورز. بو حوالیكە، اگیردیر، بارلە، بَدْرَەدە قرداشلرڭ جملەسی ال و آیاقلریڭزی أوپر، ادعیەء خیریەڭزی نیاز ایدرلر.
باشدە چالیشقانلر اركانی اولدیغی حالدە عموم قرداشلرە قلبلر طولوسی سلام و احتراملر ایدرز.
صونغور نام قرداشمزڭ مَخْلَصنی [منصور ویا مغفور] اولارق یازمق و طانیمق ایستەیورز. نە بویورولور؟
[٥٣٧]
[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]
وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ
اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُٓ اَبَدًا دَٓائِمًا
چوق سوكیلی، مشفق استادم افندم حضرتلری،
[اوّلا] هم مبارك لیالئ عشرەڭزی، هم قدسی بایرامڭزی روح و جانملە
SAYFA 63
تبریك ایدر، عرض حرمتلرملە نور نشر ایدن اللریڭزدن أوپر، قصوراتمڭ عفوینی استرحام ایدرم.
[ثانیًا] بو كناهكار، عادی، عاجز، قصورلی، لیاقتسز، مسكین، تنبل طلبەڭزی رسالۀ نورڭ حقائق قدسیەء ایمانیە و قرآنیەسنە و سوكیلی استادینڭ تربیەء حقیقیەء معنویە و مادّیەسنە مظهر بویوران جناب ارحم الرّاحمینە حدسز شكر ایدییورم. (اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبّٖی).
سوكیلی استادم، تربیەء معنویەڭزڭ آثارینی هر وقت بزە احساس ایدن ربّ رحیممە نە قدر شكر ایتسەم یینە آزدر. تحدیث نعمت اولمق اوزرە شونی دە عرض ایتمك ایسترمكە، خستەلغمدن مشتكی دگلم. چونكە للّٰە الحمد، نور عینم و سرور روحم و غدای قلبم اولان رسالۀ نورڭ حقیقتلرینی بالفعل و بالتّجربە درس آلمەمە سبب اولدی. هم حقیقتًا عمریمڭ قرقنجی سنەء دوریەسندە، مدهش بر طرزدەكی مادّی و معنوی خستەلقلریمە هر بر رجاسندە روحە و قلبە بیڭلر نور توحیدی و ضیای تسلّی یی سرپن اختیارلر رسالەسی.. هم هر بر دواسندە بی نهایە شفای معنوی بولونان خستەلر رسالەسی.. هم اون بر كلمەء قدسیەء توحیدیەنڭ پك خارقە و امثالسز بر طرزدە طلسملرینی كشف ایدن و هر بر جملەسندن نور توحید فیشقیران یگرمنجی مكتوب.. هم حقائق ایمانیەنڭ اڭ صوڭ و اڭ مشكل و اڭ درین و بتون فیلسوفلری، حتّی حكمای اسلامیەیی دخی حیرتدە بیراقان چوق مهم معمّالری حلّ ایدن یگرمی دردنجی مكتوب.. هم قلبڭ
SAYFA 64
بتون معنوی یارەلرینە قدسی بر تریاق اولان اون یدنجی سوز و امثالی رسالەلر، پك خارقە بر طرزدە امدادیمە یتیشدی و تداوی یە باشلادی. و بڭا شویلە بر قناعت قطعیە ویردیكە، كویا رسالۀ نوری، ازجملە مذكور رسالەلری هم بن، هم خستەلق مناسبتی ایلە یانمە كلنلر درس آلسینلر دییە رحمت الٰهیە طرفندن خستەلاندیریلمشم.
اوت، صانكە سوكیلی، مشفق استادیمز اختیارلر رسالەسنی كنچلرە، خستەلر رسالەسنی صحّتدە اولانلرە یازمش.
[ثالثًا] اورادە بولونان و سوكیلی استادیمزڭ قیمتدار خدمتندە بولونان محترم قرداشلریمزە، هم برر برر سلام، هم بایراملرینی تبریك ایدر، سوكیلی استادیمزڭ اللرندن، او قرداشلریمزڭ كوزلرندن اوپرم.
اَلْبَاقٖی هُوَ الْبَاقٖی
چوق قصورلی و خستە طلبەڭز محمد فیضی
[٥٣٨]
محرمدر. شیمدیلك مدرسة الزّهرا اركانلرینە مخصوصدر.
اختیار قادینلرە اهمّیتلی بر مژدە.. و بكار و مجرّد قالمق ایستەین كنچ قیزلرە بر اخطار.
حدیث شریفدە [عَلَیْكُمْ بِدٖینِ الْعَجَٓائِزِ] كوسترییوركە، آخر زماندە قوّتلی ایمان اختیار قادینلردە بولونوركە، "دیندار اختیار قادینلرڭ دیننە تابع اولڭ"
SAYFA 65
دییە، حدیث فرمان ایتمش. هم رسالۀ نورڭ درت اساسندن بر اساسی شفقت اولدیغندن و قادینلر شفقت قهرمانی بولونمەسندن، حتّی اڭ قورقاغی دە قهرمانجەسنە روحنی یاوروسنە فدا ایدر.
و بو زماندە او قیمتدار والدەلر و همشیرەلر، بیوك بر حادثە ایلە قارشیلانییورلر. محرمجە و افشاسی مناسب اولمایان بر حقیقت فطریەسنی نور شاكردلرندن مجرّد قالمق ایستەین ویا مجبور اولان قیزلر قسمنە بیان ایتمك لازم كلیر دییە، روحمە اخطار ایدیلدی. بن دە دیرمكە:
قیزلرم، همشیرەلرم! بو زمان، اسكی زمانە بڭزەمییور. تربیۀ اسلامیە یرینە تربیۀ مدنیە یاریم عصرە یاقین حیات اجتماعیەمزە یرلشدیگی ایچون، بر اركك بر قادینی ابدی بر رفیقۀ حیات و سعادت حیات دنیویەیە مدار و سائر كناهلردن كندینی محافظە ایتمك ایچون لازم كلیركن، او بیچارە ضعیفەیی دائمی تحكّم آلتندە، یالڭز دنیوی، موقّت كنچلگندە سَور. اوڭا ویردیگی راحتڭ بعضًا اون مثلی، اونی زحمتلرە صوقار. اگر شرعًا "كفو" تعبیر ایدیلن بربرینە دنك اولمازسە، حقوق شرعیە نظرە آلینمدیغندن حیاتی دائما عذاب ایچندە كچر. قیصقانچلق دە مداخلە ایدرسە، داها برباد اولور. ایشتە بو ازدواجە سوق ایدن "اوچ سبب" وار.
[بریسی] تناسلڭ دوامی ایچون حكمت الٰهیەجە، او فطری خدمتە بر اجرت اولارق بر فطری میل و شوق ویرمش. حالبوكە ارككدە او ذوق اون دقیقەدە بر لذّت
SAYFA 66
ویرسە دە، اگر مشروع ایسە، بر ساعت مشقّت چكەبیلییور. فقط قادین، اون دقیقەلق او ذوق ایچون اون آی چوجغی كندی وجودندە زحمتنی چكمكلە، اون سنە چوجغڭ حیاتنە یاردیمیلە مشقّت چكر. دیمك او اون دقیقەلق فطری میل، بو اوزون مشقّتلرە سوق ایتدیگی ایچون اهمّیتی قالماز. حسّ و نفس، اونڭلە اونی ازدواجە تحریك ایتمەملی.
[ایكنجیسی] فطرتًا قادینڭ، ضعفی ایچون معیشت نقطەسندە بر یاردیمجی یە محتاجدر. بو احتیاج ایچون شیمدیكی تربیۀ اسلامیەدن درس آلمایان، سرسریلگە، تحكّمە آلیشانلردن او كوچك بر اعاشەسی خاطری ایچون تحكّملر آلتنە كیروب ریاكارانە قوجەسنڭ رضاسنی تحصیل ایتمك یولندە حیات دنیویە و اخرویەسنڭ مداری اولان عبودیتنی و اخلاقنی بوزمق بدلنە، كوی قادینلری كبی، كندی نفقەسنی كندی چالیشمەسیلە قزانمق، اون دفعە داها قولایدر. رزّاق حقیقی چوجقلرڭ رزقنی سوتلە ویردیگی كبی، اونلرڭ دە رزقنی او خالق رحیم ویرییور. او رزق خاطری ایچون، نمازسز و اخلاقنی غائب ایتمش بر زوجی آرامق، ریاكارانە چالیشوب تحكّمی آلتنە كیرمك، البتە نور طلبەسنڭ كاری دگل.
[اوچنجیسی] قادینلغڭ فطرتندە چوجق اوخشامق و سومك میلانی وار. و بر اولادی دنیادە اوڭا خدمتی و آخرتدە دە شفاعتی و والدەسی ئولدكدن صوڭرە اوڭا حسناتی ایلە یاردیمی، او میل فطری یی قوّتلندیروب أولندیرمەیە سوق ایتمش.
SAYFA 67
حالبوكە شیمدی تربیۀ اسلامیە یرینە كیرن تربیۀ مدنیە ایلە، اون دانەدن بر ایكی حقیقی اولاد، كندی والدەسنڭ شفقتنە مقابل فداكارانە خدمت و دیندارانە دعالریلە و حسناتلریلە والدەسنڭ دفتر اعمالنە حسنەلر یازدیرمق و آخرتدە صالح ایسە، والدەسنە شفاعت ایتمك احتمالنە مقابل، اوندن سكزی او حالتی كوسترمدیگندن، بو فطری میل و نفسانی شوق ایلە او بیچارە ضعیفەلر بویلە آغیر بر حیاتە قطعی مجبور اولمادن كیرمەمك كركدر.
ایشتە بو اشارت ایتدیگمز حقیقتە بناءً، بكار قالمق ایستەین نور شاكردلرندن اولان قیزلرە دیرمكە: تام موافق و دیندار و اخلاقلی بر زوج بولمادن كندینی آچیق صاچیقلقلە صاتماسینلر. اگر بولونمدی، نورڭ بر قسم فداكار شاكردلری كبی مجرّد قالوب، تا اوڭا لایق و ابدی بر آرقداشی اولاجق و تربیۀ اسلامیّەیی آلمش وجدانلی بر مشتری اوڭا چیقسین. و سعادت ابدیەسی، موقّت بر كیف دنیوی ایچون بوزولماسین و مدنیتڭ سیّئٓاتی ایچندە بوغولماسین. [حاشیە]
قرداشڭز سعید النّورسی
[٥٣٩]
[حپسڭ لطیف بر خاطرەسی]
حپسلردە، خصوصًا آفیون حپسندە، اسكی ظالم مستبدلرڭ آلداتمق صورتندە آرا صیرە عفو بحثنی ایتمەسندن بیچارە محبوسلر بندن صورویوردیلر: عجبا
SAYFA 68
عفو اولاجقمی؟ بن دە دیردم: بو ظالملر آلداتییورلر. فقط نور شاكردلری مادام محبوسلرە تسلّی ویرمك و یوزدە طقساننی نماز قیلدیرمق حكمتیلە اوچ دفعە حپسە كیردیلر. رحمت الٰهیەدن قوّتلی امید ایدرمكە، حپسلرڭ تام بر عفو ایلە چیقمەسنە بر علامت اولدیغنە قوّتلە امید و مژدە ایدییورم. چوق دفعە چوق آدملرە بو تسلّی یی ویرییوردم. جناب حقّە حدسز شكر اولسونكە، قهرمان دموقراتلر او امید و اخبارلریمی تصدیق ایتدیروب، كیفی، طرفكیرانە بعض قانونلرڭ بهانەسیلە و غرضكار بعض مأمورلرڭ طرفكیرلك حسابنە بهانەلرلە چوق معصوم محبوسلری عذابدن قورتارمغە وسیلە اولدیلر. و ملّتڭ جرئتكار قسمنی كندینە و آسایشە طرفدار ایتدیلر. او وسیلە ایلە پك چوق محبوسلر نورلرە و نورجیلرە جدًّا علاقەدارلق سببیلە تمامیلە اصلاح حال ایدوب وطن و ملّتە دگل مضر، بلكە برر حزب و عضو نافع حكمنە كچدیلر.
س. ع
(٥٤٠)
[كنچ نورجی قیزلرە عائد مكتوبە أك]
وقتیلە سزە كوندریلن بر مكتوبدن بو پارچەیی أك اولارق كوندرییورز.
[برنجیسی] بو شهردە رسالة النّورە انتساب ایدن اختیار خانملر ثبات ایتدكلرینی و باشقەلری كبی صارصیلمدقلرینی دوشوندم. بردن بو حدیث شریف اخطار ایدیلدی. [عَلَیْكُمْ بِدٖینِ الْعَجَٓائِزِ] یعنی آخر زماندە اختیار قادینلرڭ
SAYFA 69
صمیمی دینلرینە و قوّتلی اعتقادلرینە تابع اولیڭز. اوت، اختیار قادینلر فطرتًا ضعیفە و حسّاسە و شفقتلی اولمەلرندن، هركسدن زیادە دیندەكی تسلّی و نورە محتاج اولدقلری كبی، هركسدن زیادە فطرتلرندە فداكارانە شفقت جهتیلە دیندە بولدقلری نهایتسز شفقتپرورانە بر نور تسلّی یە و التفاتە و مرحمت و رحمتە و نقطۀ استنادە و نقطۀ استمدادە احتیاجلری واردر. و تام ثبات ایتمك فطرتلرینڭ مقتضاسیدر.
اونڭ ایچون بو زماندە او حاجاتی تام یرینە كتیرن رسالۀ نور هر شیدن زیادە اونلرڭ روحلرینە خوش كلییور. و قلبلرینە یاپیشییور.
سعید النّورسی
[٥٤١]
[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]
عزیز، صدّیق، قهرمان (خسرو) آغابگمز،
[اوّلًا] غایت درجەدە بر اهمّیتلە عرض ایدییورزكە، بیوك مجموعەلریمزڭ امحاسنە صاقین صاقین میدان ویریلمیەجكدر. نە بهاسنە اولورسە اولسون قورتاریلاجقدر. یالڭز امحا قراری شیمدیمی، یوقسە اسكیدنمی ویریلمشدر و سزجە بو امحا قراری رسمًا ثابتمیدر؟ بو جهتی اولدیغی كبی أوگرنەرك بزە عجلە و درحال بیلدیریڭز.
[ثانیًا] بو خصوصدە آنقرەدە اولان قهرمان صونغورە و دولت باقاننە
SAYFA 70
یازیلان یازی یی برای معلومات تقدیم ایدییورز. بیڭلر سلام و حرمتلە اللریڭزدن اوپرز. سز دە ناصل مناسب كورورسەڭز، آنقرەیە دە مراجعت ایدرسڭز. سلاملر.
امرطاغی ضیا، زبیر
[٥٤٢]
عزیز و چوق قیمتلی قهرمان قرداشمز صونغور،
[اوّلًا] بیڭلر سلام ایدر، جناب حقدن نور خدمتڭزدە خیر موفّقیتلریڭزی دیلرز.
[ثانیًا] چوق اهمّیتلی و محرم بر ایشی خبر ویرییورز. خبر آلدیغمزە كورە، اسپارطە عدلیەسندە ضبط ایدیلن یوز سكسان جلد عصای موسی و ذوالفقار مجموعەلریكە، او مجموعەلری شیمدیكی عدلیە باقانی برائتنی، اعادەسنی تصدیق ایدوب، داها اوّلجە دڭزلیدە دە استادیمزە كری ویریلن كتابلردر، بونلرڭ امحاسی ایچون قرار ویریلمش. زمین و سماواتی حدّتە كتیرەجك و موجوداتی آغلاتاجق بو مدهش قرارڭ، دموقراتلر علیهندە خلق پارتیسنڭ مفرط آدملری طرفندن ترتیب ایدیلن بر پلان اولدیغندن قطعیًّا شبهەمز یوقدر. زیرا نور طلبەلرینڭ دموقراتلری محافظە ایتدیگنی و دموقراتلرڭ قوّتلی بر استنادكاهی اولدیغنی مفرط شیطانلر آڭلامشلر. نور طلبەلرینی دموقراتلردن بو طرزدە نفرت ایتدیروب حكومتی ییقمغە چالیشییورلر. بو پلانڭ عقیم قالمسی و
SAYFA 71
مجموعەلریمزڭ قورتاریلمەسی و آفیوندەكی كتابلریمزڭ تمامًا اعادە ایدیلمسی ایچون، پك فضلە بر اهمّیت و غیرتلە چالیشیلمەسنی استادیمز سزلرە حوالە ایدییور.
ضیا، زبیر
[٥٤٣]
دولت باقانی، فضیلت قهرمانی فوزی لطفی قرە عثمان اوغلی!
ذاتڭزە وطن و ملّتڭ مقدّراتی موضوعندە، غایت درجەدە اهمّیتلی و شیطانڭ بیلە زور دوشونەبیلەجگی بر طرزدە ترتیب ایدیلن دموقراتلر علیهندەكی بر پلانی افشا ایدییورز. شویلەكە:
بو وطندە دینسزلكلە و استبداد مطلق و اشدّ ظلملە یگرمی یدی ییلدر پردە آلتندەكی خصوصی نشریاتیلە خارق العادە بر فراغت نفسلە مجاهدە ایدن بدیع الزّمان سعید النّورسینڭ وجودە كتیردیگی معظّم نور طلبەلری جامعەسنڭ دموقرات پارتی یی محافظە ایتدیگنی خلق پارتیسنڭ مفرط دسّاسلری آڭلامش، حتّی بر زمانلر غایت كیزلی اولارق نور طلبەلرینڭ كثرتلە بولوندیغی منطقەلرە تدقیق و تجسّس ایچون چیقیلمشدی.
ایشتە آناطولینڭ هر طرفندە خارقە بر قوّت ایمانیە ایلە، فوق العادە بر فداكارلقلە بو ملّتڭ ایمان و اسلامیتنە خدمت ایدوب جبّارلر سلطنتنڭ اساسندن و كوكندن ییقیلمەسنە مدار اولان نور طلبەلرینی دموقراتلردن نفرت ایتدیرمك ایچون، اخروی و دنیوی حیاتلرینڭ خلاصكاری اولان، یوز بیڭلرلە اهل ایمان
SAYFA 72
و بر قسم یوكسك تحصیل كنچلگنی تنویر و ارشاد ایدن و عربستان و مصردە بیوك بر تقدیر و تحسینە مظهر اولان و مباركلگنە حرمتًا پیغمبریمزڭؐ قبر شریفی و حجر الاسود اوزرینە قونولان ذوالفقار و عصای موسی مجموعەلرینڭ اسپارطە عدلیەسی طرفندن یاقیلمەسنە قرار ویریلمك كبی، ارض و سماواتی حدّتە كتیرەجك و موجوداتی آغلاتاجق درجەدەكی بر حكمی خبر آلدق. حالبوكە یوز اوتوز پارچەدن متشكّل رسالۀ نور كلّیاتندن اولان بو بیوك مجموعەلرڭ پارچەلری دە، رسالۀ نور كلّیاتیلە برابر ٩٤٤ سنەسندە دڭزلی آغیر جزا محكمەسندە متّفقًا برائت ویریلمش و یوكسك تمییز محكمەسی تصدیق ایتمشدر. قضیۀ مُحكمە حالنە كلمش و بتون اثرلر، مؤلّف محترمنە و صاحبلرینە اعادە ایدیلمشدر. صوڭ آفیون محكمەسندە دە، خلق پارتیسی حكومتنڭ قومونیست وكیلنڭ خصوصی امرلریلە ویردیگی غرضكار حكمی، قهرمان دموقراتلرڭ عدلیە وكیلی، اسكی تمییز محكمەسنڭ عادل رئیس محترمی اساسندن نقض ایتمشدر. نهایت عفو قانونیلە غدّارانە كیریشدكلری و ایچندن چیقامدقلری افترا و اتهاملرڭ اوزرینە پردە چكمشلر و عفولە نتیجەلندیرمشلردر.
حقیقت بو مركزدە ایكن و شیمدی اسكی حكومتە بیڭلر حقارتلی نشریاتلر، بتون حرّیتلە دوام ایدركن و درت یوز صحیفەلك غایت حق و حقیقتلی بر مجموعەنڭ ایكی صحیفەسندە بر آیتڭ تفسیرینی، غرض و بهانە ایلە مدار مسئولیت یاپوب، او مجموعەنڭ امحا جهتنە كیدیلمەسی، طوغریدن طوغری یە اسكی ظالم
SAYFA 73
پارتی حسابنە شو مقصدە معطوفدركە، یوز بیڭلرلە نور طلبەلرینی دموقراتلر علیهنە چویروب، دموقرات پارتینڭ سسسز، صداسز، كوستریشسز، فقط دیندارلقلریلە غایت محكم بر استنادكاهنی یوق ایتمك و دموقرات حكومتی ییقمقدر. بو مدهش و شیطانی پلانڭ عقیم قالمسی ایچون ذات عالیڭزە اهمّیتلە اخبار ایدر، سلام و حرمتلریمزی عرض ایدرز.
اونیورسیتە نور طلبەلری نامنە یوسف ضیا آرون
[٥٤٤]
(برای معلومات سزە كوندریلدی)
بیوك طوغونڭ یگرمی طقوزنجی صاییسندە، "لوزانڭ ایچ یوزی" دییە یازیلان مقالەدن:
اینكیلیز مرخّص هیئتی رئیسی لُورْدْ كُورْزُونْ، نهایت اڭ معنیدار سوزینی سویلەدی. دیدیكە: "توركیە اسلامی علاقەسنی و اسلامی تمثیل رولنی كندی ألیلە چوزر و آتارسە، بزملە خلوص برلگی ایتمش اولور. و خریستیان دنیاسنڭ حرمت و منّتنی قزانیر. بز دە كندیسنە دیلەدیگنی ویررز."
لوزاندە تورك مرخّص هیئتی باشقانی بولونان و هنوز حقیقی قصدلری آڭلایامایان عصمت پاشا، بر آرالق بتون خریستیان امللرینڭ توركیەیی ماضیسندەكی روح و مقدّسات كوكندن آییرمق اولدیغنی سزدیگی حالدە، شو كیزلی عِوَضْ و تأمیناتی ویرییور و دییوركە:
SAYFA 74
"توركلرڭ عصرڭ ایجابلرینە اویغون بر وارلق تأمین ایتمك ایچون، اسكیدنبری كوكلشمش و كهنە أنكللردن (یعنی عنعنۀ اسلامیتدن) قورتولمق خصوصندە بسلەدكلری (یعنی عصمتڭ بسلەدیگی) عزمڭ، انكار ایدیلمز دلیلیدر."
حرفی حرفنە اقتباس ایتدیگمز بو سوزلرلە، تورك باش مرخّصنڭ یعنی عصمتڭ، اسكیدن كوكلشمش و كهنە اولمش أنكللردن قورتولمق خصوصندە تورك ملّتنە بسلەدیگی قطعی عزملە نە قصد ایتدیگنی و بونی هانكی مقصد آلتندە اسلامیت دوشمانلرینە عِوَضْ دییە تقدیم ایتدیگنی صورمق لازمدر.
قونفەرانسڭ برنجی دفعەسندە تورك باش مرخّصی، بالذّات قرار ویرمك وضعیتندە اولمدیغی و بیوگنە، یعنی مصطفی كمالە بیلدیرمك زورندە اولدیغی ایچون، مملكتە دونویور، كندیسنی حیدر پاشادن آنقرەیە كوتورن ترن و دولت رئیسنی یعنی مصطفی كمالی ازمیردن آنقرەیە كوتورن ترنلە اسكیشهردە بولوشویور. بر آرادە و باش باشە سیاحت، صوڭرە آنقرە كیزلی مجلس طوپلانتیلری، فقط اساس مسئلەلردە دائما باش باشە مصطفی كمال ایلە عصمت برابر اجتماعلر و قرار: دین ئولدیریلەجكدر.
لوزان قونفەرانسنڭ ایكنجی صفحەسی: ساكن ماهیتدە و آرتق هر شی توركیە حسابنە چانطەدە حاضردر. یعنی دینی ترك ایلە هر شی یاپیلاجق. یڭی حزبڭ (كمالیزم و عصمت حكومتی) بوندن بویلە بو ملّتدە، اسلامیتی قتل ایتمك پرنسیبیلە حركت ایتمكدە، خصم دنیانڭ قوماندانلرندن، یعنی دوشمان
SAYFA 75
اهل صلیب قودامانلرندن، دینی اورمقدە داها هوسلی اولدیغی و اورنكلر ویرەجگی و بالخاصّە حدود طیشی دگل دە، حدود ایچی و ملّی ارادە یافتەسی آلتندە چالیشاجغی شبهەدن وارستەدر.
نهائی وثیقە
لوزان معاهدەسندن صوڭرە، اینكیلترە عوام قامارەسندە "توركلرڭ استقلالنی نە ایچون طانیدیڭز؟" دییە یوكسلن اعتراضلرە، لُورْدْ كُورْزُونڭ ویردیگی جواب:
"ایشتە اصل بوندن صوڭرەدركە، توركلر بر داها اسكی سطوت و شوكتلرینە قاووشامایاجقلردر. زیرا بز اونلری معنویات و روح جبهەلرندن ئولدیرمش بولونویورز." یعنی مصطفی كمال و عصمتڭ ویردكلری قرار، تورك ملّتنی اسلامیت و دین جهتندن ئولدیرمك قراریدر. آرتق بونڭ اوزرینە هر شی آپ آچیق آڭلاشیلییور، دگلمی؟
كیزلی آڭلاشمەنڭ انتریقەسی:
"توركلرە دینلرینی و دین تمثیلجیلكلرینی فدا ایتدیرمك شرطیلە، صنعی استقلال ایشندە كیزلی آڭلاشمەنڭ مؤثّری، تك كلمە ایلە یهودیلكدر. بوڭا مأمور مشخّص كیمسە دە، شیمدی مصر خاخام باشیسی بولونان حَایِمْ نَاحُومْدر. حایم ناحوم، بو قورقونچ تشبّثە اوّلا آمریقەدە توركلر لهندە بر سَری قونفرانس ویرمك و امپریالیزمە شفلرینە، توركڭ مادّەسنی سربست