هر شیدن فراغت مسلگمدن آیریلمایاجقلردر. یالڭز و یالڭز اللّٰه رضاسی ایچون چالیشاجقلردر.

بنملە برابر چوق طلبەلرم دە تورلی تورلی مصیبتلرە، اذا و جفالرە معروض قالدیلر، آغیر امتحانلر كچیردیلر. بنم كبی اونلر دە بتون حقسزلقلرە و حقسز حركت ایدنلرە قارشو بتون حقلرینی حلال ایتمەلرینی ایسترم. چونكە اونلر بیلمەیەرك، قدر الٰهینڭ سرلرینە، درین تجلّیلرینە عقل ایردیرەمیەرك بزم دعوامزە، حقیقت ایمانیەنڭ انكشافنە خدمت ایتدیلر. بزم وظیفەمز، اونلر ایچون یالڭز هدایت تمنّیسندن عبارتدر. بزە اذا و جفا ایدنلرە قارشو، هیچ بر طلبەمڭ قلبندە ذرّە قدر انتقام املی بسلەمەمسنی و اونلرە مقابل رسالۀ نورە صداقت و ثباتلە چالیشمەلرینی توصیە ایدرم.

بن چوق خستەیم. نە یازمغە، نە سویلەمەیە طاقتم قالمدی. بلكە دە بونلر صوڭ سوزلرم اولور. مدرسة الزّهرانڭ رسالۀ نور طلبەلری بو وصیتمی اونوتماسینلر.

س * ع

[٦٣٠]

(قرداشلرم! سزجە مناسب ایسە، باش وكیلە و دیندار مبعوثلرە ویریلمك اوزرە، اخطارە بناءً یازدیریلمش غایت اهمّیتلی بر حقیقتدر.)

[مقدِّمە] قرق سنەیە یاقین سیاستی ترك ایتدیگمدن و اكثر حیاتم بر نوع

انزوادە كچدیگندن، حیات اجتماعیە و سیاسیە ایلە مشغول اولمدیغمدن بیوك بر تهلكەیی كورەمییوردم. بوكونلردە او تهلكەنڭ هم ملّت اسلامیەیە و هم دە بو مملكت و حكومت اسلامیەیە بیوك بر ضرر ویرمگە زمین حاضرلامقدە اولدیغنی حسّ ایتدم. مجبوریتلە، اسلامیت ملّیتی و حاكمیتی و مملكتڭ سلامتی ایچون چالیشان اهل سیاست و جمعیت بشریەیە حمیّت ایلە چالیشانلر ایچون بڭا معنوی بر اخطار ایدیلدیگندن اوچ نقطەیی بیان ایدەجگم:

[برنجی نقطە] غزتەلری دیڭلەمدیگم حالدە، بر ایكی سنەدر ارتجاع ایلە اتهام كلمەسی متمادیًا تكرار ایدیلدیگنی ایشیتییوردم. اسكی سعید قفاسیلە دقّت ایتدم، قطعیًّا كوردمكە، سیاستی دینسزلگە آلت یاپان و بشردەكی اڭ دهشتلی وحشت و بدویلگڭ بر قانون اساسیسنە ارتجاعە چالیشان و حمیّت ماسكەسنی باشنە كچیرن كیزلی اسلامیت دوشمانلری، غدّارانە بر اتهام ایلە، اهل اسلامیت و حمیت دینیە و قوّت ایمانیە جهتیلە، دگل دینی سیاستە آلت یاپمق، بلكە دە سیاستی دینە آلت و تابع یاپمقلە، تا اسلامیتڭ قوّت معنویەسندن بو حكومت اسلامیەیی تام قوّتلندیرمك و درت یوز میلیون حقیقی قرداشی آرقەسندە احتیاط قوّتی بولوندیرمق و بر قسم ظالم آوروپەنڭ دیلنجیلگندن قورتولمق ایچون چالیشانلرە پك حقسز اولارق ارتجاع طامغەسنی اوروب، اونلری مملكتە ضررلی توهّم ایتمەلری، یردن كوگە قدر حدسز بر حقسزلقدر.

نمونەلرندن برنجی نمونەسی، بو عصرڭ دهشتلی ظلمنە قارشو بر سد اولارق ایكنجی نقطەدە بیان ایتمك زمانی كلدی. منشألری ایكی قانون اساسی یە استناد ایدن ایكی ارتجاع وار:

بری: سیاسی و اجتماعیكە، حقیقی ارتجاعدر. اونڭ قانون اساسیسی چوق سٓوء استعمالە و ظلمە مدار اولمشدر. ایكنجیسی: ارتجاع نامی ویریلن حقیقی بر ترقّی و عدالتڭ اساسیدر.

[ایكنجی نقطە] بشرڭ وحشت و بدویلك زمانلرندەكی بر قانون اساسیسنە مدنیّت نامنە دینە هجوم ایدنلر، ارتجاع ایلە او وحشتە و بدویلگە دونویورلر. بشرڭ سلامت، عدالت و صلح عمومیسنی محو ایدن او دهشتلی وحشیانە قانون اساسی، شیمدی بزم بو بیچارە مملكتمزە كیرمك ایستەیور. غرضكارانە و عنودانە پارتیجیلك كبی بعض جریانلری آشیلامغە باشلامسی كبی بر اختلاف كورولویور. او قانون اساسی دە بودر:

بر طائفەدن، بر جریاندن، بر عشیرتدن بر فردڭ خطاسیلە او طائفەنڭ، او جریانڭ، او عشیرتڭ بتون فردلری محكوم و دوشمان و مسئول توهّم ایدیلییور. بر خطا، بیڭلر خطا حكمنە كچیریلییور. اتّفاق و اتّحادڭ تمل طاشی اولان قرداشلق و وطنداشلق، محبّت و اخوّتی زیر و زبر ایدییور. اوت، بربرینە قارشو كلن معنّد و معارض قوّتلر، قوّتسز اولویورلر. بو قوّتسزلكلە ضعیفلندیگی ایچون ملّتە و مملكتە و وطنە عادلانە خدمتە موفّق اولونامدیغندن، مادّی و معنوی

بر نوع رشوت ویرمگە مجبور اولویورلركە، دینسزلری كندیلرینە طرفدار یاپمق ایچون او غدّار، انكیزیسیونانە و بدویانە و وحشیانە بو مذكور قانون اساسی یە قارشو، عین عدالت اولان بو سماوی و قدسی []وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰی [] نصّ قطعیسیلە، قرآنڭ بر قانون اساسیسی، محبّت و اخوّت حقیقیەیی تأمین ایدن و بو ملّت اسلامیەیی و مملكتی بیوك تهلكەدن قورتاران بو قانون اساسیكە، بریسنڭ خطاسیلە باشقەسی مسئول اولاماز. قرداشی دە اولسە، عشیرتی و طائفەسی دە اولسە، پارتیسی دە اولسە، او جنایتە شریك صاییلماز. اولسە اولسە او جنایتە بر نوع طرفكیرلكلە یالڭز معنوی كناهكار اولوب آخرتدە مسئول اولور، دنیادە دگل. اگر بو قانون اساسی چابوق دستور اساسی یاپیلمازسە، حیات اجتماعیۀ بشریە، ایكی حرب عمومینڭ كوستردیگی تخریباتڭ امثالیلە اسفل سافلین اولان او وحشی ارتجاعە دوشەجك.

ایشتە قرآنڭ بو كبی قدسی قانون اساسیسنە ارتجاع نامنی ویرن بدبختلر، وحشت و بدویلگڭ دهشتلی بر قانون اساسیسی اولارق قبول ایتدكلری شیمدیكی اویلەلرینڭ سیاستنڭ بر نقطۀ استنادی شودركە: "جماعتڭ سلامتی ایچون فرد فدا ایدیلیر. وطنڭ سلامتی ایچون اشخاصڭ حقوقی نظرە آلینماز. دولتڭ سیاستنڭ سلامتی ایچون جزئی ظلملر نظرە آلینماز" دییە، بر تك جانی یوزندن بر كویی محو ایتمكلە بیڭ معصومڭ حقّنی نظرە آلماز. بر تك جانینڭ یوزندن، بیڭ آدمڭ قیلیچدن كچمەسنی جائز كورور. بر آدمڭ

یارەلانمسی ایلە، بیڭلر معصومی صیقینتی یە ویردیرر. و ایكی یوز آدمی قورشونە دیزیلمەسنی، او بهانە ایلە نظرە آلماز. برنجی حرب عمومیدە اوچ بیڭ آدمڭ جانیانە سیاست خطالریلە اوتوز میلیون بیچارە نوع بشر عین حربدە محو ایدیلدیگی كبی، بیڭلر مثاللر وار. ایشتە بو وحشیانە ارتجاعڭ بو دهشتلی ظلملرینە قارشو كلن قرآن شاكردلرینڭ قرآنڭ یوزر قانون اساسیسندن []وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰی [] آیتنڭ درس ویردیگی قانون اساسیسی ایلە، عدالت حقیقیەیی و اتّحادی و اخوّتی تأمین ایتمەیە چالیشان اهل ایمان فداكارلرینە مرتجع نامنی ویروب اونلری متّهَم ایتمك، ملعون یزیدڭ ظلمنی، عدالت عُمَریەیە ترجیح ایتمك مثللو، اڭ وحشی و ظالمانە بر انكیزیسیون قانوننی، بشرڭ اڭ یوكسك ترقّیاتنە و عدالتنە مدار اولان قرآنڭ مذكور قانون اساسیسنە ترجیح ایتمك حكمندەدر.

حكومت اسلامیە ایلە بو مملكتڭ سلامتنە چالیشان اهل سیاستڭ مذكور حقیقتی نظرە آلمسی لازمدر. یوقسە اوچ ویا درت جریانڭ معنّدانە معارضە ایتمەلریلە، او قوّتلر، معارضە سببیلە ضعیفلار. مملكتڭ منفعتنە و آسایشنە صرف ایدیلەجك او ضعیف قوّتلە حاكمیتنی -حتّی استبداد ایلە دە اولسە- آسایش و امنیت عمومیەیی محافظەیە كافی كلمدیگندن، فرانسز اختلال كبیرینڭ تخوملرینڭ بو مبارك مملكت اسلامیەیە اكیلمەسنە یول ویرمكدر دییە تلاش ایدیلەبیلیر.

مادام بو اتّفاقسزلقدن كلن ضعفیت و قوّتسزلك سببیلە اجنبینڭ پولیتیقەسنە و اهمّیتسز، موقّت یاردیملرینە قارشو بو عجیب معنوی رشوتلر ویریلییور. درت یوز میلیون قرداشڭ اخوّتنە، میلیارلر اجدادڭ مسلگنە اهمّیت ویریلمییور كبی بر معنا حكم ایدییور. و آسایش و سیاستە ضرر كلمەمك ایچون بو قدر اسرافات ایلە بول معاشلر صورتندە قوّت تأمیننە كندیلرینی مجبور ظن ایدرك رشوتلر ویریلییور.. ملّتڭ فقر حالی نظرە آلینمایور. البتە و البتە و قطعی اولارق شیمدی بو مملكتدەكی اهل سیاست، غربە و اجنبی یە ویردیگی سیاسی و معنوی رشوتڭ اون مثلنی، عالم اسلامڭ ایلریدە جماهیر متّفقەسی حكمندە اولاجق اولان درت یوز میلیون مسلمان قرداشلرە، مملكت و ملّتڭ و بو دولت اسلامیەنڭ سلامتی ایچون غایت عظیم بر بخشش و ضررسز رشوت ویرمسی لازم و الزمدر.

ایشتە او مقبول، لازم و چوق منفعتلی، جائز و واجب رشوت ایسە، تعاون اسلامڭ اساسی و هدیۀ قرآنڭ سماوی بر دستوری و رابطەسی و قدسی قانون اساسیسی اولان []اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ٭ وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّٰهِ جَمٖیعًا٭ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلوُا وَتَذْهَبَ رٖیحُكُمْ [] قدسی، اساسی قانونلرینی دستور حركت ایتمكدر. اوچنجی نقطە شیمدیلك تأخیر ایدیلدی. [حاشیە]

سعید النّورسی

[٦٣١]

حضرت استادڭ امرطاغندە سانترال صبری، صدّیق سلیمانە عربی اشارات الاعجازدن ویردیگی درسدر.

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ

٭ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمٖینَ وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلٰی سَیِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلٰٓی اٰلِهٖ وَاَصْحَابِهٖٓ اَبَدًا دَٓائِمًا

اشارات الاعجازڭ برنجی جزئیكە، تمامی یتمش جزء اولاجقدی. فقط رسالۀ نور معنوی بر تفسیر قرآنی اولدیغی ایچون دیدی: بو زماندە بڭا داها لزوم وار. اوتەكی جزؤلر یرندە اونلر یازیلدی.

[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]

عزیز، صدّیق قرداشلرم،

[اوّلًا] مباركلرڭ مدرسة الزّهرا نامنە بو دفعە بڭا كتیردكلری نور هدیەلری ایچندە، مرحوم شهید حافظ علینڭ مخصوص نسخەسی اشارات الاعجاز تفسیرندە، حافظ علینڭ توافقات حرفیەسنە دائر چوق كوزل توافقاتلی اشارت ایتمش. او تفسیری بنم چوق خوشمە كلدی و هر شیئی بیراقدم، اونی مطالعەیە باشلادم.

اوت، اشارات الاعجاز، عموم رسالۀ نورڭ بر فهرستەسی، بر لیستەسی و او نور باغچەسنڭ بر فیدانلغی و سرّ اعجاز القرآنڭ بر منبعی اولدیغی كورونویور. غایت اینجە و درین اولدیغی ایچون، شیمدی یە قدر عالملر پك آزینی آڭلامشلردی. فقط كیمڭ النە كچمش ایسە، فوق العادە تقدیر ایتمش و "امثالسز" دیمش. حتّی دار الحكمتدە مرحوم شاعر محمد عاكف دیمشكە: "اڭ بیوك عالم اودركە، بو تفسیری آڭلاسین. دگلكە امثالنی یاپابیلسین."

حقیقتًا بن دە مرحوم محمد عاكف كبی دیرم. دهشتلی اسكی حرب ایچندە، آوجی خطّندە، بعضًا دە آت اوزرندە، ایجازدەكی اعجازڭ اڭ اینجە مناسباتنی كورمك و اونلرلە تام مشغول اولمق و قوجە دهشتلی حربڭ تهلكەسی اونی مشوّش ایتمەمك و انجماد درجەسندەكی صوغوق ایچندە، آوجی خطّندە او اینجەجك اعجاز مناسبتلرینی هر شیدن داها اهمّیتلی كورمك، اسكی سعیدڭ

حقیقتًا خدمت قرآنیەدە خارقە بر فداكارلغیدر. حتّی یڭی سعیدڭ، اوتوز سنە بو عجیب زماندە غزتەلری اوقومامسنی و اون سنە ایكنجی حربی بیلمەمسنی، صورمامسنی و اعدام نیّتیلە حپسلگندە قرآن اسرارینی یازمقدن واز كچمەمسنی و بتون تهلكەلری هیچە صایمەسنی، او اسكی سعیدڭ او عجیب وضعیتدە، او دهشتلرە اهمّیت ویرمەمسنی، زمان كوستردیكە، اسكی سعیدڭ علمی و معنوی فداكارلغنی، یڭی سعیدڭ بو اوتوز سنەدەكی فداكارلغندن داها خارقە كوردم.

[ثانیًا] بو اشارات الاعجازڭ مطبوع نسخەسندە حقیقتًا بر كرامت واركە، تصادف احتمالی یوقدر. اونڭ ایچون بر دفعە داها عین طرزدە و كرامتلی قطعەدە طبع ایتمك و عربستانە و پاكستان كبی یرلرە كوندرمك مناسب كورولدی. فقط اسكی سعید، ایجازدەكی اعجازی بیان ایتدیگی و اڭ اینجە مناسبت بلاغتی بیانی ایچندە، غایت اینجە و قیصە، ایجازلی جملەلری بر درجە ایضاح و توركجەیە ترجمە ایتمك لازم كلییور.

اسكی قوّت و اقتدارم قالمدیغی ایچون، یالڭز كندی باشمە یاپامایاجغم. ان شٓاء اللّٰه یاقین بر زماندە، عربی بیلن نور قهرمانلرندن اوچ درت طلبە، اسكی زماندەكی سعیدڭ طلبەلری كبی یانمە كلوب، اسكی مدرسەدە كبی بر درس ویروب، اونلر دە او درس ایچندە قسمًا ترجمە، قسمًا ایضاح صورتندە یازیلمەسنی رحمت و توفیق الٰهیدن نیاز ایدییورز. عربیسنی استانبول طبع ایدەجك و یازاجغز. ترجمە و ایضاحی، مدرسة الزّهرا اركانلری یازاجقلر ان شٓاء اللّٰه.

[ثالثًا] ازمیردە محمد یایلە و عبد الرّحمن بگڭ ماكینە ایلە خدمت نوریە ایتمك نیتلرینە، یوز بارك اللّٰه دییە روح و جانمزلە اونلری تبریك ایدییورز. اونلرڭ نە یولدە حركت ایدەجكلرینی دە مدرسة الزّهرا اركانلرینە حوالە ایدییورز. بر دە قسطمونی حوالیسی قهرمانلرندن احمد قریشینڭ و لفًّا سزە كوندردیگمز مكتوبندەكی اسكی مبعوث و اوغلی دموقرات مبعوثی، ایكیسی دە نورڭ خاص طلبەلری ایچندە قبول ایدیلدكلرینی احمد قریشی یە بنم بدلمە یازارسڭز.

اَلْبَاقٖی هُوَ الْبَاقٖی

بیڭلر دعا و سلام عمومە

قرداشڭز سعید نورسی

اشارات الاعجازڭ خارقەلرندن بریسی دە بودركە: هر بر آیتڭ سائر آیتلرە مناسبتنی و هر آیتدەكی جملەلرینڭ بربرینە قارشو نسبتنی و نظامنی و هر جملەدەكی هیئتلرڭ و حرفلرڭ معنای مقصودە قارشو نسبتلرینی و توجّهلرینی كوستروب، آیتلرڭ انتظامندن و جملەلرڭ نظامندن و هر جملەنڭ هیئتنڭ نظمندن بر لمعۀ اعجاز كوسترمسیدر. عادتا بر ساعتڭ ثانیەلری صایان میلی و دقیقەلری صایان یل قوغانی و ساعتلری صایان ابرەسی كبی، او نظمدەكی نكتەلری بیان و اوندەكی حقیقتی برهانلرلە ایضاح، حتّی بعضًا بر تك حرفدە بیوك بر حقیقتی افادە ایتمەسیدر. و هر بر آیتڭ حقیقتنی غایت اعجاز ایلە و قطعی حجّتلرلە اثبات ایدییوركە، شیمدی یوز اوتوز رسالەنڭ چكردكلری و خلاصەلری حكمندەدرلر. و جملەنڭ و جملەدەكی هیئتلرڭ و حرفلرڭ نكتەلرینی و افادە ایتدكلری

ضمنی حكملرینی، بلا استثنا علم بلاغتڭ اینجە قاعدەلری ایلە و علم نحوڭ و صرفڭ قاعدەلریلە و علم منطقڭ و اصول الدّین و سائر علملرڭ قانونلریلە بیان ایدر. حتّی خردەبینی بر معنوی آلتلە، كورونمەین اینجەجك مناسبات بلاغتی بیان ایدییور و امارەلرینی كوسترییور. و قرآنڭ نظری كلّی اولمەسندن، بتون بیان ایدیلن حق معنالرە و نكتەلرە، البتە قدسی الفاظ قرآنیە، ضمنی، رمزی اشارت و دلالت ایدر دینیلەبیلیر.

خسرو، صونغور، خیری، صادق، صبری، صدّیق سلیمان

[٦٣٢]

[اِفَادَةُ الْمَرَامِ]

اَقُولُ: لَمَّا كَانَ الْقُرْاٰنُ جَامِعًا لِاَشْتَاتِ الْعُلُومِ وَخُطْبَةً لِعَامَّةِ الطَّبَقَاتِ فٖی كُلِّ الْاَعْصَارِ، لَا یَتَحَصَّلُ لَهُ تَفْسٖیرٌ لَائِقٌ مِنْ فَهْمِ الْفَرْدِ الَّذٖی قَلَّمَا یَخْلُصُ مِنَ التَّعَصُّبِ لِمَسْلَكِهٖ وَمَشْرَبِهٖ، اِذْ فَهْمُهُ یَخُصُّهُ، لَیْسَ لَهُ دَعْوَةُ الْغَیْرِ اِلَیْهِ اِلَّا اَنْ یُعَدّٖیهِ قَبُولُ الْجُمْهُورِ. وَاسْتِنْبَاطُهُ لَا بِالتَّشَهّٖی لَهُ الْعَمَلَ لِنَفْسِهٖ فَقَطْ، وَلَا یَكُونُ حُجَّةً عَلَی الْغَیْرِ اِلَّا اَنْ یُصَدِّقَهُ نَوْعُ اِجْمَاعٍ. فَكَمَا لَا بُدَّ لِتَنْظٖیمِ الْاَحْكَامِ وَاطِّرَادِهَا وَرَفْعِ الْفَوْضَی النَّاشِئَةِ مِنْ حُرِّیَةِ الْفِكْرِ مَعَ اِهْمَالِ الْاِجْمَاعِ مِنْ وُجُودِ هَیْئَةٍ عَالِیَةٍ مِنَ الْعُلَمَاءِ الْمُحَقِّقٖینَ الَّذٖینَ بِمَظْهَرِیَّتِهِمْ لِاَمْنِیَّةِ الْعُمُومِ وَاعْتِمَادِ الْجُمْهُورِ یَتَقَلَّدُونَ كَفَالَةً ضِمْنِیَّةً لِلْاُمَّةِ، فَیَصٖیرُونَ مَظْهَرَ سِرِّ حُجِّیَّةِ الْاِجْمَاعِ الَّذٖی لَا تَصٖیرُ نَتٖیجَةُ الْاِجْتِهَادِ

شَرْعًا وَدُسْتُورًا اِلَّا بِتَصْدٖیقِهٖ وَسِكَّتَهُ.. كَذٰلِكَ لَا بُدَّ لِكَشْفِ مَعَانِی الْقُرْاٰنِ وَجَمْعِ الْمَحَاسِنِ الْمُتَفَرِّقَةِ فِی التَّفَاسٖیرِ وَتَثْبٖیتِ حَقَائِقِهِ الْمُتَجَلِّیَةِ بِكَشْفِ الْفَنِّ وَتَمْخٖیضِ الزَّمَانِ مِنْ اِنْتِهَاضِ هَیْئَةٍ عَالِیَةٍ مِنَ الْعُلَمَاءِ الْمُتَخَصِّصٖینَ، اَلْمُخْتَلِفٖینَ فٖی وُجُوهِ الْاِخْتِصَاصِ وَلَهُمْ مَعَ دِقَّةِ نَظَرٍ وُسْعَةُ فِكْرٍ لِتَفْسٖیرِهٖ.

[نَتٖیجَةُ الْمَرَامِ] اِنَّهُ لَا بُدَّ اَنْ یَكُونَ مُفَسِّرُ الْقُرْاٰنِ ذَا دَهَاءٍ عَالٍ وَاجْتِهَادٍ نَافِذٍ وَوَلَایَةٍ كَامِلَةٍ وَمَا هُوَ الْاٰنُ اِلَّا الشَّخْصُ الْمَعْنَوِیُّ الْمُتَوَلِّدُ مِنْ اِمْتِزَاجِ الْاَرْوَاحِ وَتَسَانُدِهَا وَتَلَاحُقِ الْاَفْكَارِ وَتَعَاوُنِهَا وَتَظَافُرِ الْقُلُوبِ وَاِخْلَاصِهَا وَصَمٖیمِیَّتِهَا، مِنْ بَیْنِ تِلْكَ الْهَیْئَةِ. فَبِسِرِّ لِلْكُلِّ حُكْمٌ لَیْسَ لِكُلٍّ كَثٖیرًا مَا یُرٰی اٰثَارُ الْاِجْتِهَادِ وَخَاصَّةُ الْوَلَایَةِ، وَنُورُهُ وَضِیَا ؤُ هَا، مِنْ جَمَاعَةٍ خَلَتْ مِنْهَا اَفْرَادُهَا. ثُمَّ اِنّٖی بَیْنَمَا كُنْتُ مُنْتَظِرًا وَمُتَوَجِّهًا لِهٰذَا الْمَقْصَدِ بِتَظَاهُرِ هَیْئَةٍ كَذٰلِكَ وَقَدْ كَانَ هٰذَا غَایَةُ خَیَالٖی مِنْ زَمَانٍ مَدٖیدٍ اِذْ سَنَحَ لِقَلْبٖی مِنْ قَبٖیلِ الْحِسِّ قَبْلَ الْوُقُوعِ تَقَرُّبُ زَلْزَلَةٍ [حاشیە] عَظٖیمَةٍ، فَشَرَعْتُ مَعَ عَجْزٖی وَقُصُورٖی وَالْاِغْلَاقِ فٖی كَلَامٖی فٖی تَقْیٖیدِ مَا سَنَحَ لٖی مِنْ اِشَارَاتِ اِعْجَازِ الْقُرْاٰنِ فٖی نَظْمِهٖ وَبَیَانِ بَعْضِ حَقَائِقِهٖ، وَلَمْ یَتَیَسَّرْ لٖی مُرَاجَعَةَ التَّفَاسٖیرِ، فَاِنْ وَافَقَهَا فَبِهَا وَنِعْمَتْ، وَاِلَّا فَالْعُهْدَةُ عَلَیَّ. فَوَقَعَتْ هٰذِهِ الطَّامَّةُ الْكُبْرٰی، فَفٖی اَثْنَاءِ اَدَاءِ فَرٖیضَةِ الْجِهَادِ كُلَّمَا انْتَهَزْتُ فُرْصَةً فٖی خَطِّ الْحَرْبِ قَیَّدْتُ مَا لَاحَ لٖی فِی الْاَوْدِیَةِ وَالْجِبَالِ بِعِبَارَاتٍ مُتَفَاوِتَةٍ بِاخْتِلَافِ الْحَالَاتِ،

فَمَعَ احْتِیَاجِهَا اِلَی التَّصْحٖیحِ وَالْاِصْلَاحِ لَا یَرْضٰی قَلْبٖی بِتَغْیٖیرِهَا وَتَبْدٖیلِهَا.. اِذْ ظَهَرَتْ فٖی حَالَةٍ مِنْ خُلُوصِ النِّیَّةِ لَا تُوجَدُ الْاٰنَ، فَاَعْرِضُهَا لِاَنْظَارِ اَهْلِ الْكَمَالِ لَا لِاَنَّهُ تَفْسٖیرٌ لِلتَّنْزٖیلِ، بَلْ لِیَصٖیرَ لَوْ ظَفَرَ بِالْقَبُولِ نَوْعَ مَأْخَذٍ لِبَعْضِ وُجُوهِ التَّفْسٖیرِ. وَقَدْ سَاقَنٖی شَوْقٖی اِلٰی مَا هُوَ فَوْقَ طَوْقٖی، فَاِنِ اسْتَحْسَنُوهُ شَجَّعُونٖی عَلَی الدَّوَامِ. وَمِنَ اللّٰهِ التَّوْفٖیقُ.

سعید النّورسی

[قیصە بر ترجمەسیدر]

شیمدی بوندن قرق بر سنە اوّل و اسكی حرب عمومینڭ آز اوّلندە باشلامش اولدیغی اشارات الاعجازڭ افادة المرامندە دییوركە:

مادام قرآن معجز البیان، علوم حقیقیەنڭ انواعنە جامع و عموم عصرلردە، عموم طبقات بشریەیە متوجّه بر خطبۀ ازلیەدر. البتە بر تك فردڭ فهمی، اوڭا لایق و مكمّل بر تفسیر یاپاماز و ممكن اولمایور. چونكە بر فرد، پك نادر اولارق كندی خصوصی مسلك و مشربنڭ تأثیرندن كندی فكرینی قورتارابیلیر. اونڭ خصوصی مشربی تأثیر ایتدكجە، تام تامنە حقیقتی صافی اولارق افادە ایدەمز. فردڭ فهمی و معناسی اوڭا خاصدر. او فرد، اونی قبول ایدر. فقط باشقەلرینی اوڭا دعوت ایدەمز. اگر جمهور علما، اونڭ فهمنی قبول ایلە باشقەلرە شمولنی كوسترسە، او وقت باشقەسنی او معنایە دعوت ایدەبیلیر و حقیقی تام تفسیر اولابیلیر. هم فردڭ احكامدە استنباطی و اجتهادندە -هوسی قاریشمامق شرطیلە-

او كندی نفسی ایچون عمل ایدەبیلیر، فقط باشقەلرینە حجّت طوتاماز. تا بر نوع اجماع، او حكمی تصدیق ایتسین. ناصلكە احكام شرعیەیی تطبیق و تنظیم و اجرا ایتمك و حریت فكردن نشئت ایدن معنوی آنارشیلگی قالدیرمق ایچون غایت لازمدركە، علمای محقّقیندن بر هیئت عالیە بولونسونكە، او هیئت، عمومڭ امنیتنە مظهریتلریلە و جمهور علمانڭ اونلرە اعتمادیلە امّت ایچون بر نوع ضمنی كفالت و دعوا وكیلی حكمندە اولمەلری جهتندە اجماع امّت حجّتنڭ سرّینە مظهر اولویورلر. او وقت اجتهادڭ نتیجەسی، او اجماع ایلە شرعًا دستور اولابیلیر. و اجماعڭ تصدیق و سكّەسیلە عمومە شامل اولویور. عینًا اونڭ كبی لازمدر:

قرآنڭ معنالرینڭ كشفی و تفسیرلردە آیری آیری محاسننڭ جمعی، هم زمانڭ چالقامەسیلە و فنلرڭ كشفیلە جلوەلنن، تظاهر ایدن قرآنڭ حقیقتلرینڭ تثبیتی ایچون الزمدركە، محقّقین علمادن، هر بری بر فندە متخصّص، كنیش فكرە، اینجە نظرە مالك علّامەلردن متشكّل بر هیئت بو وظیفەیە صاحب چیقسین.

[الحاصل] قرآنی تفسیر ایدنە لازم كلیركە، غایت عالی بر دها و نفوذلی، درین بر اجتهاد و بر نوع قوّۀ قدسیە صاحبی اولمق كركدر. بو زماندە اویلە بر ذات، آنجق بر شخص معنوی اولابیلیركە، او شخص معنوی، چوق روحلرڭ امتزاجندن و تساندندن و افكارڭ تلاحقندن و بربرینە یاردیمندن و قلبلرڭ بربرینە انعكاسندن و اخلاص و صمیمیتلرندن، مذكور بر هیئتدن چیقابیلیر.