Bağış Yap

Risale Online — Kur'ân-ı Kerîm, Cevşen, Risale-i Nur, Makaleler ve Soru-Cevap

Öne Çıkan Sorular

143

Ahmed Hüsrev Altınbaşak Hazretleri'ne Göre Sigara İçmek ve Tütün Ekmek Caiz midir?

Hüsrev Efendi'nin talebeleri arasında çiftçiler de vardı ve meslekleri ile alakalı bazı fıkhî meseleleri kendisine sorarlardı. Bilhassa tütün ekme meselesi hakkında sorulan sorulara şu şekilde cevap verirdi:Tütün yerine başka nimetlerin ekilip dikilmesi lazım zira tütün insanlığa zararlıdır hatta değil Müslümanlara ve Nur talebelerine, gayr-i müslimlere dahi içirilmemesi lazım. Biz beşere hizmet için geldik, tahribat yapamayız, yaptıramayız.1Talebeleri bazı âlimlerin sigaraya mekruh hatta mübah dediklerini hatırlatınca Hüsrev Efendi şu açıklamayı yapardı:Tütün 1600 yıllarında Türkiye'ye girdi. O zamanlarda tütünün zararları tıbben tespit edilemeyip bazı hasta insanlara tütün içmeleri tıbbi olarak tavsiye edildiğinden ulema da tıbben mübah olduğuna kani olmuşlardı. Halbuki öyle değildir çünkü bak Risale-i Nur'da Hazreti Üstad, hadd-i zâtında mübah olan su için bile ortaya beş nevi hüküm koymuştur: Hastanın durumuna göre su mübahtır, mekruhtur, haramdır gibi.Bu (tütün) bütün insanlara zararlı olduğu gibi kanser hastalığının da büyük nispette sigaradan olduğu tespit edilmiş durumdadır. Onun için Nur talebeleri tütün ekip dikemezler, içemezler. Değil Nur talebeleri bütün beşeriyet dahi (sigara) içmemeli!2Ayrıca BakınızSİGARA HARAM MIDIR?SİGARA SATMANIN HÜKMÜSİGARA İÇEN KİMSEYE SELAM VERİLİR Mİ?SİGARA İÇEN BİRİNE FİTRE VE ZEKAT VERİLEBİLİR Mİ?SİGARA, TELEFON VEYA BİR İNSANA BAĞIMLI OLMAK ŞİRKE GİRER Mİ?SON İKİ MÜCEDDİDİN SİGARA İÇMEK HAKKINDA GÖRÜŞLERİKaynakçalarHeyet, Bediüzzaman Said Nursî ve Hayru'l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak, Hayrat Neşriyat, Isparta 2013, c. 3, s. 1237Heyet, Bediüzzaman Said Nursî ve Hayru'l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak, Hayrat Neşriyat, Isparta 2013, c. 3, s. 1237

Son Cevaplanan Sorular

Avrupa Birliği Fonlu TKDK Hibelerinden Faydalanmak Caiz midir?

TKDK Desteklerinin Dini HükmüTKDK'nın (Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu) verdiği destekler, borç veya faizli kredi değil; belirli şartları taşıyan girişimcilere verilen, geri ödemesi olmayan şartlı bir teşvik, yani hibe mahiyetindedir. İslam fıkhında hibeleri ve devlet teşviklerini kabul etmek meşrudur, helaldir.Gayrimüslim devletlerin, uluslararası kuruluşların veya şahısların kamu yararına, kalkınma projelerine ve meşru alanlara yönelik verdiği hibe ve yardımları kabul etmek de caiz görülmüştür.1Hz. Peygamber'in (s.a.s.) Hibe Kabul EtmesiResul-i Ekrem Efendimiz (s.a.s.), gayrimüslim liderler ve hükümdarlar tarafından gönderilen hibe ve hediyeleri kabul etmiş; aynı şekilde henüz Müslüman olmamış bazı kimselerle de karşılıklı hediyeleşmiştir. Fıkıh alimleri bu nebevi uygulamayı, gayrimüslim devlet veya kurumlardan hibe almanın helal olduğuna delil kabul etmişlerdir. 2 İlgili rivayetler şöyledir:Ebû Humeyd es-Sâidî (r.a.) şöyle rivayet etmektedir:Biz Resûlullah (s.a.v.) ile birlikte Tebük Gazvesi'ne çıkmıştık. Eyle Hükümdarı (Yuhanna b. Ru'be), Resûlullah (s.a.v.)'e beyaz bir katır ile bir bürde (kumaş/elbise) hediye etti. Resûlullah (s.a.v.) da onun hediyesini kabul buyurdu ve kendisine emniyet antlaşması yazdı. 3Enes b. Mâlik (r.a.) şöyle rivayet etmektedir:Dûmetü'l-Cendel'in Hristiyan Hükümdarı Ükeydir b. Abdülmelik, Resûlullah (s.a.v.)'e ipekli kumaştan bir cübbe hediye etti. Resûlullah (s.a.v.) da onun hediyesini kabul buyurdu. 4Dikkat Edilmesi Gereken ŞartlarProjenin helal olması: Yapılacak yatırımın, üretilecek ürünün veya sunulacak hizmetin dinen meşru/helal alanlarda olması gerekir. Alkollü içecek üretimi gibi haram faaliyetler bu kapsama girmez.Faizli krediden kaçınılması: Hibe projelerinde girişimciden kalan kısmı karşılaması istenebilir. Bu finansman sağlanırken faizli banka kredisi yerine öz sermaye veya helal finansman yolları tercih edilmelidir.SonuçTKDK hibelerinden, proje meşru olmak ve finansman sürecinde faizden kaçınmak şartıyla istifade etmek caizdir.KaynakçalarGünenç, Halil, Günümüz Meselelerine Fetvalar, Yasin Yayınevi, İstanbul, 2005, Cilt 1, s. 30 (Soru: 214)Fetâva'l-Hindiyye, Akçağ Yayınları, Cilt 4, s. 256–260; Serahsî, Şemsü'l-Eimme Muhammed b. Ahmed, el-Mebsût, Gümüşev Yayıncılık, İstanbul, 2008, Cilt 10, s. 132Buhârî, Cizye 5, Hadis No: 3161; Cihâd 146; Ebû Dâvud, Harâc 29, Hadis No: 3053Buhârî, Hibe 28, Hadis No: 2615; İbn Mâce, Libâs 17, Hadis No: 3596

Hasta Olan Kişi Cuma Namazına Gitmek Zorunda mıdır?

Hastalığın artması veya tedavisinin gecikmesi ihtimali varsa, cemaatle ve camilerde kılınması gereken Cuma ve Bayram namazlarına gidilmeyebilir. Hastalığın başkalarına bulaşması ihtimali varsa bu namazlara gidilmemelidir. Nitekim bu bağlamda Ömer Nasuhi Bilmen İslâm İlmihalinde şöyle demektedir:Cuma namazının bir şahsa farz olması için altı şart vardır ki bunlardan biri de sıhhattir. Binaenaleyh hasta olup Cuma namazına çıktığı takdirde hastalığının artmasından veya uzamasından korkan kimseye Cuma namazı farz değildir.1Hastalığın bulaşma durumu ile ilgili olarak ise Halil Gönenç Hoca şöyle demektedir:Bulaşıcı bir hastalığa mübtela olan kimsenin cuma ve bayram gibi namazlara gitmesi câiz değildir. Çünkü gitmesi, hastalığın yayılmasına vesile olabilir. İslâm dini bir memlekette bulaşıcı bir hastalık bulunursa onu sıkı kontrol altında tutmayı emreder, oraya giriş ve çıkışı yasaklar. Peygamber (sav): 'Bir memlekette vebanın bulunduğunu duyarsanız oraya gitmeyiniz. Bulunduğunuz bir memlekete gelirse ondan çıkıp başka yere gitmeyiniz' buyuruyor. Diğer bir hadîste şöyle buyurmuştur: 'Cüzzamlıdan, aslandan kaçar gibi kaç'. Hatta başkasına zarar verecek fıtrî veya sarımsak ve soğan gibi şeyleri yemekten dolayı arızî bir kokusu olan kimsenin cuma namazına ve cemaata gitmesi câiz değildir.2Ayrıca BakınızCUMA VAKTİ VE CUMA GÜNÜNÜN BAŞLANGIÇ /BİTİŞ ZAMANICUMA VAKTİNDE ALIŞVERİŞ HARAM MIDIR?ÜÇ CUMAYA GİTMEMEK MESELESİKADINLARIN CUMA NAMAZI KILMASICUMA GÜNÜNÜN FAZİLETİ HAKKINDA HADİSLERİKİ CUMA ARASI GÜNAHLARIN AFFEDİLMESİKaynakçalarÖmer Nasuhi Bilmen, Büyük İslam İlmihali, Bilmen Yayınları, İstanbul ts., s 146.Halil Gönenç, Günümüz Meselelerine Fetvalar, Yasin Yay., İstanbul 2012, c.1, s. 183.

Sabah Namazının Vakti Ne Zamandır? Sabah Namazı Niçin Vaktin Girmesiyle Okunmaz?

Sabah namazının vakti, tan yerinin ağarması demek olan ikinci fecrin doğmasından başlayarak güneşin doğmasına kadar devam eder. Buna göre imsak vakti, fecr-i sâdıkın oluşması, yani tan yerinin ağarmasıdır. İmsak ile birlikte sabah namazının vakti girdiğine göre bu vakitte sabah namazı kılınabilir.1 Bununla birlikte, konuyla ilgili bazı rivâyetlere dayanan Hanefîler, biraz geciktirilerek (isfar vaktinde) kılınmasını daha uygun (müstehap) bulmuşlardır. 2 Nitekim Peygamber Efendimiz de bunu şöyle tavsiye etmiştir.Sabah namazını ortalık aydınlanınca kılın. Çünkü bunun ecri daha büyüktür.3Sabah namazının vakti, güneşin doğmasına kadar devam eder. Zira Hz. Cebrail'in Sevgili Peygamberimize (s.a.s.) imamlık ettiğini bildiren hadise göre Cebrail (a.s.), sabah namazını birinci gün tan yeri ağardığında, ikinci gün ise ortalık aydınlanıp güneşin doğmasına yakın bir vakitte kıldırmış ve şöyle buyurmuştur:“…Bu, senden önceki peygamberlerin (namaz) vaktidir ve (namazlar için) vakit bu iki vaktin arasıdır.” 4Konu ile ilgili Ömer Nasuhi Bilmen de şöyle demektedir:Sabah namazında isfâr müstehaptır. Yâ'ni bu namaz, aydınlığın zuhuriyle ortalığın açılması zamanında kılınmalıdır. Şöyle ki: İkinci fecrin nuru tam zuhur edip gecenin zulmeti açılacağı ve atılan bir okun nereye düştüğünü atanın göreceği bir vakte kadar sabah namazı te'hîr edilmelidir.5Mehmet Zihni Efendi de şöyle demektedir:Hem de ortalık açılmadan başlamakta, cemaat azlığı olup, isfar (sabah vakti yerin açılıp aydınlanması) etmekte ise, cemaat çokluğunun fazileti vardır ki, sabah namazı camilerde, geç kılınır ise, uyuyanlar ve ihtiyar olanlar dahi, haklarında genişlik hâsıl olarak cemaate yetişirler. Cemaati azaltmayı gerektiren hâl, cemaati çoğaltmaya sebep olacak halden, elbette efdâl olamaz.6Türkiye'de sabah ezanı Ramazan haricinde tam vaktin girmesi ile okunmaz. Bunun sebebi yukarıda namazın geç kılınmasının daha faziletli olduğunu bildiren hadisler ile cemaatin sayısını arttırmaktır.Ayrıca BakınızSABAH NAMAZI KILARKEN GÜNEŞ DOĞARSA NAMAZ KABUL OLUR MU?SABAH NAMAZINDA HANEFİ İMAMA UYAN ŞAFİİ KUNUT OKUMALI MIDIR?SABAH NAMAZININ KAZASINI ÖĞLEDEN ÖNCE KILMAKSABAH NAMAZININ ŞAHİTLİ OLMASISABAH NAMAZI KILARKEN GÜNEŞ DOĞARSA NAMAZ KABUL OLUR MU?ÖĞLEDEN ÖNCE KILINAN SABAH NAMAZININ KAZASINA NİYETSABAH NAMAZININ SÜNNETİ KAZA EDİLİR Mİ?KaynakçalarHeyet, Fetvalar, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 2024, s. 114.İbnü'l-Hümâm, Fethu'l-kadîr, 1/225; İbn Kudâme, el-Muğnî, 1/286; Zeylaî, Tebyîn, 1/82Tirmizî, Salât, 3; Nesâî, Mevâkît, 27; Dârimî, Salât, 21; A. İbn Hanbel, V, 429.Ebû Dâvûd, Salât, 2 [393]; Tirmizî, Salât, 113 [149]Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük İslam İlmihali, Bilmen Yayınları, İstanbul ts., s 103.Mehmet Zihni Efendi, Nimet-i İslam İlmihali, Salah Bilici Kitabevi, İstanbul yy, s. 87.

143

Ahmed Hüsrev Altınbaşak Hazretleri'ne Göre Sigara İçmek ve Tütün Ekmek Caiz midir?

Hüsrev Efendi'nin talebeleri arasında çiftçiler de vardı ve meslekleri ile alakalı bazı fıkhî meseleleri kendisine sorarlardı. Bilhassa tütün ekme meselesi hakkında sorulan sorulara şu şekilde cevap verirdi:Tütün yerine başka nimetlerin ekilip dikilmesi lazım zira tütün insanlığa zararlıdır hatta değil Müslümanlara ve Nur talebelerine, gayr-i müslimlere dahi içirilmemesi lazım. Biz beşere hizmet için geldik, tahribat yapamayız, yaptıramayız.1Talebeleri bazı âlimlerin sigaraya mekruh hatta mübah dediklerini hatırlatınca Hüsrev Efendi şu açıklamayı yapardı:Tütün 1600 yıllarında Türkiye'ye girdi. O zamanlarda tütünün zararları tıbben tespit edilemeyip bazı hasta insanlara tütün içmeleri tıbbi olarak tavsiye edildiğinden ulema da tıbben mübah olduğuna kani olmuşlardı. Halbuki öyle değildir çünkü bak Risale-i Nur'da Hazreti Üstad, hadd-i zâtında mübah olan su için bile ortaya beş nevi hüküm koymuştur: Hastanın durumuna göre su mübahtır, mekruhtur, haramdır gibi.Bu (tütün) bütün insanlara zararlı olduğu gibi kanser hastalığının da büyük nispette sigaradan olduğu tespit edilmiş durumdadır. Onun için Nur talebeleri tütün ekip dikemezler, içemezler. Değil Nur talebeleri bütün beşeriyet dahi (sigara) içmemeli!2Ayrıca BakınızSİGARA HARAM MIDIR?SİGARA SATMANIN HÜKMÜSİGARA İÇEN KİMSEYE SELAM VERİLİR Mİ?SİGARA İÇEN BİRİNE FİTRE VE ZEKAT VERİLEBİLİR Mİ?SİGARA, TELEFON VEYA BİR İNSANA BAĞIMLI OLMAK ŞİRKE GİRER Mİ?SON İKİ MÜCEDDİDİN SİGARA İÇMEK HAKKINDA GÖRÜŞLERİKaynakçalarHeyet, Bediüzzaman Said Nursî ve Hayru'l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak, Hayrat Neşriyat, Isparta 2013, c. 3, s. 1237Heyet, Bediüzzaman Said Nursî ve Hayru'l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak, Hayrat Neşriyat, Isparta 2013, c. 3, s. 1237

Makaleler

Hayrat İlmi Araştırmalar Derneği — bağış
Hayrat İlmi Araştırmalar Derneği

İlmi çalışmalarımıza destek olabilirsiniz

Sorularınızı titizlikle araştırıp cevaplayan ve sadece gönüllülerden oluşan ekibimize siz de destek olabilirsiniz.

Bağış Yap

Konular