Bağış Yap

Risale Online — Kur'ân-ı Kerîm, Cevşen, Risale-i Nur, Makaleler ve Soru-Cevap

Öne Çıkan Sorular

415

Hz. Ali’nin Haber Verdiği Harf İnkılabı Türkler İçin Neden Bu Kadar Dehşetlidir?

Hz. Ali, kasidesinde ahir zamanda yaşanacak bir dehşetten, yani Latin harflerine geçilmesinden bahsediyor. Sorum şu: Harf inkılabı Araplar arasında değil, Türkler arasında yaşandı. Yani Hz. Ali, kasidesinde dolaylı olarak bu dehşetli olayın başrolünde olan Türklerden bahsetmiş oluyor.Türklerin bu hâle gelmesi, İslam toplumu açısından o kadar dehşetli bir şey mi ki o büyük halife kasidesinde bizim bu durumumuzdan bahsetmiştir?O dönemde sahabeler, bu harf inkılabının Araplar arasında olacağını mı düşünüyordu?Selçuklu ve Osmanlı gibi eski dönemlerdeki ecdadımızın bu olaydan haberi var mıydı; böyle bir şey akıllarına geliyor muydu?Ayrıca diğer Türk devletlerinin Latin alfabesine değil de Kiril alfabesine geçmesinin sebebi nedir?

319

Bediüzzaman Said Nursi Hazretlerinin Osman Yüksel Serdengeçti’ye Bakışı Nasıldır?

Bediüzzaman Hazretleri, genel itibarıyla İslâmiyet'e hizmet eden ve dönemin zorlu şartlarına rağmen çeşitli vesilelerle insanların imanına hizmet etmeye çalışan kimselere karşı daima olumlu bir yaklaşım sergilemiştir. Bu kimselere şefkatle muamele etmiş, kardeşâne tavsiyelerde bulunmuş, hizmetlerini takdir ve tebrik etmiştir. Söz konusu şahsiyetler de Bediüzzaman Hazretleri'ne karşı büyük bir saygı ve edep içerisinde hareket etmişlerdir. Bu yaklaşım, onun hayatı boyunca benimsediği genel bir prensip hâline gelmiş; dönemin farklı kesimlerinden öne çıkan dinî ve ilmî şahsiyetlerle kurduğu münasebetlerde de kendisini göstermiştir.Bu şahsiyetlerden biri de Serdengeçti lakabıyla meşhur Osman Zeki Yüksel'dir. O, Akseki müftülerinden Salim Yüksel'in oğlu, eski Diyanet İşleri başkanlarından Ahmet Hamdi Akseki'nin yeğeni olup 1917 yılında Antalya'nın Akseki ilçesinde dünyaya gelmiştir. İlk öğrenimini Akseki'de, orta öğrenimini Antalya'da tamamladı. Ankara Atatürk Lisesi'nden mezun olduktan sonra 1940 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü'ne kaydoldu ve buradan mezun oldu.1947-1962 yılları arasında Serdengeçti adıyla aylık bir dergi yayımladı. Sık sık tutuklanması ve derginin çeşitli dönemlerde kapatılması sebebiyle yayın hayatı kesintiye uğrayan dergi, toplam otuz üç sayı çıkarılabildi. Ancak o daha sonra çeşitli gazete ve dergilerde yazarlık yaparak basın ve yayın faaliyetlerini hayatı boyunca sürdürdü.1965-1969 yılları arasında Adalet Partisi'nden Antalya milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görev yaptı. Ancak parti yöneticilerine yönelik eleştirileri sebebiyle partisinden ihraç edildi. Akrabası İsmet Hanım ile evlenen Osman Yüksel, hayatının son dönemlerinde Parkinson hastalığına yakalandı ve 10 Kasım 1983 tarihinde vefat etti. Kabri Ankara'daki Cebeci Asrî Mezarlığı'ndadır.1Bediüzzaman Hazretleri, 1952 yılında Gençlik Rehberi davası için İstanbul'a geldiğinde önce Sirkeci'deki Akşehir Palas Oteli'nde, ardından Fatih'teki Reşadiye Oteli'nde kalmıştır. Bu sırada kendisini ziyaret eden önemli şahsiyetlerden biri de Osman Yüksel Serdengeçti olmuştur. Bediüzzaman Hazretleri bu görüşmede Osman Yüksel'e iltifat etmiş, aralarındaki yakınlığı ve ona verdiği tavsiyeyi şu tarihi sözlerle ifade etmiştir:Seni oğlum gibi kabul ediyorum. Oğlum olsaydı ismini Osman koyardım. Yazılarında şahıslarla, bilhassa menfi şahıslarla uğraşma.2Osman Yüksel Serdengeçti, Mart 1952'de Serdengeçti mecmuasının altıncı sayısında “Said Nur ve Talebeleri” başlıklı bir yazı yayımlamıştır. Bediüzzaman Hazretleri bu yazıdan memnuniyet duymuş, 1958 yılında bizzat kendisinin gözetiminde basılan Tarihçe-i Hayat mecmuasına ekletmiştir. Yazı şöyledir:“Bahtiyar bir ihtiyar var. Etrafı, sekiz yaşından seksen yaşına kadar bütün nesiller tarafından sarılmış. Yaşlar ayrı, başlar ayrı, işler ayrı… Fakat bu ayrılıkta gayrılık yok. Hepsi birşeye inanmış: Allah'a. Âlemlerin Rabbi olan Allah'a… Onun ulu Peygamberine… Onun büyük kitabına… Kur'ân henüz yeni nâzil olmuş gibi, herkes aradığını bulmuş gibi bir hal var onlarda. Said Nur ve talebelerini seyrederken, insan kendini âdetâ Asr-ı Saadette hissediyor. Yüzleri nur, içleri nur, dışları nur… Hepsi huzur içindeler. Temiz, ulvî, sonsuz birşeye bağlanmak; her yerde hâzır, nâzır olana, Âlemlerin Yaratıcısına bağlanmak, o yolda yürümek, o yolun kara sevdalısı olmak… Evet, ne büyük saadet!Said Nur, üç devir yaşamış bir ihtiyar. Gün görmüş bir ihtiyar. Üç devir: Meşrutiyet, İttihad ve Terakki, Cumhuriyet. Bu üç devir, büyük devrilişler, yıkılışlar, çökülüşlerle doludur. Yıkılmayan kalmamış. Yalnız bir adam var; o ayakta… Şark yaylâlarından, güneşin doğduğu yerden İstanbul'a kadar gelen bir adam. İmanı, sıradağlar gibi muhkem. Bu adam, üç devrin şerirlerine karşı imanlı bağrını siper etmiş. Allah demiş, Peygamber demiş, başka birşey dememiş. Başı Ağrı Dağı kadar dik ve mağrur. Hiçbir zalim onu eğememiş, hiçbir âlim onu yenememiş. Kayalar gibi çetin, müthiş bir irade. Şimşekler gibi bir zekâ. İşte Said Nur! Divan-ı harpler, mahkemeler, ihtilâller, inkılâplar, onun için kurulan idam sehpaları, sürgünler, bu müthiş adamı, bu mâneviyat adamını yolundan çevirememiş. O, bunlara imanından gelen sonsuz bir kuvvet ve cesaretle karşı koymuş. Kur'ân-ı Kerîmde “İnanıyorsanız muhakkak üstünsünüz” buyuruluyor. Bu Allah kelâmı, sanki Said Nur'da tecellî etmiş.Mahkemelerdeki müdafaalarını okuduk. Bu müdafaalar bir nefs müdafaası değildir, büyük bir dâvânın müdafaasıdır. Celâdet, cesaret, zekâ eseri, şaheseri…Niçin Sokrat bu kadar büyüktür? Bir fikir uğruna hayatı hakîr gördüğü için değil mi? Said Nur en az bir Sokrat'tır; fakat İslâm düşmanları tarafından bir mürteci, bir softa diye takdim olundu. Onlara göre büyük olabilmek için ecnebî olmak gerek! O, mahkemelerden mahkemelere sürüklendi. Mahkûmken bile  hükmediyordu. O, hapishanelerden hapishanelere atıldı. Hapishaneler, zindanlar onun sayesinde medrese-i Yusufiye oldu. Said Nur zindanları nur, gönülleri nur eyledi. Nice azılı katiller, nice nizam ve ırz düşmanları, bu iman âbidesinin karşısında eridiler, sanki yeniden yaratıldılar. Hepsi halim-selim mü'minler haline, hayırlı vatandaşlar haline geldiler. Sizin hangi mektepleriniz, hangi terbiye sistemleriniz bunu yapabildi, yapabilir?Onu diyar diyar sürdüler. Her sürgün yeri, onun öz vatanı oldu. Nereye gitse, nereye sürülse, etrafı saf, temiz mü'minler tarafından sarılıyordu. Kanunlar, yasaklar, polisler, jandarmalar, kalın hapishane duvarları, onu mü'min kardeşlerinden bir an bile ayıramadı. Büyük mürşidin, talebeleriyle arasına yığılan bu maddî kesafetler, din, aşk, iman sayesinde letafetler haline geldiler. Kör kuvvetin, ölü maddenin bu tahdit ve tehditleri, ruh âleminin ummanlarında büyük dalgalar meydana getirdi. Bu dalgalar, köy odalarından başlayarak, yer yer her tarafı sardı, üniversitelerin kapılarına kadar dayandı.Yıllardır mukaddesatları çiğnenmiş vatan çocukları, mahvedilen nesiller, imana susayanlar, onun yoluna, onun nuruna koştular. Üstadın Nur Risaleleri elden ele, dilden dile, ilden ile ulaştı, dolaştı. Genç-ihtiyar, cahil-münevver, sekizinden seksenine kadar herkes ondan birşey aldı, onun nuruyla nurlandı. Her talebe, bir makine, bir matbaa oldu. İman, tekniğe meydan okudu. Nur Risaleleri binlerce defa yazıldı, teksir edildi.Gözlerinin nuru sönmüş, iç âlemlerinin ışığı sönmüş, harabeye dönmüş olan körler, bu nurdan, bu ışıktan korktular. Bu aziz adamı, dillerden hiç eksik etmedikleri “İnkılâba, lâikliğe aykırı hareket ediyor” diye, tekrar tekrar mahkemeye verdiler, tekrar tekrar hapishanelere attılar. Kaç kere zehirlemek istediler. Ona zehirler panzehir oldu, zindanlar dershane…Onun nuru, Kur'ân'ın nuru, Allah'ın nuru vatan sınırlarını da aştı. Bütün âlem-i İslâmı dolaştı. Şimdi Türkiye'de, her teşekkülün, vatanını seven herkesin, önünde hürmetle durması lâzım gelen bir kuvvet vardır: Said Nur ve talebeleri. Bunların derneği yoktur, lokali yoktur, yeri yoktur, yurdu yoktur, partisi, patırdısı, nutku, alâyişi, nümayişi yoktur. Bu, bilinmezlerin, ermişlerin, kendini büyük bir dâvâya vermişlerin şuurlu, imanlı, inançlı kalabalığıdır.”3Osman Yüksel Serdengeçti, yazısında Bediüzzaman Hazretleri ve talebelerine duyduğu hayranlık ve takdiri açıkça dile getirmektedir. Bediüzzaman Hazretleri'nin Meşrutiyet, İttihat ve Terakki ve Cumhuriyet dönemlerinde yaşanan siyasî ve toplumsal değişimlere rağmen iman davasından taviz vermeyen duruşunu takdir etmekte; cesaretini, zekâsını ve kararlılığını övgüyle dile getirmektedir. Ayrıca Bediüzzaman Hazretleri'nin etrafında sekiz yaşından seksen yaşına kadar farklı yaş, meslek ve eğitim seviyelerinden insanların iman ortak paydasında bir araya gelmesini dikkat çekici bulmaktadır. Nur Risalelerinin elden ele, dilden dile ve ilden ile yayılmasını, talebelerinin eserleri el yazısıyla çoğaltarak neşretmesini iman hizmetinin önemli bir başarısı olarak değerlendirmektedir. Bunun yanı sıra Bediüzzaman Hazretleri ve talebelerinin herhangi bir siyasî teşkilatlanmaya, gösterişe veya nümayişe dayanmaksızın geniş bir iman topluluğu meydana getirmelerini de takdirle anmaktadır.Ayrıca BakınızBEDİÜZZAMAN SAİD NURSİ KİMDİR? RİSALE-İ NUR NEDİR?BEDİÜZZAMAN HAZRETLERİNİN ESKİ SAİD VE YENİ SAİD DÖNEMİBEDİÜZZAMAN SAİD NURSİ'NİN SİYASETE BAKIŞI NASILDIR? SİYASET, İMAN HİZMETİ VE RİSALE-İ NURBEDİÜZZAMAN'IN İMAN KURTARMA ÇABASIBEDİÜZZAMAN HAZRETLERİ'NİN TEBLİĞ METODU NEDİR? RİSALE-İ NUR'DA TEBLİĞ ESASLARIKaynakçalarFerman Karaçam, “Serdengeçti, Osman Yüksel”, TDV İslâm Ansiklopedisi, 36 (İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 2009), s. 555-556.İdris Görmez, “Risale-i Nur'un İlk Nâşirlerinden Muhsin Alev”, Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi, sy. 13 (2022), s.166.Bediüzzaman Said Nursî, Tarihçe-i Hayat (Ankara: Doğuş Matbaası, 1958), s. 514.

Son Cevaplanan Sorular

101

“Beyaz Horoz Benim Dostumdur” Hadisi Sahih midir?

Celalettin Suyuti Hazretleri diğer âlimlerin görüşlerini de aktararak horoz ile ilgili rivayetleri bir arada zikrederek şu değerlendirmeleri yapmıştır:Kim evinde beyaz bir horoz bulundurursa şeytan ve sihirbazlar ona yaklaşmaz.Ravilerden biri olan Yahyâ yalancı ve deccaldir.1Beyaz horoz benim dostumdur, dostumun dostudur ve düşmanımın düşmanıdır.Ravilerden biri olan Ebû Ali metrûktur (rivayetleri terk edilmiş, güvenilmez kabul edilmiştir).2Beyaz horoz benim dostumdur, dostumun dostudur ve Allah düşmanının düşmanıdır. Resûlullah (s.a.v.) onu geceleri kendisiyle birlikte evde bulundururdu.Ravilerden biri olan Muhammed hadis uydurucusudur; hocası da güvenilir bir kimse değildir.3Alacalı beyaz horoz benim sevgilimdir. Sevgilimin sevgilisi de Cebrâil'dir. O, sahibinin evini ve komşularından on altı evi korur: Dört ev sağında, dört ev solunda, dört ev önünde ve dört ev arkasındadır.Bu hadis uydurmadır. Rebî' zayıf bir râvidir. Ahmed b. Ebî Berre ise münkerü'l-hadîstir (rivayetleri münker kabul edilen bir râvidir).4Beyaz horoz benim dostumdur ve Allah düşmanının düşmanıdır. Sahibinin evini ve yedi evi korur. Resûlullah (s.a.v.) onu geceleri kendisiyle birlikte evde bulundururdu.Bu rivayet mürseldir. Talha ise metrûktur.5Buna göre beyaz horozun fazileti ve ev korumasıyla ilgili rivayetlerin hiçbiri sahih değildir; uydurma veya çok zayıf kabul edilmiştir. Ancak horozla ilgili sahih hadisler de vardır. Şöyle ki:Horozun öttüğünü işittiğinizde Allah'tan lütfunu isteyin; çünkü o bir melek görmüştür.6Horoza sövmeyin; çünkü o namaz için uyandırır.7KaynakçalarCelâleddîn es-Süyûtî, el-Leʾâliʾü'l-masnûʿa fi'l-ehâdîsi'l-mevzûʿa, thk. Ebû Abdirrahman Salâh b. Muhammed b. Uveyda (Beyrut: Dârü'l-Kütübi'l-İlmiyye, 1. Basım, 1417/1996), c. 2, s. 194.Celâleddîn es-Süyûtî, el-Leʾâliʾü'l-masnûʿa fi'l-ehâdîsi'l-mevzûʿa, c. 2, s. 194.Celâleddîn es-Süyûtî, el-Leʾâliʾü'l-masnûʿa fi'l-ehâdîsi'l-mevzûʿa, c. 2, s. 195.Celâleddîn es-Süyûtî, el-Leʾâliʾü'l-masnûʿa fi'l-ehâdîsi'l-mevzûʿa, c. 2, s. 195.Celâleddîn es-Süyûtî, el-Leʾâliʾü'l-masnûʿa fi'l-ehâdîsi'l-mevzûʿa, c. 2, s. 195.Buhari, “Bed'ü'l-halk”, 15; Müslim, “Zikir”, 82.Ebu Davud, “Edeb”, 115.

4.204

"Eğer o galib hükumet netice-i harbi kazansa, bu işari ma‘na dahi bir ma‘na-yı sarih derecesine çıkar. Eğer tam kazanmasa da, yine muvafık bir ma‘na-yı işaridir" Ne Demektir?

Bediüzzaman Hazretleri Kastamonu Lahikası'nın 53. Mektubu'nda “galip hükumet” tabirini kullanmaktadır. Bu galip hükumet hangi hükumettir? Bugün İsevi olduğunu iddia eden ve dünyaya zulüm saçanlar var. Bu İseviler, Müslümanlarla nasıl birleşip dinsizlik fikrine karşı mücadele edecekler?

102

Güvercin Besleyen Kişinin Mahkemedeki Şahitliği Geçerli midir?

Şahitlik en kısa tarifle bir kimsenin kesin olarak bildiği bir olay veya durum hakkında tanıklık yapmasıdır. Şahitlik bazı sebeplerle sâkıt olabilir. Bu durumlardan biri de bazı güvercin besleyen kişilerdir. Ancak besleyen kimsenin şahitliğinin kabul edilip edilmeyeceğinin, güvercin besleme amacına ve bu uğraşın doğurduğu sonuçlara bağlı olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim güvercini ziynet, ticaret, yavrularından faydalanma veya yalnızlığını giderme gibi meşru amaçlarla besleyen ve bu esnada başkalarına herhangi bir zarar vermeyen kimsenin şahitliğinde bir sakınca görülmemiştir. Buna karşılık güvercinleri uçurmayı alışkanlık hâline getirerek komşularının mahremiyetini ihlal eden, onlara eziyet veren veya bu işle aşırı derecede meşgul olması sebebiyle namaz ve diğer dinî yükümlülüklerini ihmal eden kimsenin şahitliği kabul edilmemiştir.Dolayısıyla burada belirleyici olan husus, güvercin beslemenin bizatihi kendisi değil, bu faaliyetin kişinin adalet ve mürüvvet vasıflarına etkisi ile başkalarına yönelik doğurduğu sakıncalardır. Bu bağlamda İbn Kudâme şöyle demektedir:Güvercinlerini uçurarak eğlenen kimsenin şahitliği kabul edilmez. Bu, rey ehlinin de görüşüdür. Şüreyh de güvercin besleyen kimsenin şahitliğini kabul etmezdi. Çünkü bu davranış sefihlik, bayağılık ve mürüvvet eksikliğidir. Ayrıca güvercinlerini uçurması sebebiyle komşularına eziyet etmesine, onların evlerini gözetlemesine ve evlerine taş atmasına yol açar. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.v.), bir güvercini takip eden adamı görmüş ve «Bir şeytan, bir dişi şeytanı takip ediyor.» buyurmuştur. Ancak kişi güvercinleri yavrularından faydalanmak, mektup taşımak veya insanlara herhangi bir zararı dokunmaksızın onlarla ünsiyet kurmak amacıyla beslerse şahitliği reddedilmez.1Serahsî'ye göre ise kimse evinde yalnızlığını paylaşmak için güvercin besler, âdeten dışarıya salmayıp uçurmazsa âdil sayılıp şahitliği muteber olduğunu şöyle bildirmiştir:Ancak kişi güvercinleri evinde yalnızlığını gidermek ve onlarla ünsiyet kurmak amacıyla besler, âdeti gereği onları uçurmazsa âdil ve şahitliği kabul edilen bir kimsedir. Çünkü güvercinleri evlerde beslemek mubahtır. Nitekim insanların güvercin yuvaları edinmelerine de kimse engel olmamıştır.2Kâsânî ise başkalarının özel hallerine muttalî olması ve namaz ve itaatten alıkoyması nedenlerinden güvercini uçurmadığı sürece kişinin şahitliği makbul, diğer türlü makbul olmadığını dile getirerek şunları aktarmıştır:Güvercinlerle meşgul olan kimse, onları uçurmuyorsa adalet vasfı ortadan kalkmaz. Ancak uçuruyorsa adalet vasfı ortadan kalkar. Çünkü bu kişi kadınların mahrem hâllerine muttali olur ve bu işle meşguliyeti onu namazdan ve diğer itaatlerden alıkoyar.3İbn Abidin ve İbn Nüceym ise şöyle demektedir:Kuşlarla (güvercinlerle) oynayan kimsenin şahitliği kabul edilmez denilmiştir. Çünkü bu davranış kişide gaflete yol açar. Ancak bu hüküm, güvercinlerini uçurmak amacıyla evinin damına çıkan ve bu esnada kadınların mahremiyetine muttali olan kimse hakkında değerlendirilmiştir. Buna karşılık güvercinleri evinde yalnızlığını gidermek ve onlarla ünsiyet kurmak amacıyla beslemek, kişinin adalet vasfını ortadan kaldırmaz. Çünkü güvercinleri evlerde beslemek mubahtır. Bu husus en-Nihâye adlı eserde de bu şekilde belirtilmiştir.4Sonuç olarak, klasik fıkıh kaynaklarında güvercin besleyen kimsenin şahitliğinin kabul edilip edilmemesi, bu faaliyetin mahiyetine ve kişinin davranışlarına bağlı olarak değerlendirilmiştir. Fakihler, güvercin beslemeyi kendi başına şahitliğe engel bir davranış olarak görmemiş; hükmü, bu uğraşın kişinin adalet ve mürüvvet vasıflarına etkisi üzerinden temellendirmişlerdir.Ayrıca BakınızKAFESTE KUŞ BESLEMENİN HÜKMÜEVDE KEDİ BESLEMEKEVDE KEDİ BESLEMEK SÜNNET MİDİR?EVDE KÖPEK BESLEMEKEVCİL HAYVAN SATMAKHAYVANLARIN YARATILIŞI, VAZİFELERİ VE FİİLLERİNDEKİ HİKMETLER NASIL ANLAŞILMALIDIR?Kaynakçalarİbn Kudâme, Muvaffakuddîn Abdullah b. Ahmed el-Makdisî, el-Muğnî, thk. Abdullah b. Abdülmuhsin et-Türkî – Abdülfettâh Muhammed el-Hulv (Riyad: Dâr Âlemi'l-Kütüb, 3. Basım, 1417/1997), c. 14, s. 156.Serahsî, Şemsüleimme Muhammed b. Ahmed b. Ebî Sehl, el-Mebsût (Beyrut: Dârü'l-Maʿrife, ts.), c. 16, s. 131.Kâsânî, Alâüddîn Ebû Bekr b. Mes'ûd b. Ahmed, Bedâiʿu's-sanâiʿ fî tertîbi'ş-şerâiʿ (Mısır: Matbaatü Şirketi'l-Matbûâti'l-İlmiyye – Matbaatü'l-Cemâliyye, 1327-1328), c. 6, s. 269.İbn Nüceym, Zeynüddin b. İbrâhim el-Mısrî, el-Bahrü'r-râik şerhu Kenzi'd-dekâik (b.y.: Dârü'l-Kitâbi'l-İslâmî, 2. Basım, ts.), c.7, s. 88.

Hayrat İlmi Araştırmalar Derneği — bağış
Hayrat İlmi Araştırmalar Derneği

İlmi çalışmalarımıza destek olabilirsiniz

Sorularınızı titizlikle araştırıp cevaplayan ve sadece gönüllülerden oluşan ekibimize siz de destek olabilirsiniz.