Bağış Yap

Risale Online — Kur'ân-ı Kerîm, Cevşen, Risale-i Nur, Makaleler ve Soru-Cevap

Öne Çıkan Sorular

374

Hz. Ali’nin Haber Verdiği Harf İnkılabı Türkler İçin Neden Bu Kadar Dehşetlidir?

Hz. Ali, kasidesinde ahir zamanda yaşanacak bir dehşetten, yani Latin harflerine geçilmesinden bahsediyor. Sorum şu: Harf inkılabı Araplar arasında değil, Türkler arasında yaşandı. Yani Hz. Ali, kasidesinde dolaylı olarak bu dehşetli olayın başrolünde olan Türklerden bahsetmiş oluyor.Türklerin bu hâle gelmesi, İslam toplumu açısından o kadar dehşetli bir şey mi ki o büyük halife kasidesinde bizim bu durumumuzdan bahsetmiştir?O dönemde sahabeler, bu harf inkılabının Araplar arasında olacağını mı düşünüyordu?Selçuklu ve Osmanlı gibi eski dönemlerdeki ecdadımızın bu olaydan haberi var mıydı; böyle bir şey akıllarına geliyor muydu?Ayrıca diğer Türk devletlerinin Latin alfabesine değil de Kiril alfabesine geçmesinin sebebi nedir?

112

Mülk Suresini Okumanın Fazileti Nedir?

Mülk suresi, Kur'ân-ı Kerîm'in 67. suresi olup otuz ayet-i kerîmeden meydana gelmektedir. Mekke döneminde nâzil olmuştur. İlk ayetindeki “mülk” kelimesinden dolayı bu isimle anılır. Halk arasında Tebâreke Suresi olarak da bilinir.Hadislerde bu surenin şefaatinden ve kabir azabından koruyucu oluşundan söz edilir. Peygamber Efendimiz (asm)'in gece yatmadan önce okuduğuna dair rivayetler de bulunmaktadır. Fakat Mülk suresinin fazileti yalnızca kabir hayatıyla sınırlı değildir. Bu sure, insanın dünyadaki hayatına da istikamet verir. Ona kâinatın gerçek sahibini tanıtır, ölümün hikmetini öğretir, yaratılış üzerinde tefekküre davet eder, gizli ve açık bütün davranışlarından sorumlu olduğunu hatırlatır.Ebu Hureyre (ra)'den rivayet edildiğine göre, Peygamber Efendimiz (asm) şöyle buyurmuştur:Kur'an'da otuz ayetlik bir sure vardır ki o sure bir adama şefaat etti. O adamın günahı bağışlandı. O sure “Tebarekellezi bi yedihil mülk” süresidir.1Bu hadis-i şerif, Mülk Suresi'nin faziletine dair en önemli rivayetlerden biridir. Dikkat edilirse hadiste, otuz ayetlik bir surenin bir insanın bağışlanmasına vesile olmasından söz edilmektedir. Fakat bu müjdeyi anlamak için şefaat kavramı üzerinde durmak gerekir. Şefaat, Allah'ın izni ve rızasıyla bir kulun affına veya derecesinin yükselmesine vesile olunmasıdır. Bu hususta Kur'ân-ı Kerîm'de şöyle buyurulur:O'nun izni olmadan katında şefaat edecek kimdir?2Demek ki Mülk Suresi'nin şefaati, Allah'ın iradesinden bağımsız bir tasarruf değildir. Şefaatin kabulü de mağfiret de Cenab-ı Hakk'a aittir. Dolayısıyla hadisin verdiği müjde şudur. Cenab-ı Hakk bu sureyi okuyup onunla ünsiyet kuran kuluna, Mülk Suresi'ni bir rahmet ve mağfiret vesilesi kılabilir. Mülk Suresi'ni her gece okuyup Cenab-ı Hakk'ın kudretini, ölümün hikmetini ve ahiret sorumluluğunu düşünen insanın kalbinde zamanla farklı bir şuur meydana gelir. Bu şuur, onun günahlardan uzaklaşmasına, tevbe etmesine, ibadetlerini güzelleştirmesine ve ahirete hazırlanmasına vesile olabilir.Mülk Suresi'nin en meşhur faziletlerinden biri de kabir azabından koruyucu olmasıdır. Bu hususta İbn Abbas (ra)'tan gelen rivayet şöyledir:Peygamber Efendimiz (asm)'in ashabından biri kabir olduğunu bilmediği halde bir kabrin üzerine çadırını kurmuştu. Bir de ne görsün orası Mülk süresini sonuna kadar okuyan bir kimsenin kabri değil mi? Bunun üzerine o çadır kuran adam Peygamber Efendimiz (asm)'e gelerek,“Ey Allah'ın Rasulü! Kabir olduğunu bilmediğim bir yere çadırımı kurmuştum, ansızın oradan bir adam belirdi ve Mülk suresini sonuna kadar okudu.” dedi.Bunun üzerine Peygamber Efendimiz (asm),“Bu sure engelleyici ve kurtarıcıdır. Okuyan kimseyi kabir azabından kurtarır." buyurdu.3Câbir b. Abdullah (ra) ise şöyle rivayet etmiştir:Peygamber Efendimiz (asm), Secde ve Mülk surelerini okumadan uyumazdı.4Bu sebeple Mülk sûresini her gece okumayı bir alışkanlık hâline getirmek güzel bir sünnettir.KaynakçalarTirmizi, Fezâilü'l-Kur'ân, 9.Bakara, 2/255.Tirmizi, Fezâilü'l-Kur'ân, 9.Tirmizi, Fezâilü'l-Kur'ân, 9.

Son Cevaplanan Sorular

İmamların Taktığı Kalıp Sarık da Sünnet Olan Sarık Yerine Geçer midir?

Asr-ı Saadet, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerindeki sarıklara baktığım zaman çok farklı, el emeğiyle sarılmış, estetik ve heybetli formlar görüyorum. Ancak günümüzde Diyanet imamlarının taktığı sarıklar daha standart ve kalıp halinde duruyor, geçmişteki o tarihi vakarı, çeşitliliği ve el emeği doğallığını göremiyorum. Dinimizde sarığın mutlaka uyulması gereken tek bir şekli, ölçüsü veya sarılma usulü var mıdır? Tarihteki bu ihtişamlı sarık çeşitliliği ile günümüzdeki kalıplaşmayı kıyasladığımızda, bugün imamların taktığı bu başlık asıl ve usul olarak "sarık" olarak adlandırılabilir mi?

112

Mülk Suresini Okumanın Fazileti Nedir?

Mülk suresi, Kur'ân-ı Kerîm'in 67. suresi olup otuz ayet-i kerîmeden meydana gelmektedir. Mekke döneminde nâzil olmuştur. İlk ayetindeki “mülk” kelimesinden dolayı bu isimle anılır. Halk arasında Tebâreke Suresi olarak da bilinir.Hadislerde bu surenin şefaatinden ve kabir azabından koruyucu oluşundan söz edilir. Peygamber Efendimiz (asm)'in gece yatmadan önce okuduğuna dair rivayetler de bulunmaktadır. Fakat Mülk suresinin fazileti yalnızca kabir hayatıyla sınırlı değildir. Bu sure, insanın dünyadaki hayatına da istikamet verir. Ona kâinatın gerçek sahibini tanıtır, ölümün hikmetini öğretir, yaratılış üzerinde tefekküre davet eder, gizli ve açık bütün davranışlarından sorumlu olduğunu hatırlatır.Ebu Hureyre (ra)'den rivayet edildiğine göre, Peygamber Efendimiz (asm) şöyle buyurmuştur:Kur'an'da otuz ayetlik bir sure vardır ki o sure bir adama şefaat etti. O adamın günahı bağışlandı. O sure “Tebarekellezi bi yedihil mülk” süresidir.1Bu hadis-i şerif, Mülk Suresi'nin faziletine dair en önemli rivayetlerden biridir. Dikkat edilirse hadiste, otuz ayetlik bir surenin bir insanın bağışlanmasına vesile olmasından söz edilmektedir. Fakat bu müjdeyi anlamak için şefaat kavramı üzerinde durmak gerekir. Şefaat, Allah'ın izni ve rızasıyla bir kulun affına veya derecesinin yükselmesine vesile olunmasıdır. Bu hususta Kur'ân-ı Kerîm'de şöyle buyurulur:O'nun izni olmadan katında şefaat edecek kimdir?2Demek ki Mülk Suresi'nin şefaati, Allah'ın iradesinden bağımsız bir tasarruf değildir. Şefaatin kabulü de mağfiret de Cenab-ı Hakk'a aittir. Dolayısıyla hadisin verdiği müjde şudur. Cenab-ı Hakk bu sureyi okuyup onunla ünsiyet kuran kuluna, Mülk Suresi'ni bir rahmet ve mağfiret vesilesi kılabilir. Mülk Suresi'ni her gece okuyup Cenab-ı Hakk'ın kudretini, ölümün hikmetini ve ahiret sorumluluğunu düşünen insanın kalbinde zamanla farklı bir şuur meydana gelir. Bu şuur, onun günahlardan uzaklaşmasına, tevbe etmesine, ibadetlerini güzelleştirmesine ve ahirete hazırlanmasına vesile olabilir.Mülk Suresi'nin en meşhur faziletlerinden biri de kabir azabından koruyucu olmasıdır. Bu hususta İbn Abbas (ra)'tan gelen rivayet şöyledir:Peygamber Efendimiz (asm)'in ashabından biri kabir olduğunu bilmediği halde bir kabrin üzerine çadırını kurmuştu. Bir de ne görsün orası Mülk süresini sonuna kadar okuyan bir kimsenin kabri değil mi? Bunun üzerine o çadır kuran adam Peygamber Efendimiz (asm)'e gelerek,“Ey Allah'ın Rasulü! Kabir olduğunu bilmediğim bir yere çadırımı kurmuştum, ansızın oradan bir adam belirdi ve Mülk suresini sonuna kadar okudu.” dedi.Bunun üzerine Peygamber Efendimiz (asm),“Bu sure engelleyici ve kurtarıcıdır. Okuyan kimseyi kabir azabından kurtarır." buyurdu.3Câbir b. Abdullah (ra) ise şöyle rivayet etmiştir:Peygamber Efendimiz (asm), Secde ve Mülk surelerini okumadan uyumazdı.4Bu sebeple Mülk sûresini her gece okumayı bir alışkanlık hâline getirmek güzel bir sünnettir.KaynakçalarTirmizi, Fezâilü'l-Kur'ân, 9.Bakara, 2/255.Tirmizi, Fezâilü'l-Kur'ân, 9.Tirmizi, Fezâilü'l-Kur'ân, 9.

Zümrüdüanka Kuşu Nedir? Alem-i Misal ile Bağlantısı Var mıdır?

Zümrüdüanka, İslâm ve Türk kültüründe, özellikle tasavvuf edebiyatında karşımıza çıkan efsanevî bir kuştur. Âlem-i misal ise İslâm düşüncesinde, maddî âlem ile tamamen mücerret (soyut) varlık mertebeleri arasında bulunan, suretlerin yer aldığı bir varlık mertebesidir. Bu ikisi arasında özellikle tasavvufî ve sembolik bir bağlantı kurulabilir.Zümrüdüanka'nın âlem-i misalde gerçekten yaşayan bir kuş olduğu, Kur'ân ve sahih hadislerle sabit değildir.Zümrüdüanka kuşu, Anka, Sîmurg veya Anka-yı Muğrib gibi isimlerle anılan efsanevî kuş tasavvurlarıyla ilişkilidir. Bu isimler farklı kültürlerde gelişmiş, zaman içerisinde birbirine karışmıştır.Anka, Arap edebiyatında adı bilinen, fakat kendisine ulaşılamayan efsanevî kuştur. Sîmurg ise İran mitolojisinde olağanüstü özelliklere sahip olan kuştur. Zümrüdüanka da Türk edebiyatında bu iki geleneğin birleşmesiyle şekillenmiş efsanevî kuştur.Anka'nın çok uzaklarda, erişilmesi güç bir yerde yaşadığı anlatılır. Sîmurg ise kimi hikâyelerde bilge, koruyucu ve yol gösterici bir varlık olarak tasvir edilir. Zümrüdüanka'nın ateşte yanıp küllerinden yeniden doğduğu da yaygın biçimde anlatılır.Tasavvuf edebiyatında Anka ve Sîmurg çoğu zaman sıradan bir kuşu değil, insanın manevî yolculuğunu anlatan sembolleri temsil eder. Bunun en meşhur örneği, Ferîdüddin Attâr'ın Mantıku't-Tayr (Kuşların Dili) adlı eseridir. Bu eserde kuşlar, kendilerine hükümdar olacak Sîmurg'u aramak üzere yola çıkarlar. Yolculuk boyunca çeşitli zorluklardan ve manevî mertebelerden geçerler. Nihayet yolun sonuna ulaşan otuz kuş, aradıkları Sîmurg ile kendi varlıkları arasında derin bir sembolik ilişki bulunduğunu fark ederler. Burada Farsçadaki sî (otuz) ve murg (kuş) kelimeleri üzerinden edebî bir anlam kurulmuştur.Attâr'ın anlatısında Sîmurg, hakikati arama, nefsin perdelerini aşma ve insanın kendisini tanıması gibi manevî konuların sembolüdür. Bu, zoolojik veya tarihî bir kuş hikâyesi değil, tasavvufî bir temsildir.Âlem-i misal ise, tasavvufta, ruhlar âlemi ile maddî âlem arasında, mana ve hakikatlerin latif suretlerle göründüğü bir âlemdir. Maddî olmayan fakat suretlerle temsil edilen varlık mertebesidir. Acayip ve garip şeylerin sergisidir. İnsandaki hayalin gördüğü vazifeyi görmektedir. Hayal, sâdık rüyalar, sâdık keşf, şeffaf şeylerdeki temessüller, misâl âlemini gösteren pencerelerdir. Mesela insan rüyasında bir kuşun konuştuğunu, bir dağın yürüdüğünü veya soyut bir mananın bir insan suretine girdiğini görebilir.Zümrüdüanka, hakikat arayışını, manevî yükselişi ve erişilmesi güç bir kemâli temsil edebilir. Yani aslında soyut bir mana, kuş suretinde anlatılmaktadır. O halde bu soyut mana, âlem-i misalde Zümrüdüanka kuşu şeklinde görünmektedir diyebiliriz. Ama bu yine de Zümrüdüanka'nın âlem-i misalde fiilen mevcut olduğunu ispatlamaz.İbnü'l-Arabî Hazretleri, Ankaü Muğrib fî Maʿrifeti Hatmi'l-Evliyâ ve Şemsi'l-Mağrib adlı eserinde Anka sembolünden faydalanır. Onun yorumlarında Anka, yalnızca olağanüstü bir kuş değildir. Varlığın meydana gelişi, âlem ile insan arasındaki ilişki ve görünmeyen hakikatler gibi meseleleri açıklamak için kullanılan bir kavramdır. Mevlânâ Celâleddin Rûmî Hazretleri ise Anka'yı, yuvası Kafdağı'nda olan bir kuş olarak tanımlar.Sonuç olarak; Zümrüdüanka, mitolojik kökenleri bulunan ve tasavvuf edebiyatında derin manalar kazanmış bir kuş sembolüdür. Bu derin manaların, maddi olmayan suretlerin bulunduğu bir varlık mertebesi olan âlem-i misalde Zümrüdüanka kuşu suretinde göründüğü şeklinde yorumlanabilir. Fakat Zümrüdüanka'nın âlem-i misalde gerçekten mevcut olduğu, ayet veya hadis gibi kesin bir delille ispatlanmış değildir.

Hayrat İlmi Araştırmalar Derneği — bağış
Hayrat İlmi Araştırmalar Derneği

İlmi çalışmalarımıza destek olabilirsiniz

Sorularınızı titizlikle araştırıp cevaplayan ve sadece gönüllülerden oluşan ekibimize siz de destek olabilirsiniz.