Hayrat Yardım, dünya genelinde ihtiyaç sahiplerine ulaştırdığı bağış ve yardımlarla bir iyilik köprüsü kurar. Siz de bu hayra ortak olun.
Hayrat Yardım'a Bağış Yap
SAYFA 457
[٦٧٩]
صامسوندن كلن تبلیغنامەیە قارشو، قیصەجە جوابمی صامسون هیئت حاكمەسنە تقدیم ایدییورم:
[برنجیسی] بن مقالەمی كندم كوندرمەمشم. بتون بورادەكی دوستلرم بیلییورلر. [حاشیە]
[ایكنجیسی] بنم كیزلی دوشمانلریمڭ سٓوء قصدیلە زهر تسمّمی ایلە شدّتلی خستەلغمدن، یانمدەكی جامعە اون دفعەدە آنجق بر دفعە كیدەبیلییورم. بو صامسون محكمەسنی یاقینمزدەكی اسكیشهرە نقلنی قانونًا طلب ایدییورم.
[اوچنجیسی] دینی سیاستە آلت ایتمك اتهامی ایسە، سكسان سنە حیاتم و بتون دوستلرم و دیوان حرب عرفیدەكی مدافعاتمڭ تصدیقیلە، بتون دنیا سیاستنی دینڭ بر حقیقتنە فدا ایتدیگم اولان بو دعوایی، یگرمی سكز سنە اسكی حكومت شدّتلی علیهمدە اولدیغی حالدە جرح ایدەمدیلر. هم بش محكمە مدار مسئولیت بولامدی، برائت ویردی.
[دردنجیسی] آسایشی اخلالدر. یگرمی سكز سنە اشكنجەلر ویریلدیگی و یوز بیڭلر فداكار آرقداشلری اولدیغی حالدە، هیچ بر ضابطە، مدار مسئولیت بر صوچ بولامدیلر.
SAYFA 458
چونكە قرآنڭ [وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰی] آیت كریمەدەكی قرآنڭ بر قانون اساسی حكمنجە آسایشە ایلیشمك دگل، بلكە بتون قوّتمزلە آسایشی محافظەیە كندیمزی مجبور بیلییورز. و اویلە دە هر طرفدەكی ضابطەلرڭ شهادتیلە محافظەیە چالیشییورز. تا بر جانی یوزندن چوق معصوملرە ضرر كلمەسین. داخلدەكی آسایشە ایلیشمك، نورڭ مسلگنە تمامیلە ضددر. هیچ بر نور طلبەسی اوڭا یاناشاماز.
سعید النّورسی
امرطاغندە استادیمز افندیمزدن برای معلومات بزە كوندریلن بو مكتوبی و بو مكتوبڭ ظاهرندە یازیلی ایكی مهم وكیلڭ رسالۀ نورڭ سربستیتنە طرفدار اولدقلرینڭ مژدەسنی، برای معلومات سزلرە عرض ایدییورز.
خسرو
[٦٨٠]
(بر رسالەنڭ نشری مناسبتیلە بر استدعا ایكن، شیمدی بش-آلتی سنە اوّل برائت كورمش كتابلریمزڭ نشرینە مانع اولمق ایچون آنقرەیە كوندریلمەسی مناسبتیلە تكرار یازییورز.)
غایت اهمّیتلی بر حادثە، بر استدعا و بر شكوادر.
پاكستاندە چیقان "الصّدّیق" نامندەكی مهم بر مجموعە المزە كچدی. باقدقكە، اللی صحیفەلك او مجموعەنڭ یاریسنە یاقین قسمی، رسالۀ نورڭ بعض مقالەلریدر.
SAYFA 459
و بالخاصّە باشندە رسالۀ نوردن یگرمی ایكنجی مكتوبڭ برنجی مبحثنی، غایت اهمّیتلە و تقدیر ایلە عالم اسلامە []اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ []آیتنە بر دعوتنامە حكمندە یازدیغنی كوردك. شیمدی او عربی مجموعەنڭ ترجمە ایتدیگی رسالەنڭ اصلی اولان توركچەسنی افكار عامّەیە، خصوصًا بو حكومت اسلامیەنڭ رئیسلرینە و مبعوثلرینە بر سنە اوّل ویریلدیگی كبی، یینە برای معلومات تقدیم ایتمك ایچون ایكی اوچ سبب وار:
[برنجیسی] رسالۀ نوردن سكّۀ تصدیق غیبی مجموعەسندە یازیلان قطعی یوزر اشاراتڭ و اماراتڭ دلالتیلە و چوق حادثەلرڭ او دلالتی تصدیقی ایلە ثابت اولمشكە، رسالۀ نور، معنوی تخریباتە و آنارشیلك و بولشویزم، طبیعیّون و مادّیونلغە و شكوك و شبهاتە و كفر مطلقە قارشو بر سدّ قرآنی خدمتنی بحقٍّ ایفا ایتمەسیلە، بو وطنی بو تهلكەلی دنیا فیرطینەسی ایچندە محافظەیە بر وسیلە اولدیغی و بر صدقۀ مقبولە حكمنە كچوب، ایكنجی حرب عمومینڭ بلاسنە و باشقە مملكتلردە وقوع بولان بلالرڭ بو مملكتە كیرمەسنە ممانعاتلە معنوی بر سپر تشكیل ایتدیگی بداهتلە آشكار اولمشدر. بو مدّعایی رسالۀ نورە نظر ایدن اڭ معنّد فیلسوفلر دە تصدیق ایتمەیە مجبور قالمشلردر. ایشتە او رسالۀ نور، بش یوز بیڭ طلبەسیلە و آلتی یوز بیڭ نسخەسیلە هركسڭ قلبندە ایمان درسیلە بر یاساقجی بیراقوب آسایشی تأمین ایتمكلە، []وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰی [] یعنی "برینڭ كناهیلە باشقەسی مسئول اولاماز" دییە اولان قرآنڭ
SAYFA 460
بر قانون اساسیسنی تطبیقە چالیشمەسیلە و میلیونلرلە اوقویانلر ایچندە هیچ بریسی اونی اوقومقدن ضرر كورمەمسیلە، بو زماندە بر معجزۀ قرآنیە و بو وطن و ملّت ایچون بر وسیلۀ دفع بلا اولدیغی اثبات ایدیلدیگی حالدە.. و یگرمی بش سنەدنبری كیزلی، افسادجی، آنارشی حسابنە چالیشان قومیتەلر.. دسیسەلریلە محكمەلری علیهنە سوق ایدوب چالیشدقلری.. و بش ولایتدە بش بیوك محكمە رسالۀ نورڭ اجزالرینی اینجەدن اینجەیە تدقیق ایدوب مدار مسئولیت بر تك نقطە بولامایوب برائت ویردكلری.. و صوڭرە دە یگرمی یردە یگرمی عدلیە آیریجە علاقەدار اولوب، موجب مسئولیّت بر جهت اولمدیغندن، صوچ یوق دییە قرار ویردكلری.. و آفیون محكمەسی دە ایكی دفعە اعادەسنە قرار ویردیگی حالدە.. رسالەلرڭ اعادەسنی و تمام انتشارینی اقتضا ایدن قانونی، حقوقی اسباب موجبە موجود ایكن، بش سنەدنبری كیزلی قومیتەلرڭ آلداتمەلری و دسیسەلریلە و بهانەلرلە، آفیون محكمەسندە بش سنەدر او مبارك رسالەلرڭ صاحبلرینە تسلیمی تأخیر ایدیلمكدەدر.
حالبوكە بیوك امنیت دائرەلرنجە، ضابطەجە ثابت اولدیغی كبی، یوز بیڭلر نور طلبەلرندە و یوز بیڭلر نور نسخەلرندە هیچ بر ضرر، بر وقوعات كورولمەمسی، قید ایدیلمەمەسی كوسترییوركە، رسالۀ نور آسایشڭ تمل طاشنە خدمت ایدن بر صدقۀ مقبولە حكمندەدر. مادّی و معنوی تهلكەلردن بو مملكتی محافظەیە وسیلە اولدیغی تحقّق ایدن بر حقیقت قرآنیەدر.
SAYFA 461
رسالۀ نورڭ اهمّیتلی بر پارچەسی اولان و بیڭلر كنچلری وطن، ملّت و آسایشڭ منفعتنە تربیە ایدن كنچلك رهبرینڭ محكمەسی طولاییسیلە، استادیمز خستە حالندە ایكی دفعە استانبولە محكمەیە كیدوب، یوز یگرمی پولیسڭ غلبەلغی طاغیتمەیە چالیشدیغی او محكمەدە، كنچلك رهبرینڭ هم مؤلّفنە، هم ناشرینە اتّفاقلە برائت و آیریجە رهبرڭ دە ایچندە بولوندیغی عموم رسالەلرە بش محكمە برائت ویرمشكن،
اون بش كوندە تسلیمی لازم كلن كنچلك رهبرینڭ اون بش آیدنبری تسلیم ایدیلمەمسی ایلە.. دڭزلی و آنقرە آغیر جزا محكمەلری بش آیدە برائت و اعادەسنە قرار ویردكلری حالدە، آفیون محكمەسی یوزر رسالۀ نوری بش سنە تسلیمی تأخیر ایتمەسیلە.. و دیار بكر حوالیسنە، ولایات شرقیّەیە ایمان، دین و آسایش نقطەسندە یوز واعظ قدر منفعتی بولونان بر ذاتڭ كندی پارەسیلە آلدیغی خصوصی نور نسخەلرینی، حقلرندە بش محكمەنڭ برائت قراری اولمەسنە رغمًا مصادرە ایدوب، وطنە، ملّتە فائدەلی خدمتنە مانع اولمەسیلە او صدقۀ مقبولە حكمندەكی وسیلۀ دفع بلا بو صورتلە كیزلندیگندن، بر بوچوق میلیار لیرە ضررە وسیلە اولان بو بلا، استانبول یدی ایلول حادثەسی، فرصت بولدی، كلدی دینیلەبیلیر. اگر بش محكمەنڭ و استانبولڭ ویردیگی برائت نتیجەسیلە او كنچلك رهبری انتشار ایتسەیدی، اونڭ درسیلە انتباهە كلن و كلەجك اولان مسلمان كنچلر، البتە باشقەلرینڭ ویاخود اختلالجیلرڭ افسادینە میدان ویرمەیەرك،
SAYFA 462
بر بوچوق میلیار لیرە ضرردن بو ملّتی قورتارمغە سعی و غیرت ایدەجك ایدیلر. بر بوچوق میلیار لیرەلق بو لكەنڭ ظهورینە میدان ویرمەیەجكدیلر.
اوت، استادیمز اسكی حرب عمومیدە روسیەدەكی اسارتندە آڭلامشكە، معنوی تخریبات ایلە كنچلری افساد ایدن تهلكە مملكتمزە دە كلەجك دییە تلاش ایدوب، بتون قوّتیلە او وقتدنبری تخریبات معنویەیە بر سپر اولمق ایچون، كنچلك رهبری كبی چوق اثرلر یازدی. قرآن حكیمڭ درسلرینی نشر ایتدی. للّٰە الحمد پك چوق كنچلری قورتارمغە وسیلە اولدی. شیمدی اهل سیاست، مادام مسالمت عمومیەیی و اتّحاد ملّتی ایستەیور، چابوق، پاكستانڭ دخی اهمّیتلە نظرە آلوب و "الصّدّیق" مجموعەسندە نشر ایتدیگی رسالەنڭ و امثالی اولان رسالۀ نور رسالەلرینڭ انتشارینە مساعدە ایتسین.
نور طلبەلری
[٦٨١]
استادیمزڭ اوتوز سنەدنبری رسالۀ نورلە یاپدیغی خدمت ایمانیەسی طوغریدن طوغری یە آخرتە متوجّه اولوب، رضای الٰهی قدسی مقصد اساسیسنە طایاندیغنە دلیل اولمق ایچون، یگرمی سنە اوّل اسكیشهر محكمەسندە هیئت حاكمەیە قارشو سویلەدیگی و حقیقتی اوتوز سنەلك حادثەلرڭ شهادتیلە آشكار میدانە چیقان مدافعەسندن بر پارچەیی عینًا یازییورز.
SAYFA 463
یگرمی سنە اوڭجە سویلنمش اسكیشهر مدافعەسندن بر پارچە:
"ای هیئت حاكمە! بزی درت-بش مادّە ایلە اتهام ایدوب، توقیف ایتدیلر.
برنجی مادّە: ارتجاع فكریلە، دینی سیاستە آلت ایدوب، امنیت عمومیەیی اخلال ایدەبیلەجك بر تشبّث وار اولدیغی اخبار ایدیلمش.
الجواب: اوّلا، امكانات باشقەدر، وقوعات باشقەدر. هر بر فرد، چوق آدملری ئولدیرەبیلمەسی ممكندر. بو امكانِ قتل جهتیلە محكمەیە ویریلیرمی؟ هر بر كبریت، بر خانەیی یاقمسی ممكندر. بو یانغین امكانی ایلە كبریتلر امحا ایدیلیرمی؟ "
نور طلبەلری
[٦٨٢]
[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]
قرآن حكیمڭ بر قانون اساسیسی اولان []وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰی [] سرّیلە، بریسنڭ خطاسیلە باشقەسی، حتّی قرداشی دە اولسە مسئول اولاماز. شیمدی یوز اوتوز رسالەدە، بر تك رسالەنڭ یوز صحیفەسندە بر صحیفە، معنّد انصافسزلرڭ نظرندە خطا بیلە اولسە، او یوز بیڭ صحیفە اولان یوز اوتوز كتابی مسئول ایدەجك دنیادە بر قانون وارمی؟ حالبوكە بو اوتوز سنە ظرفندە، بش محكمە عین كتابلرە برائت ویرمشلر. هم ملاطیە مسئلەسی مناسبتیلە یگرمی محكمە دە علاقەدار اولمشدیلر. او یگرمی محكمە "بر صوچ بولامییورز" دیدكلری حالدە و آلتی یوز بیڭ نسخەسی داخلدە و خارجدە انتشار ایتدیگی حالدە، هیچ كیمسەیە ضرر ویرمەمسی و آوروپەدە اڭ یوكسك مكتب ایچندە نورڭ درسخانەسی دییە
SAYFA 464
آییردقلری یردە، خریستیانلر دخی اونلری اوقومسی و عالم اسلامدە غایت تقدیر ایلە انتشار ایتمسی، حتّی پاكستاندە چیقان "الصّدّیق" مجموعەسنڭ رسالۀ نورڭ بر رسالەسنی نشر ایدوب دیانت ریاستنە كوندرمسی و بو قدر انتشاریلە برابر، هیچ بر عالم اوڭا اعتراض ایتمەمسی كبی حقیقتلر كوسترییوركە، البتە دیانت دائرەسی نورلری حمایە ایتمك حقیقی بر وظیفەسیدر.
دیانت دائرەسی، مشیخت اسلامیّە كبی، یالڭز توركیەنڭ دین معلّمی دگل، بلكە عموم عالم اسلامە مشیخت اسلامیّە یرینە علاقەسی، نظارتی، مناسبتی وار. عالم اسلام او دیانت دائرەسنە قارشو تام حسن ظن ایتمك، سٓوء توهّم ایتمەمك، خصوصًا بو زماندە زیادە لزومی وار. هم دە توركیە ایلە اتّفاق ایتمەین اسلامی حكومتلردە، او مبارك دائرەیە قارشو سٓوء توهّم كلمەمسنە بیوك بر وسیلەسی اولان و عالم اسلامڭ هر طرفندە، بلكە آوروپەدە تقدیرە مظهر اولمش رسالۀ نور، او دیانت دائرەسنی هم شرفنی محافظە ایدییور، هم عالم اسلامە قارشو او دائرەنڭ بر اثری اولارق انتشاری غایت لازم و ضروری اولدیغنی، بو نقطەیی اهل وقوف تام نظرە آلسینلر. اونڭ ایچون بیچارە سعید النّورسی و نور طلبەلرندن یوز درجە زیادە دیانت ریاستی اعضالری، خواجەلری علاقەدار اولمق لازم. تاكە، رسالۀ نور دینسزلرڭ تعرّضلرینە قارشو محافظە و حمایە ایدیلسین. مكرّر برائتلر ویریلدیگی حالدە، انتشارینە مانع اولان دسیسەجیلری صوصدیرمق لازم.
سعید النّورسی
SAYFA 465
[٦٨٣]
[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]
اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ
آنقرەدە بر قرداشمزدن عصای موسی و كنچلك رهبرینی بهانە ایدرك عموم نور رسالەلرینی آلمق ایچون كلمشلر. او قرداشمز، آغیر جزا محكمەسنڭ عصای موسی حقّندەكی برائت قرارینی كوسترنجە، عصای موسی یی آلمقدن واز كچمشلر. بولدقلری و كوتورمك اوزرە كوزلرینڭ اوڭنە قویدقلری اون قدر كنچلك رهبرینڭ دە اوزرینە، كندیلری فرقندە اولمایارق بعض كتابلر قویمشلر. كیدركن كنچلك رهبرینی دە نە قدر آرامشلرسە دە بولامامشلر. بو صورتلە كنچلك رهبری كندی كرامتیلە كندینی محافظە ایتمش. عصای موسی و كنچلك رهبری خارج، برر دانە آلدقلری مجموعە و رسالەلری دە امنیتدن تكرار اعادە ایتمشلر.
اَلْبَاقٖی هُوَ الْبَاقٖی
سعید النّورسی
[٦٨٤]
هیئت وكیلەیە و توفیق ایلری یە عرض ایدییورزكە،
شرق اونیورسیتەسی حقّندە چوق قیمتدار خدمتڭزی استادیمزە سویلەدك. او دیدی: بن خستە اولماسە ایدم، بن دە او مسئلە ایچون ولایات شرقیّەیە
SAYFA 466
كیدەجكدم. بن بتون روح و جانملە معارف وكیلنی تبریك ایدییورم. هم اللی بش سنەدنبری، مدرسة الزّهرا نامندە شرق اونیورسیتەسنڭ تأسیسنە چالیشمق و او اونیورسیتەیی بری واندە، بری دیاربكردە، بری دە بتلیسدە اولمق اوزرە اوچ دانە ویا هیچ اولمازسە بر دانە واندە تأسیس ایتمك ایچون، حرّیتدن اوّل استانبولە كلدم. حرّیت چیقدی، او مسئلە دە كری قالدی.
صوڭرە اتّحادجیلر زمانندە، سلطان رشادڭ روم ایلی یە سیاحتی مناسبتیلە قوصوەیە كیتدم. او وقت قوصوەدە بیوك بر اسلامی دار الفنون تأسیسنە تشبّث ایدیلمشدی. بن اورادە هم اتّحادجیلرە، هم سلطان رشادە دیدمكە:
شرق بویلە بر دار الفنونە داها زیادە محتاج و عالم اسلامڭ مركزی حكمندەدر. او وقت بڭا وعد ایتدیلر. صوڭرە بالقان حربی چیقدی، او مدرسە یری استیلا ایدیلدی. بن دە دیدمكە: اویلە ایسە او یگرمی بیڭ آلتون لیرەیی شرق دار الفنوننە ویریڭز. قبول ایتدیلر.
بن دە وانە كیتدم. و بیڭ لیرە ایلە وان كولی كنارندەكی آرتەمیتدە (ادرمید) تملنی آتدقدن صوڭرە حرب عمومی چیقدی. تكرار كری قالدی.
اسارتدن قورتولدقدن صوڭرە استانبولە كلدم. حركت ملّیەیە خدمتمدن طولایی آنقرەیە چاغیردیلر. بن دە كیتدم. صوڭرە دیدم: بتون حیاتمدە بو دار الفنونی تعقیب ایدییورم. سلطان رشاد و اتّحادجیلر یگرمی بیڭ آلتون لیرە
SAYFA 467
ویردیلر. سز دە او قدر علاوە ایدیڭز. اونلر دە یوز اللی بیڭ بانقنوط ویرمگە قرار ویردیلر. بن دیدم: بونی مبعوثلر بتون امضا ایتملیدرلر.
بعض مبعوثلر دیدیلر: "یالڭز سن مدرسە اصولی ایلە، صرف اسلامیت نقطەسندە كیدییورسڭ. حالبوكە شیمدی غربلیلرە بڭزەمك لازم."
دیدم: او ولایات شرقیّە، عالم اسلامڭ بر نوع مركزی حكمندە، فنون جدیدە یانندە علوم دینیە دە لازم و الزمدر. چونكە اكثر انبیا شرقدە و اكثر حكما غربدە كلمەسی كوسترییوركە، شرقڭ ترقّیاتی دین ایلە قائمدر. [حاشیە]باشقە ولایتلردە
SAYFA 468
صرف فنون جدیدە اوقوتدیرورسەڭز دە، شرقدە هر حالدە ملّت، وطن مصلحتی نامنە، علوم دینیە اساس اولملیدر. یوقسە تورك اولمایان مسلمانلر، توركە حقیقی قرداشلغی حسّ ایدەمەیەجك. شیمدی بو قدر دوشمانلرە قارشو تعاون و تساندە مجبورز.
شیمدی بن زهر خستەلغی ایلە زیادە راحتسز وضعیتدە و چوق اختیارلق سببیلە اللی بش سنەلك بر غایەء حیاتمی كوروب تعقیب ایتمكدن محروم قالدیغم كبی، آنقرەیە كیدوب شرق ترقّیاتنڭ آناختاری اولان بو مؤسّسەیە چالیشانلری روح و جانملە تبریك ایتمكدن دخی محروم قالییورم.
یالڭز اوتوز بش سنە اوّل، ابو الضّیا مطبعەسندە طبع ایدیلن "مناظرات و صیقل الاسلامیە" نامندەكی اثرم، البتە معارف وكیلنڭ نظرندن قاچمامش. بنم بدلمە او اثر قونوشسون. بن حیاتمدن امیدم كسیلمش كبی یم. فقط او عظیم اونیورسیتەنڭ تمللری و اساساتی و معنوی بر پروغرامی و معظّم بر تدریساتی نوعندن رسالۀ نورڭ یوز اللی رسالەسنی كندیمە توكیل ایدییورم. بو وطن
SAYFA 469
و ملّتڭ استقبالنڭ فداكار كنچ اونیورسیتە طلبەلرینە و معارف دائرەسنە عرض ایدوب، بو مسئلەدە موفّقیتە مظهر اولان توفیق ایلرینڭ بو بیچارە سعیدە بدل، رسالۀ نورە حمایتكارانە صاحب چیقمەسنی رحمت الٰهیەدن نیاز ایدییورم.
اَلْبَاقٖی هُوَ الْبَاقٖی
چوق خستە، چوق اختیار، غریب، تجرید ایچندە
سعید النّورسی
[٦٨٥]
طوغو اونیورسیتەسی حقّندە، تحریفجی بر غزتەیە جوابدر.
مخالف بر پارتینڭ شدّتلی و تنقیدجی طرفندن بر منسوبی، یعنی اولوسڭ ١-٤-١٩٥٤ تاریخلی نسخەسندە یازیلان آتاترك اونیورسیتەسی حقّندەكی مقالەیە جواب حكمندە، او اونیورسیتەنڭ حقیقتنی بیان ایدییورز. شویلەكە:
شیمدی آتاترك اونیورسیتەسی نامی ویریلن بو دار الفنونڭ كشادینە، استادیمز سعید النّورسی ٥٠ سنەدنبری بیوك بر غیرتلە چالیشمشدر. استادیمز اتّحادجیلرە مخالف اولدیغی حالدە، اونلر و سلطان رشاد، بو دار الفنونڭ انشاسی ایچون ١٩ بیڭ آلتون تخصیص ایتمش، واندە استادیمز تمللرینی آتمشدی. فقط حرب عمومینڭ وقوعیلە كری قالمشدی. صوڭرە دوْرِ جمهوریتڭ ابتداسندە استادیمز سعید النّورسینڭ آنقرەدە مجلس مبعوثانە ایستنیلمسیلە استادیمز تكرار تشبّثە
SAYFA 470
كچمشدی. اورادە استادیمز، او زمانڭ ادارەسنە تام مخالف و سیاستی بتون بتون ترك ایتدیگی و بعض جهتلە دە مخالف اولدیغنی و "دنیاڭزە قاریشمایاجغم" دیدیگی و حتّی مصطف كمالە "نماز قیلمایان خائندر" دیدیگی و اونڭ تكلیف ایتدیگی بیوك ثروت، معاش، شرق واعظ عمومیلگی كبی بیوك تكلیفلرینی قبول ایتمدیگی حالدە، شرق دار الفنوننڭ تأسیسی ایچون ١٥٠ بیڭ بانقنوطڭ ٢٠٠ مبعوثدن ١٦٣ مبعوثڭ امضاسی و مصطف كمالڭ تصدیقیلە ویریلمەسنە قرار ویریلمشدی. دیمككە شرقڭ اڭ مهم مسئلەسی، او زمان او اونیورسیتەیدی. شیمدی یگرمی درجە داها زیادە احتیاج وار. نهایت یینە استادیمزڭ مادّی و معنوی غیرت و تشویقلری نتیجەسیلە یاپیلمەسنە بو حكومت اسلامیە زمانندە قرار ویریلدی.
بو شرق اونیورسیتەسنڭ او جهان شمول قیمت و اهمّیتنی، بر بحر عمّاندن بر قطرە تقدیم ایدر مثللو، ایكی اوچ نقطە اولارق عرض ایدرز:
[برنجیسی] بو دار الفنون هم ایران، هم عربستان، هم مصر و افغانستان، هم پاكستان و توركستان و آناطولینڭ مركزندە بر قلب حكمندەدر. و هم بر جامع الازهر، بر مدرسة الزّهرادر.
[ایكنجیسی] شیمدی عموم بشردە صلح عمومی ایچون، یعنی بشرڭ افساد ایدیلمەمسی ایچون چارەلر آرانییور، پَاقْتْلر قورولویور. و مادام بو حكومت اسلامیە،