Kategoriler

Celalettin Suyuti Hazretleri diğer âlimlerin görüşlerini de aktararak horoz ile ilgili rivayetleri bir arada zikrederek şu değerlendirmeleri yapmıştır:Kim evinde beyaz bir horoz bulundurursa şeytan ve sihirbazlar ona yaklaşmaz.Ravilerden biri olan Yahyâ yalancı ve deccaldir.1Beyaz horoz benim dostumdur, dostumun dostudur ve düşmanımın düşmanıdır.Ravilerden biri olan Ebû Ali metrûktur (rivayetleri terk edilmiş, güvenilmez kabul edilmiştir).2Beyaz horoz benim dostumdur, dostumun dostudur ve Allah düşmanının düşmanıdır. Resûlullah (s.a.v.) onu geceleri kendisiyle birlikte evde bulundururdu.Ravilerden biri olan Muhammed hadis uydurucusudur; hocası da güvenilir bir kimse değildir.3Alacalı beyaz horoz benim sevgilimdir. Sevgilimin sevgilisi de Cebrâil'dir. O, sahibinin evini ve komşularından on altı evi korur: Dört ev sağında, dört ev solunda, dört ev önünde ve dört ev arkasındadır.Bu hadis uydurmadır. Rebî' zayıf bir râvidir. Ahmed b. Ebî Berre ise münkerü'l-hadîstir (rivayetleri münker kabul edilen bir râvidir).4Beyaz horoz benim dostumdur ve Allah düşmanının düşmanıdır. Sahibinin evini ve yedi evi korur. Resûlullah (s.a.v.) onu geceleri kendisiyle birlikte evde bulundururdu.Bu rivayet mürseldir. Talha ise metrûktur.5Buna göre beyaz horozun fazileti ve ev korumasıyla ilgili rivayetlerin hiçbiri sahih değildir; uydurma veya çok zayıf kabul edilmiştir. Ancak horozla ilgili sahih hadisler de vardır. Şöyle ki:Horozun öttüğünü işittiğinizde Allah'tan lütfunu isteyin; çünkü o bir melek görmüştür.6Horoza sövmeyin; çünkü o namaz için uyandırır.7KaynakçalarCelâleddîn es-Süyûtî, el-Leʾâliʾü'l-masnûʿa fi'l-ehâdîsi'l-mevzûʿa, thk. Ebû Abdirrahman Salâh b. Muhammed b. Uveyda (Beyrut: Dârü'l-Kütübi'l-İlmiyye, 1. Basım, 1417/1996), c. 2, s. 194.Celâleddîn es-Süyûtî, el-Leʾâliʾü'l-masnûʿa fi'l-ehâdîsi'l-mevzûʿa, c. 2, s. 194.Celâleddîn es-Süyûtî, el-Leʾâliʾü'l-masnûʿa fi'l-ehâdîsi'l-mevzûʿa, c. 2, s. 195.Celâleddîn es-Süyûtî, el-Leʾâliʾü'l-masnûʿa fi'l-ehâdîsi'l-mevzûʿa, c. 2, s. 195.Celâleddîn es-Süyûtî, el-Leʾâliʾü'l-masnûʿa fi'l-ehâdîsi'l-mevzûʿa, c. 2, s. 195.Buhari, “Bed'ü'l-halk”, 15; Müslim, “Zikir”, 82.Ebu Davud, “Edeb”, 115.

Bahsi geçen mesele, Hz. Cabir'e (r.a.) nispet edilen şu rivayettir:Hz. Peygamber'in (s.a.v.) Cabir b. Abdullah'a (r.a.) hitaben şöyle buyurduğu rivayet edilir:“Allah'ın yarattığı ilk şey, senin peygamberinin nurudur ey Cabir!”Bu sözü Cebrail (a.s.) şaşkınlıkla karşılayınca Hz. Peygamber (s.a.v.), Cebrail'e (a.s.) kaç yaşında olduğunu sorar. O da şöyle cevap verir:“Bilmiyorum ey Allah'ın Rasulü. Ancak bildiğim şu ki, dördüncü kat semada yetmiş bin yılda bir kere doğan bir yıldız var ve ben o yıldızı yetmiş bin kere gördüm.”Bunun üzerine Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurur:“Rabbimin izzetine yemin olsun ki, işte ben o yıldızım.”Daha sonra Cebrail'e (a.s.) vahyi nereden getirdiğini sorar. O da şöyle cevap verir:“Göklerin herhangi bir köşesindeyken zil sesi duyar, hemen Beyt-i Ma'mur'a gider, vahyi oradan alır ve ulaştırmam gereken rasul veya nebiye götürürüm.”Bunun üzerine Hz. Peygamber (s.a.v.) ona şöyle der:“Şimdi Beyt-i Ma'mur'a git ve benim nesebimi zikret.”Cebrail (a.s.) derhal gider ve “Muhammed (s.a.v.) b. Abdullah b. Abdülmuttalib…” diye Hz. Peygamber'in (s.a.v.) nesebini sıralamaya başlar. Bunun üzerine daha önce Cebrail'e (a.s.) hiç açılmamış olan Beyt-i Ma'mur açılır. Cebrail (a.s.) içeride Hz. Peygamber'i (s.a.v.) görür, şaşırır ve hemen yeryüzüne döner. Döndüğünde Efendimiz'i (s.a.v.) bıraktığı gibi Cabir (r.a.) ile birlikte otururken bulur.Bunun üzerine Cebrail (a.s.) tekrar olağanüstü bir hızla Beyt-i Ma'mur'a gider ve Hz. Peygamber'i (s.a.v.) orada bulur. Tekrar aynı şekilde yeryüzüne iner ve Hz. Peygamber'i (s.a.v.) ve Cabir'i (r.a.) yine aynı yerde, aynı şekilde otururken görür. Bunun üzerine Cabir'e (r.a.), Hz. Peygamber'in (s.a.v.) yanından ayrılıp ayrılmadığını sorar. O da Efendimiz'in (s.a.v.) oradan hiç ayrılmadığını söyler.Bu defa Cebrail (a.s.) şaşkın bir vaziyette Hz. Peygamber'e (s.a.v.) dönerek şöyle sorar:“Ey Allah'ın Rasulü! Eğer vahiy senden çıkıp yine sana geliyorsa, ben arada niçin yoruluyorum?”Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle cevap verir:“Teşri için ey kardeşim Cebrail!”Hz. Peygamber (s.a.v.) bunun ardından Taha suresindeki şu ayeti okur:“Kur'an sana vahyedilirken, vahiy tamamlanmadan önce (unutma korkusuyla) Kur'an'ı okumada acele etme ve 'Rabbim! İlmimi artır' de.” (Taha, 20/114)Sahih hadis kaynaklarında yer almayan bu rivayet sûfî eserlerde geçmektedir.1KaynakçalarMuhyiddîn İbn Arabî, el-Futûhâtu'l-mekkiyye, thk. Osman Yahya (Mısır: el-Mektebetü'l-Arabiyye, 1985) 1/119; el-Kastallâni, el-Mevâhibu'l-ledûnniyye (Beyrut: yy., 1991), 1/46;Muhammed Osman Abduh el-Bürhânî, Tebrietu'z-zimme fî nushi'l-ümme (Hartum: yy., ts.), 14-15

Akik Taşı Hakkındaki Rivayetler ve HükmüKonu ile ilgili bazı hadisler şöyledir. Taberânî, el-Mu'cemü'l-Evsat adlı eserinde Hz. Âişe'den (r.a.) şu rivayeti nakletmiştir:Cafer b. Ebî Tâlib'in oğullarından biri Resûlullah'a (sallallahu aleyhi ve sellem) gelerek şöyle dedi: “Anam babam sana feda olsun ey Allah'ın Resûlü! Benimle birlikte bana bir ayakkabı ve bir yüzük satın alacak birini gönder.” Bunun üzerine Peygamber Efendimiz (s.a.s.), Bilâl b. Rebâh'ı çağırdı ve şöyle buyurdu: “Çarşıya git, ona siyah olmayan bir ayakkabı satın al. Bir de ona yüzük al; yüzüğün taşı akik olsun. Çünkü akik taşıyla yüzük takan kimsenin başına ancak kendisi için daha hayırlı olan şey gelir.1Başka rivayetler ise şöyledir:Akik taşıyla yüzük takan kimse, sürekli hayır görür.2Akik taşıyla yüzük takın. Çünkü o mübarektir.3Görüldüğü gibi bazı kaynaklarda Sevgili Peygamberimize (sav) nisbet edilen, akiğin mübarek olduğuna ve akik yüzük kullanmanın bazı faydalarının olduğuna dair çeşitli rivayetler yer almaktadır. Hz. Peygamber'e (sav) nisbet edilen, sıhhatleri tartışmalı rivayetler akik kaşlı gümüş yüzüğün ilgi görmesine yol açmıştır.4 Hadislerin sıhhat durumuna gelince, bazı âlimler bu hadisleri zayıf olarak nitelendirmiş, bazıları ise mevzu/uydurma olarak nitelendirmişlerdir.5 Hatta Ukaylî “Bu konuda sabit hiçbir şey yoktur” demiştir.6Ancak bu konuda başka sahih hadisler de vardır. Örneğin şu hadis Müslimde geçmektedir:Hz. Enes'in bildirdiğine göre Resulullah'ın (asm) yüzüğü gümüştendi ve taşı Habeşî idi.7Nevevî bu “Habeşî” ifadesini şöyle açıklar: Alimlere göre bu, Habeş taşı, yani cez' (oniks) veya akikten bir kaştır; bu ikisinin madeni Habeşistan ve Yemen'dedir. Bir görüşe göre de rengi Habeşî, yani siyahtır. Buhari'de ise “taşı kendisindendi” (yani yüzükle aynı gümüştendi) rivayeti vardır. Nevevî iki rivayeti uzlaştırır: Efendimizin (sav) bir dönemde taşı Habeşî olan bir yüzüğü, başka bir dönemde de taşı kendisinden olan bir yüzüğü bulunmuştur.8Bunun yanında Hanefi fakihlerinden Serahsî ve Kâdîhân, yeşim ve akik taşlarının yüzükte kullanılmasının helal olduğunu belirtmiştir. Molla Hüsrev ise bu hükmü genelleştirerek bütün taşların kullanılmasının caiz olduğu kanaatine varmıştır. Bu âlimler, Hz. Peygamber'e (sav) nispet edilen “Akikten yüzük edinin; çünkü o mübarektir.” rivayetini, akik taşının bir fazileti olduğunu ispat etmek için değil, yalnızca yüzükte taş kullanmanın caiz olduğunu göstermek için zikretmişlerdir. Buradan hareketle, taş olma bakımından hepsi aynı hükme tabi olduğu için akik gibi diğer taşların da yüzükte kullanılabileceği sonucuna ulaşmışlardır.⁹ Dolayısıyla bu rivayetin sıhhati tartışmalı olsa da, yüzükte akik veya başka bir taş kullanmanın caiz olduğu hükmü değişmez.Netice olarak, akik taşı taşımanın veya akik yüzük takmanın sünnet olduğu sahih bir rivayetle sabit değildir. Ancak akik ya da başka bir taştan kaşı olan gümüş yüzük takmak caizdir.Değerli Taşların Faydaları ve Şifa ÖzellikleriBu ve benzeri taşların faydaları hakkında doğrudan bir ayet yahut hadis yoktur. Ancak geçmişte eski tıp ve kaynak eserlerde değişik cihetlerle insanlara fayda sağladığı söylenmiştir. Tecrübe ile bunu aktarmışlardır.Örneğin; Akik taşının kalbi kuvvetlendirdiği, kalp çarpıntısını giderdiği, bedene ferahlık verdiği, görme gücünü artırdığı ve kanı temizlediği gibi çeşitli faydaları bulunduğuna inanılmıştır. Ayrıca takı olarak taşınmasının mutluluk verdiği ve yoksulluğu önlediği ileri sürülmüştür. İnciye ise göz hastalıklarından kalp rahatsızlıklarına, melankoliden bedensel güçsüzlüğe kadar çeşitli rahatsızlıklara iyi geldiği; kederi hafifletip ruhsal ferahlık sağladığı yönünde özellikler atfedilmiştir. Elmasın toplumda saygınlık kazandırdığı, bazı kronik hastalıklara ve böbrek rahatsızlıklarına karşı koruyucu ve iyileştirici olduğu düşünülmüştür. Kehribarın mide ve kalp rahatsızlıkları, verem, yanık ve sarılık gibi hastalıklara iyi geldiği, hatta hamileleri ve bebeklerini koruduğu kabul edilmiştir. Yakutun ise özellikle kalp rahatsızlıkları, veba ve vesveseye karşı faydalı olduğu; kalp çarpıntısını giderdiği ve vücut ısısını düşürdüğü aktarılmıştır. Bununla birlikte söz konusu özellikler tarihî tıp ve halk inanışları çerçevesinde değerlendirilmelidir; bunların tıbben kanıtlanmış veya dinen sabit şifa özellikleri olduğu anlamına gelmez.9Bu Meselede Dikkat Edilmesi Gereken İki Önemli Husus Vardır:Birincisi, bu taşlara atfedilen faydaların tamamı doğrulamaya muhtaçtır. Burada aktarılan bilgiler, eski tıp ve kaynak eserlerde yer alan, tecrübeye dayalı olduğu ifade edilen bazı değerlendirmelerdir. Bunlar ayet veya hadis değildir. Ayrıca günümüz tıbbında bilimsel bir karşılıklarının bulunup bulunmadığı, ancak ilgili uzmanlar tarafından yapılacak araştırmalarla ortaya konulabilir.İkincisi, şifayı veren yalnızca Allah'tır. Bu taşlar kendi başlarına şifa verme gücüne sahip değildir. Şifa, ancak Allah'ın dilemesiyle ve yarattığı sebepler vasıtasıyla meydana gelir. Dolayısıyla bu taşları kutsallaştırmak, onlara bağımsız bir şifa gücü atfetmek veya şifayı Allah'tan değil de doğrudan taşlardan beklemek dinen sakıncalıdır. Bunlar ancak birer vesile olarak görülebilir; asıl şifanın Allah'tan olduğu hiçbir zaman unutulmamalıdır.Ayrıca BakınızSEBEPLER NEDEN YARATICI OLAMAZ?ŞİFAYI SEBEPLERDEN BİLME HATASISEBEPLERİN HAKİKİ TESİRİ NEDEN YOKTUR?SEBEPLERE RİAYETTEN SONRA NETİCEYİ ALLAH'TAN BEKLEMEK (TEVEKKÜL)ALTIN YÜZÜK TAKMAK CAİZ MİDİR?İŞARET VE ŞEHADET PARMAĞINA YÜZÜK TAKMAKSAHTE TAKI TAKMANIN HÜKMÜKaynakçalarTaberânî, el-Muʿcemü'l-Evsat, thk. Ebû Muâz Târık b. Avadullah b. Muhammed ve Ebü'l-Fadl Abdülmuhsin b. İbrahim el-Hüseynî, Kahire: Dârü'l-Haremeyn, 1415/1995, c. 7, s. 7.Taberânî, el-Muʿcemü'l-Evsat, thk. Ebû Muâz Târık b. Avadullah b. Muhammed ve Ebü'l-Fadl Abdülmuhsin b. İbrahim el-Hüseynî, Kahire: Dârü'l-Haremeyn, 1415/1995, c. 39, s. 103.es-Süyûtî, Celâleddîn Abdurrahman b. Ebî Bekir. Câmiʿu'l-Ehâdîs. thk. Ali Cum'a vd.. , c.11, s. 227.İsmail Yalçın, “Yüzük (Fıkıh)”, TDV İslâm Ansiklopedisi, 44 (İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 2013), 57-58.Kastallânî, el-Mevâhibü'l-ledünniyye, Beyrut, ts., c.1, s.334.el-Ukaylî, Ebû Ca'fer Muhammed b. Amr b. Mûsâ b. Hammâd. ed-Duafâü'l-kebîr. thk. Abdülmu'tî Emîn Kal'acî. 4 Cilt. Beyrut: Dârü'l-Kütübi'l-İlmiyye, 1404/1984, c. 4, s. 448.Müslim, Libas, 2094.Nevevî, Ebû Zekeriyyâ Muhyiddin Yahyâ b. Şeref. el-Minhâc Şerhu Sahîhi Müslim b. el-Haccâc. Beyrut: Dâru İhyâi't-Türâsi'l-Arabî, 1392, c. 14, s. 71.Yağız, B. (2025). Değerli Taşların (Cevherlerin) Şifalı Kullanımı: Tuhfe-i Murâdî Üzerine Bir İnceleme. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi / International Journal of Turkic Dialects (TÜRKLAD). 9. cilt, 2. sayı, 411-433.

Rızık, yalnızca insanın karnını doyurması için gerekli olan bir şey değildir. Kazanılan lokma; insanın ibadetine, duasına, aile huzuruna, ahlakına ve kalp hayatına da doğrudan tesir eder. Bu sebeple bir kimsenin ne kazandığı kadar, onu hangi yoldan kazandığı da çok mühimdir.Haram yoldan elde edilen kazanç, dışarıdan bakıldığında insana rahatlık, imkan ve geçim sağlıyor gibi görünebilir. Fakat böyle bir kazanç, insanın manevi hayatını zedeler. Kalpte huzursuzluk bırakır, ibadetin tadını kaçırır, vicdanı yorar ve aile hayatının bereketini azaltır. İnsan zahiren ayakta dursa bile manen yıpranır.Buna karşılık helal lokma, sadece temiz bir gelir değildir; aynı zamanda manevi hayatın dayanağıdır. Helal kazançla beslenen bir insanın kalbi daha huzurlu olur, vicdanı daha rahat eder, ibadete karşı içinde daha temiz bir yöneliş meydana gelir. Duası da daha samimi ve daha ümitli olur. Çünkü insan, Allah'ın razı olduğu bir yoldan rızkını aradığında yalnız para kazanmamış olur; aynı zamanda kulluğunu da muhafaza etmiş olur. Rabbimiz helal kazancın ehemmiyetini şu şekilde buyurur:Ey iman edenler! Sizi rızıklandırdığımız şeylerin temiz olanlarından yiyin ve eğer sadece O'na kulluk ediyorsanız, Allah'a şükredin! 1Ey insanlar! Yeryüzünde bulunanlardan helal ve temiz olanları(nı) yiyin ve şeytanın adımlarına tabi olmayın! Çünkü o, size apaçık bir düşmandır. 2Peygamber Efendimiz de (sav) hadislerinde helal kazancın ehemmiyetini şu şekilde bildirir:Farz namazdan sonra kazanç arama, farzdan sonra farzdır. 3Helal kazanç aramak, kahramanların çarpışması gibidir. Helal kazanç peşinde iken ölen kimse bağışlanmış olarak ölür. 4Ey insanlar! Allah'tan (hakkıyla) sakının ve (rızkınızı) ararken güzel yollarla arayın. Zira hiç kimse, rızkını elde etmeden ölmeyecektir; gecikse bile (rızkına kavuşacaktır). Allah'tan (hakkıyla) sakının ve (rızkınızı) ararken güzel yollarla arayın. Helal olanı alın, haram olanı terk edin. 5Ayrıca Hz. Ömer, kazanç aramanın derecesini cihadın derecesinden de üstün tutmuştur. Bu konuda şunları ifade etmiştir:Allah'ın lütfundan istemek maksadıyla yolculuğa çıkıp yükümün iki dengi arasında ölmemi, Allah yolunda cihad ederek öldürülmeme tercih ederim. Çünkü Allahu Teala, 'Bir kısmınız Allah'ın lütfundan aramak üzere yeryüzünde yol tepecekler, diğer bir kısmınız da Allah yolunda çarpışacaktır.' ayetinde Allah'ın verdiği rızkı aramak için yolculuğa çıkanları, cihad edenlerden önce anmıştır." derdi. 6İmam Serahsi bu hadisleri şu şekilde izah eder:Kişinin ihtiyaç duyduğu şeyleri kazanmak suretiyle derecelerin en yükseğine ereceğini açıklamaktadır. Çünkü derecelerin en yükseğine ancak farz olan şey yapılarak erilir. Diğer yandan kişi, geçimini sağlamadan farzları yerine getiremez. Dolayısıyla namaz kılmak için taharetin (abdest) farz olduğu gibi, geçimini sağlamak için kazanmak da farzdır. 7İmam Serahsi'ye göre, farz olan bir şeyin yerine getirilmesi neye bağlıysa, o şey de dolaylı olarak farzdır. İnsanın namaz kılabilmesi için örtünmesi ve temizlenmesi, ibadet edebilmek için de bedenini ayakta tutacak gıdayı alması şarttır. Bütün bu imkanlar ancak çalışıp helal kazanç elde etmekle sağlandığından, helal rızık aramak da farz ibadetlerin yerine getirilebilmesi için asli bir şart ve farz hükmünü almıştır. Bu durumu şu şekilde izah eder:Taharetsiz namaz kılınmaz. Taharet için kuyudan su çıkaracağı bir testi veya kova ve bir ip gereklidir. Yine avret yerleri örtülmeden namaz kılınmaz. Bunun için de bir elbise gereklidir. Bunlar ise normal koşullarda ancak çalışıp kazanmak suretiyle elde edilebilir. Farz ibadetin yapılması için gereken şeyler de farzdır. 8Kısaca, bir kimse, farz ibadetlerini eda ettikten sonra, kendisinin ve geçindirmekle yükümlü olduğu kimselerin nafakasını helal yoldan kazanmakla da mükelleftir. Çünkü insan, helal rızık olmadan hayatını sürdüremez; hayatını sürdüremeden de birçok farzı yerine getiremez. Bu sebeple helal kazanç aramak, farzların yerine gelmesine vesile olduğu ölçüde farz hükmü alır.Ayrıca BakınızHARAM LOKMA DUANIN KABULÜNE ENGEL MİDİR? / HELAL LOKMANIN EHEMMİYETİHELAL GIDAHELÂL RIZIK İÇİN ÇALIŞMAK İBADET MİDİR?KaynakçalarBakara, 2/172.Bakara, 2/168.Taberani, Mu'cemu'l-evsat, Vlll/272.Beyhaki, Şuabul İman, Ocak Yayıncılık, İstanbul 2015, c.3, s. 266.İbn Mace, Ticaret, 2.Beyhaki, Şuabul İman, Ocak Yayıncılık, İstanbul 2015, c.2, s. 277.İmam Serahsi, El-Mebsut, Gümüşev Yayıncılık, İstanbul 2011, c. 30, s. 321-322.İmam Serahsi, El-Mebsut, Gümüşev Yayıncılık, İstanbul 2011, c. 30, s. 322.

Hikmet, en kısa ifadesiyle doğruyu bilmek, doğruyu yerli yerince söylemek ve faydalı olanı yapmaktır. Hikmet; ilim, basiret, isabet, ölçü, fayda ve hayır manalarını içine alır.Seyyid Şerif el-Cürcani hikmeti, “İnsanın gücü ölçüsünde eşyanın mahiyet ve hakikatlerini bilmesi” şeklinde tarif eder. Bu tarifte hikmet, sadece bilgi sahibi olmak değil; eşyanın iç yüzünü, maksadını ve hakikatini kavramak manasına gelir. Elmalılı Hamdi Yazır ise hikmet kelimesinin kök manasında iyiliği elde etme ve kötülüğe engel olma bulunduğunu ifade eder. Bu cihetle hikmetin fayda kavramıyla yakın alakası vardır. Ona göre hikmet, bazen “sebebin sebebi” yahut “amacın sonucu” manasında da kullanılır. En geniş manasıyla hikmet, doğru bilgi ve faydalı iş demektir. 1 İlgili hadis şöyle geçmektedir:Ebu Hüreyre (ra) şöyle rivayet etmektedir:Resulullah Aleyhissalatü Vesselam şöyle buyurur: Hikmet, mü'minin yitik malıdır; onu nerede bulursa almaya en ziyade kendisi hak sahibidir. 2Bu hadis-i şerifte geçen hikmet; faydalı ilim, hakikat, doğru bilgi, insanı hayra sevk eden isabetli söz ve derin kavrayış manalarına gelir. Hadisin verdiği ders ise şudur: Bir insan kıymetli bir malını kaybettiğinde onu nerede bulursa hemen sahiplenir. Mü'min de bunun gibi, nerede ve kimde doğru, hayırlı ve faydalı bir söz yahut bilgi bulursa onu alır, benimser ve istifade eder. Burada bizim için asıl ölçü, sözü söyleyen kişinin kimliği değil; sözün doğru, hak ve faydalı olmasıdır. Fakat bu, her duyulan sözü kabul etmek demek değildir. Hikmet, Kur'an ve Sünnet'e uygun olan hakikattir. Batıl, hurafe veya yanlış fikir hikmet sayılmaz. Bu cihetle mü'min, hakikati arar; fakat onu daima hak ölçüleriyle tartar. 3Bu hadis aynı zamanda mü'minin ilme ve hakikate karşı daima açık olması gerektiğini de gösterir. Mü'min, “Ben biliyorum” diyerek gelişmesinin önünü tıkamaz. Doğruyu nerede bulsa alır. Çünkü hikmet, insanı hayra götüren bir nurdur. Kur'an-ı Kerim'de hikmet büyük bir nimet olarak şöyle zikredilir:Allah hikmeti dilediğine verir. Kime hikmet verilmişse, ona pek çok hayır verilmiştir. 4Demek ki hikmet, yalnız bilgi çokluğu değil; bilginin hayra, isabete ve salih amele dönüşmesidir. Hikmetli konuşmak, sözü yerinde, zamanında, ölçülü ve faydalı söylemektir. Muhatabın halini gözetmek, doğru sözü uygun üslupla ifade etmek, kırmadan ve incitmeden hakkı anlatmak hikmetli konuşmanın esaslarındandır. Bununla beraber lüzumsuz, faydasız ve boş sözlerden kaçınmak da hikmetin bir şubesidir.Hikmetli insan ise ilmiyle amel eden, hadiselerin yalnız dış yüzüne değil neticelerine ve manalarına da bakabilen, öfke ve heva ile değil aklıselim ve ölçü ile hareket eden kimsedir. Böyle bir insan, doğruyu kim söylerse söylesin alçak gönüllülükle kabul eder; bildiğini de hayra sarf eder.Netice olarak hikmet; hakikati bilmek, hayrı tercih etmek, doğruyu güzel bir üslupla ifade etmek ve her şeyi yerli yerinde yapabilmektir. Mü'minin vazifesi de hikmeti aramak, bulduğu doğruyu almak ve onunla amel etmektir.Kaynakçalarİlhan Kutluer Hikmet Tdv İslâm Ansiklopedisi, 1998, c.17, s.514-515İbn Mace, Zühd, 4169Sünen-i İbn-i Mâce Tercemesi ve Şerhi, Haydar Hatipoğlu, Kahraman Yayınları, c.10, s.443–444Bakara, 2/269

Sadakanın insanı hastalık, musibet ve benzeri belalardan korumasına dair rivayetlerden bazıları şunlardır:Kuşkusuz sadaka, Rabbin gazabını söndürür ve kötü bir şekilde ölmeyi önler.1İyilik yapmak kötü akıbetlerden korur. Gizli sadaka Rabbin gazabını söndürür. Akrabalık bağlarını gözetmek ise ömrü artırır.2Hastalarınızı sadaka ile tedavi ediniz. 3Sadakada acele edin, çünkü bela sadakanın önüne geçemez4Bazı alimlerimiz, Buhârî'de geçen aşağıdaki hadisten hareketle de korku anlarında ve korkulan bir belanın defedilmesi amacıyla sadaka vermenin müstehap olduğu sonucunu çıkarmışlardır.5Güneş ve Ay, Allah'ın varlık ve birliğine delâlet eden alâmetlerden sâdece ikisidir. Şâyet bunlar tutulursa, duâ edin, Cenâb-ı Hakk'a yönelip O'na ilticâ edin. Allah'ın büyüklüğünü hatırlayın, namaza durup Allah'ı zikretmeye koyulun ve sadaka verin…”6Bazı hadislerde, sadakanın insanları kıyamet gününün sıkıntılarından da koruyacağı ifade edilmiştir:Yarım hurma ile bile olsa kendinizi ateşten koruyun.7Kıyamet günü insanlar arasında hüküm verilinceye kadar, herkes sadakasının gölgesinde olacaktır. 8Ayrıca BakınızPEYGAMBERİMİZİN (SAV) VE SEYYİD OLANLARIN SADAKA VE ZEKAT ALMAMASININ SEBEPLERİFİTRE VEYA FITR SADAKASI HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLERVEFAT EDEN KİŞİLERİN ARKASINDAN HAYIR YAPMAK / SADAKA VERMEKDİLENCİYE SADAKA VERMEDE ÖLÇÜ NEDİR?KaynakçalarTirmizî, Zekât, 28Taberânî, el-Mu'cemü'l-Kebîr, 8/312, hadis no. 8014.Beyhakî, es-Sünenü'l-kübrâ, III, 542.Heysemî, Mecmau'z-Zevâid, III, 110İbn Dakîkulîd, İhkâmü'l-Ahkâm Şerhu Umdeti'l-Ahkâm, thk. Muhammed Hâmid el-Fıkî – Ahmed Muhammed Şâkir, 2. bs. (Beyrut: Dâr Âlemi'l-Kütüb, 1407/1987), 1/353.Buhârî, Küsûf, 2-4Buhârî, Zekât, 10; Müslim, Zekât, 66.Müsned, 4/147-8

Evet, Peygamber Efendimiz (sav) gece teheccüt/nafile ibadete kalkacağı zaman zevcesi Hz. Aişe validemizden nezaketle izin istediğini bildiren rivayetler hadis kaynaklarında gelmiştir. Bu husustaki meşhur rivayet şöyledir:Ata b. Ebi Rabah anlatır: Ben ve Ubeyd b. Umeyr, Hz. Aişe validemizin yanına girdik. Ubeyd b. Umeyr, “Ey Müminlerin Annesi! Resulullah Efendimizde gördüğünüz en hayret verici hali bize anlatır mısınız?” dedi. Hz. Aişe validemiz ağlayarak şöyle buyurdu: “Onun hangi hali hayret verici değildi ki! Bir gece benim nöbetimdi. Yanıma geldi, yatağıma girdi. Sonra bana, 'Ey Aişe! Bu gece Rabbime ibadet etmem için bana izin verir misin?' buyurdu. Ben de, 'Vallahi ben sana yakın olmayı severim; fakat seni sevindiren şeyi daha çok severim' dedim.” Bunun üzerine kalktı, abdest aldı, namaza durdu ve ağladı. Öyle ağladı ki gözyaşları sakalını, göğsünü ve secde ettiği yeri ıslattı. Sabah olunca Hz. Bilal r.a. geldi ve, “Ya Resulallah! Allah senin geçmiş ve gelecek hatalarını bağışladığı halde niçin böyle ağlıyorsun?” dedi. Bunun üzerine, “Şükreden bir kul olmayayım mı?” buyurdu. Bu gece bana öyle ayetler indirildi ki, onları okuyup da tefekkür etmeyenlere yazıklar olsun” buyurdu ve Al-i İmran Suresi'nin son ayetlerini okudu. 1Bu rivayet, Resul-i Ekrem Efendimizin (sav) aile hukukunda nezaketini, ibadetteki hassasiyetini ve teheccütteki huşusunu göstermektedir.Ayrıca BakınızAYET VE HADİSLERLE TEHECCÜD NAMAZI'NIN FAZİLETİTEHECCÜD NAMAZI İÇİN UYKU ŞART MIDIR? UYUMADAN KILINABİLİR Mİ?TEHECCÜD NAMAZI PEYGAMBER EFENDİMİZE (SAV) FARZ MIYDI?Kaynakçalarİbn Hibban, es-Sahih, c. 2, s. 386, Hadis No: 620; Ebu Ya'la el-Mevsıli, el-Müsned, c. 8, s. 252, Hadis No: 4831.

Peygamber Efendimizin (sav) ilk torunu Hz. Hasan (ra), Peygamber Efendimizin (sav) sevgili kızı Hz. Fâtıma ile Ali b. Ebî Tâlib'in büyük oğludur. Hicretin 2. yılında doğduğu rİvâyet edilmekte ise de, kaynakların çoğunluğu hicretin 3. yılı Ramazan ayının ortasında doğmuş olduğunda birleşirler.Hz. Ali'nin şehadetinden sonra kısa bir süre halifelik yapmış, ardından Müslümanlar arasında kan dökülmesini önlemek ve ümmetin birliğini sağlamak amacıyla hilafetten Hz. Muaviye lehine feragat etmiştir. Hayatının kalan kısmını Medine'de ibadetle geçiren Hz. Hasan Efendimiz, hicretin 49. yılında haince yapılan bir suikast neticesinde zehirlenerek 46 yaşında şehit edilmiş ve Medine'deki Cennetü'l-Baki kabristanına, annesi Hz. Fatıma'nın yanına defnedilmiştir. Bu durumu Kadı İyaz şu şekilde izah eder:Resul-i Ekrem Efendimiz'in (sav), diğer torunu Hz. Hüseyin ile birlikte “Cennet gençlerinin efendisi” olduklarını söylediği Hz. Hasan, torunları içinde kendisine en çok benzeyendi. Medine'de yaşadı ve hicretin 49. yılında (miladi 669), kırk altı yaşındayken orada zehirlenerek vefat etti. Cennetü'l-Baki'ye annesi Hz. Fatıma'nın yanına defnedildi. 1İsmail Hakkı Bursevi de tefsirinde şu açıklamaları yapar:Şeyh Üftade Hazretleri (ks) demiştir ki: Hz. Hasan (ra) zehirlenerek, Hz. Hüseyin de (ra) boğazı kesilerek şehit edilmiştir. 2İslam Ansiklopedisi'nde ise şu bilgiler yer alır:Hz. Hasan rivayete göre Yezid b. Muaviye ile evlendirilmek vaadiyle kandırılan eşlerinden Ca'de bint Eş'as b. Kays tarafından zehirlendi ve 28 Safer 49 tarihinde vefat etti. 3Resulullah'ın (sav) gözbebeği iki torunundan ikincisi olan Hüseyin b. Ali b. Ebî Tâlib, 5 Şaban 4 tarihinde, Medine'de doğmuştur. Peygamber Efendimizin (sav) ikinci torunu Hz. Hüseyin (ra), Kufelilerin daveti üzerine Irak'a doğru ilerlerken, Yezid b. Muaviye'nin Kufe valisi Ubeydullah b. Ziyad'ın sevk ettiği ordu tarafından Kerbela mevkiinde etrafı sarılmıştır. Günlerce susuz bırakılan Hz. Hüseyin ve beraberindeki Ehl-i Beyt mensupları, Ubeydullah b. Ziyad'ın ordusuyla çarpışmışlardır. Hz. Hüseyin, hicretin 61. yılı Muharrem ayında 57 yaşında şehit edilmiştir. Bu durum kaynaklarda şu şekilde açıklanmıştır:Hz. Hüseyin'e Şemir b. Zülcevşen'in emriyle her taraftan hücum edildi. Sinan b. Enes en-Nehai önce bir harbe saplayıp onu yere düşürdü, sonra da atından inerek saçlarını ve daha sonra başını kesti; oradakiler de cesedini soyup her şeyini, ardından da çadırları yağmaladılar. Bu arada Hz. Hüseyin'in hasta yatağındaki oğlu Ali Zeynelabidin öldürülmek istendiyse de Ömer b. Sa'd buna engel oldu (10 Muharrem 61 / 10 Ekim 680).4Ayrıca BakınızPEYGAMBER EFENDİMİZİN (SAV) HZ. HASAN VE HÜSEYİN EFENDİLERİMİZE HUSUSİ İLGİ VE ALAKA GÖSTERMESİHZ. HASAN VE HZ. HÜSEYİN HAKKINDA HADİS-İ ŞERİFLERHZ. HÜSEYİN EFENDİMİZİ ŞEHİT EDEN YEZİD'İN ÖLÜMÜ NASIL OLMUŞTUR?KaynakçalarKadı İyaz, Şifa-i Şerif Şerhi, Tahlil Yayınları, İstanbul 2017, c. 2, s. 190.İsmail Hakkı Bursevi, Ruhul Beyan, Erkam Yayıncılık, İstanbul 2013, c. 7, s. 314.Ethem Ruhi Fığlalı, "Hasan", Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul 1997, c. 16, s. 282-285.Ethem Ruhi Fığlalı, "Hüseyin", Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul 1998, c. 18, s. 518-521.