Bağış Yap

Sorular

3.494

İlk Önce Allaha Muhabbet

Bir insan en evvel muhabbetini Allah'a verirse, onun muhabbeti dolayısıyla Allah'ın sevdiği herşeyi sever. Ve mahlûkata taksim ettiği muhabbeti, Allah'a olan muhabbetini tenkis değil, tezyid eder.(mesnevi nuriye osmn.67) Mesnevi Nuriye'de bu paragrafta “en evvel muhabbetini Allah'a verirse” yani sebeplerden önce Allah'ı bilelim deniyor. Sebepleri görmeden, bilmeden onlara bir muhabbet oluşmadan nasıl olur da Allah'ı buluruz. Bu nimetleri bilmeden ortada hiçbir “sebep, vasıta, neden” yokken ilk önce hiç eserini görmediğimiz bilmediğimiz bir yaratıcıya nasıl muhabbet oluşur. Mahlukatı görmeden bilmeden onları tanımadan Allah'a nasıl muhabbet olur. Yani ben birini önce bana verdiği hediyeler vasıtasıyla tanırım bilirim. Bunlar vasıtasıyla da ya severim veya sevmem. Bunlar olmadan onu tanımam onu bilmemem nasıl mümkün olabilir. Önce kainata bakmadan onları sevip muhabbet etmeden Allah'ın varlığını birliğini nasıl anlayabilirim?

5.513

"Güneşin harareti ve elektrikle çarpmasıdır ki, Amerika'da beş saat bütün makineleri durdurmuş... diye ma'nasız hezeyanlar ediyorlar." Ne Demektir?

İlgili yer Risale-i Nur'da şöyle geçmektedir:Güneşin harareti ve elektrikle çarpmasıdır ki: Amerika'da beş saat bütün makineleri durdurmuş. Ve Kastamonu vilayeti cevvinde ve havasında semayı kızartmış, yangın suretini vermiş, diye ma'nasız hezeyanlar ediyorlar. 1İnsan, çevresinde meydana gelen olayları anlamaya çalışırken genellikle görünen sebeplere bakar. İlim de olayların nasıl gerçekleştiğini araştırır ve fiziki sebeplerini ortaya koyar. Ancak bazı insanlar bu sebepleri olayın bütün açıklaması zannederek daha geniş bir bakış açısını gözden kaçırabilir. Bediüzzaman Hazretleri bu cümlede böyle bir bakışın yanlışlığına dikkat çeker.Metinde geçen “Güneşin harareti ve elektrikle çarpmasıdır ki…” ifadesi, bir kısım maddeperest insanların gökyüzünde meydana gelen olağanüstü hadiseleri yalnızca güneş ısısı, elektrik olayları veya atmosferdeki değişimler gibi maddi sebeplerle açıklamalarına işaret eder. Amerika'da birçok makinenin çalışmasını beş saat boyunca durduran büyük bir elektrik olayı ile Kastamonu'da gökyüzünün kızıl bir renge bürünüp yangın görüntüsü vermesi, o devirde bazı kimseler tarafından yalnızca bu tür fiziki sebeplerle açıklanmıştır. Bediüzzaman Hazretleri ise bu izahları, ilmi görünmekle beraber hakikati göstermeyen, yalnız zahirdeki tesirlere bakıp asıl faili (Allah'ı) unutan “manasız hezeyanlar” olarak nitelendirir.Bediüzzaman Hazretlerinin burada dikkat çektiği nokta, bu sebeplerin tamamen yok sayılması değildir. Güneşin sıcaklığı, elektrik akımları veya atmosfer olayları elbette birer sebeptir ve bilim bunları araştırır. Ancak yalnızca “Sebep budur” demek, olayın arkasındaki hikmeti ve düzeni açıklamaya yetmez. Çünkü bir olayın nasıl gerçekleştiğini bilmek ile o olayın niçin ve hangi maksatla gerçekleştiğini anlamak farklı şeylerdir. Güneş hararet ve ziya veren büyük bir yaratılmış varlıktır; fakat kendi kendine iş gören müstakil bir güç değildir. Onun tesiri de, hareketi de, faydası da Cenab-ı Hakk'ın emri ve kudretiyledir. Dolayısıyla güneşin ve diğer sebeplerin vazifesini, kendi hesabına iş gören kör bir kuvvete vermek yanlıştır.Mesela bir kitabın mürekkep ve kağıttan meydana geldiğini söylemek doğrudur. Fakat yalnızca “Bu kitap kağıt ve mürekkepten oluşmuştur” demek, kitabın içindeki bilgileri yazan bir yazarın varlığını açıklamaz. Aynı şekilde kâinattaki olayların maddi sebeplerini bilmek de, bu düzenin arkasındaki yaratıcı kudreti ve hikmeti görmezden gelmeyi gerektirmez.Sonuç olarak bu cümlede anlatılmak istenen şudur: İnsan tabiat olaylarını ilmi olarak inceleyebilir; ancak gördüğü sebepleri asıl güç ve irade sahibi gibi kabul etmemelidir. Sebepler, olayların meydana gelmesinde birer vasıtadır. Asıl manayı ve hikmeti görmek için olayların arkasındaki ilahi düzeni de düşünmek gerekir. Risale-i Nur, insanı yalnızca görünen sebeplere takılıp kalmamaya ve kâinattaki hikmeti daha geniş bir bakışla değerlendirmeye davet eder.Ayrıca BakınızSEBEPLER NEDEN YARATICI OLAMAZ?SEBEPLERİN HAKİKİ TESİRİ NEDEN YOKTUR?ŞİFAYI SEBEPLERDEN BİLME HATASIKaynakçalarBediüzzaman Said Nursi, Sözler, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s.44

4.492

"Her bir ayetin ma'na mertebelerinde bir zahiri, bir batını, bir haddi, bir muttalaı vardır. " Ne Demektir?

İlgili yer Risale-i Nur'da şöyle geçmektedir:Her bir ayetin ma'na mertebelerinde bir zahiri, bir batını, bir haddi, bir muttalaı vardır. 1Zahir, ayetin ilk bakışta anlaşılan açık manasıdır. Batın, o zahir manaya zıt olmamak şartıyla onun içine yerleştirilmiş daha derin hakikatlerdir. Had, o mananın sınırı, hükmü ve uygulama alanıdır. Muttala ise o ayetten doğan daha yüksek bir nur, daha geniş bir tefekkür ufku ve yeni bir mana kapısıdır.Burada anlatılmak istenen hakikati Kur'an-ı Kerim'den iki misalle açıklayalım:Namazı dosdoğru kılın. 2Mesela namaz emrinin zahiri, namazın farz oluşu ve eda edilmesidir. Batını, kulun Cenab-ı Hakk'a yönelmesi, kalben huzur bulması ve ubudiyet şuurudur. Haddi, namazın vakit, rükün, şart ve adaplarıyla belirlenmiş sınırlarının bulunmasıdır. Muttalaı ise namazdan marifetullaha, huzur-u daimi fikrine ve bütün kâinatın bir nevi ibadet halinde bulunduğunu anlamaya açılan manadır.Allah göklerin ve yerin nurudur. 3Bir başka misal olarak bu ayetten, zahiren Cenab-ı Hakk'ın bütün mevcudatı nurlandırdığı anlaşılır. Batınında kalplerin imanla aydınlanması vardır. Haddi, bu nurun yaratılmışların nurları gibi maddi ve sınırlı zannedilmemesidir. Muttalaında ise bütün isim ve sıfat tecellilerinin kâinatta bir nur-u vahdet halinde görünmesi gibi geniş manalara kapı açılır.Bu misaller, Kur'an'ın mana zenginliğindeki eşsiz derinliği açıkça göstermektedir. Kur'an'ın îcazı, kısa bir lafızla bile bize ne kadar çok hakikati ders vermektedir.Özetle ayetlerin mana mertebeleri, lafzın açık hükmünden kalbi ve imani hakikatlere, oradan da daha geniş tefekkür ufuklarına kadar uzanan çok katmanlı bir Kur'an dersini ifade eder.Ayrıca BakınızKURANIN İSMİ AZAMDAN, ARŞI AZAMDAN GELMESİKUR'AN'IN NURLU ALTI CİHETİKUR'AN NEDİR? TARİFİ NASILDIR? KaynakçalarBediüzzaman Said Nursi, Sikke-i Tasdik-i Gaybi, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s.78Bakara, 2/43Nur, 24/35

Besmele Çekilmeden Kesilen Hayvanın Eti Haram mıdır?

Hayvan keserken besmele çekmenin hükmü, Rabbimizin şu ayetine dayanır:Ve üzerine Allah'ın ismi anılmamış olan (besmele ile kesilmemiş hayvan)lardan yemeyin!1Bu ayete dayanarak Hanefi, Maliki ve Hanbeli mezhepleri, hayvan kesilirken besmele çekmeyi kesimin sahih olmasının şartı saymışlardır. Buna göre besmele kasten terk edilirse kesilen hayvanın eti helal olmaz ve meyte (leş) hükmündedir. Ancak besmele unutularak terk edilirse veya hayvanı kesen kişi dilsiz ya da zorlanmış biri olursa, kesilen hayvanın eti yenebilir.Şafii mezhebine göre ise besmele çekmek sünnettir, vacip değildir. Besmelenin terk edilmesi mekruh olmakla birlikte, ister kasten ister unutarak terk edilmiş olsun, kesilen hayvanın eti helaldir.2Ayrıca BakınızKURBAN KESMEKGECE VAKTİ KURBAN KESMEK CAİZ MİDİR?KİMLER KURBAN KESMELİDİRKURBAN EDİLECEK HAYVANDA BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER NELERDİRKURBAN NEDİR? KURBAN İBADETİNİN GERÇEK ANLAMI VE GAYESİBAYILTARAK KURBAN KESMENİN HÜKMÜKaynakçalarEn'am, 6/121.Vehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ansiklopedisi, Risale Yay., İstanbul 1990, c.4, s. 444.

5.476

İnsan, Melek ve Cinlerin Yaratılış ve İmtihan Bakımından Farkları Nelerdir?

“Allah insanı niçin yarattı?” sorusuna, insanın hür iradesiyle Allah'a yönelmesi ve O'na ibadet etmesi için yaratıldığı cevabı veriliyor. Melekler ise nefisleri bulunmadığı için kötülüğe yönelmez ve imtihana tabi olmazlar. Cinlerde ise insanlarda olduğu gibi irade vardır. Bu durumda insan, melek ve cinler arasındaki farkları yaratılış ve imtihan açısından açıklar mısınız?

734

“Nefsini Islah Etmeyen Başkasını Islah Edemez” Sözü Ne Anlama Gelir?

Her şeyden önce şunu bilmeliyiz: Başkasının nefsini ıslah ve terbiye etmek Allah'a ait bir iştir; biz ancak tebliğ ve nasihat edebiliriz. Nitekim Rabbimiz bir ayet-i kerimede şöyle buyurur:(Habîbim, yâ Muhammed!) Şübhesiz ki sen, sevdiğin kimseyi hidâyete erdiremezsin; fakat Allah, dilediği kimseyi hidâyete erdirir. Çünki O, hidâyete erecek olanları en iyi bilendir.1Peki, başkalarını hidayete erdirmek veya ıslah etmek bizim vazifemiz değilse, bize düşen nedir? Bu sorunun cevabını yine Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) hitap eden şu ayetten öğreniyoruz:(Habîbim, yâ Muhammed!) Buna rağmen eğer yüz çevirirlerse, artık sana düşen ancak apaçık bir tebliğdir.2Demek ki mutlak rehberimiz olan Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) olduğu gibi, bize düşen de sadece tebliğdir. Bu hassas ölçüyü belirttikten sonra “Nefsini ıslah etmeyen başkasını ıslah edemez” hakikatini izah etmeye çalışalım.Tebliğin en mühim esaslarından biri, öncelikle kendi nefsini ıslah etmeye çalışmaktır. İnsan, yaşamadığı bir hakikati yalnızca sözle tesirli bir şekilde anlatamaz. Nefsini terbiye etmeye çalışan, ihlası, takvayı ve istikameti esas tutan bir kimsenin sözü daha tesirli olur. Bediüzzaman Hazretleri, Risale-i Nur Külliyatı'nın ilk risalesi olan Birinci Söz'e şu ifadelerle başlar:... birkaç hakîkati nefsimle beraber dinle. Çünkü, ben nefsimi herkesten ziyâde nasihate muhtâç görüyorum.3Yine kendisine mühim bir mesele hakkında soru soran bir zata genişçe bir cevap verirken sözlerine şöyle başlar:Mâdem nefsim emmâredir, nefsini ıslâh etmeyen başkasını ıslâh edemez. Öyle ise nefsimden başlarım.4Risale-i Nur'un iman nuruna muhtaç gönüllerde bu kadar tesirli olmasının en önemli sebeplerinden biri de, müellifinin hakikatleri anlatırken en başta kendi nefsini muhatap alması ve onun ıslahına çalışmasıdır. Çünkü insanın kendi nefsi, her şeyden önce ıslaha ve terbiyeye muhtaçtır. Hz. Yusuf (a.s.) gibi büyük bir peygamberin dahi nefsi hakkındaki ifadeleri Kur'an-ı Kerim'de şöyle geçer:(Yûsuf dedi ki:) “Halbuki (ben) nefsimi temize çıkarmıyorum. Muhakkak ki nefis, dâimâ kötülüğü emredicidir; ancak Rabbimin merhamet ettiği (koruduğu kimse) müstesnâ.5Bununla beraber “Ancak tam manasıyla kusursuz olduktan sonra tebliğ yapılır” demek de doğru değildir. Kişi bir yandan kendi nefsini ıslah ederken diğer yandan bildiği hakkı ve doğruyu edep ve ihlas içinde anlatmakla mükelleftir. Bir kimsenin başkasına faydalı olmasının ölçüsü, ilmiyle amel etmesi ve samimi olmasıdır. Tebliğde arzu edilen neticeler kuru iddia ile değil; hal ile, güzel ahlak ile ve ihlas ile elde edilir. Zaten nefsini bütünüyle ıslah ettiğini iddia etmek tehlikelidir. Esas olan, insanın kendi kusurunu görmesi, nefsini kusurlu bilmesi ve daima onun ıslahına ve terbiyesine çalışmasıdır.Nefsini ıslah etmeden başkasını düzeltmeye çalışmanın bazı zararlarını şöyle sıralayabiliriz:İhlası Zedeler: Kişi nefsini unutup başkasının kusuruyla meşgul olursa enaniyete (benliğe) ve riyaya düşebilir.Sözün Tesirini Azaltır: Hali sözüne uymayan kimsenin nasihati zayıf kalır.Tepkiye Kapı Açar: Kişi kendi nefsinin ıslahını düşünmeden üstünlük duygusuyla konuşursa, muhatabında kabul yerine tepki doğurur.Kendi Kusurunu Perdeler: Sürekli başkasını düzeltmeye çalışmak, bazen insanın kendi nefsindeki arızaları görmesine engel olur.Netice olarak, nefsini ıslah eden kimse başkasının ıslahına da daha fazla vesile olur. İnsan öncelikle kendi nefsini ıslaha çalışmalı, kendi kusurunu görmeli, sözünü ihlas ve amel ile kuvvetlendirmeli, sonra da hakikati başkasına uygun bir usulle anlatmalıdır. Fakat bu, “Önce tamamen kemale ermek, sonra tebliğ etmek” şeklinde anlaşılmamalıdır. Doğru olan, insanın kendi nefsini hiç unutmadan, en evvel kendine söylediği hakikati başkasına da ihlas ile ulaştırmasıdır.Ayrıca BakınızETKİLİ TEBLİĞİN ESASLARIRİSALE-İ NUR'DA TEBLİĞİSLAMI TEBLİĞ EDENLERE DİN TÜCCARI DENMESİNE NASIL CEVAP VERİLİRTEBLİĞ VE NASİHAT TESİR ETMİYORSA İHLASSIZLIK MI VARDIRAMELLER NİYETLERE GÖREDİR PRENSİBİYLE TEBLİĞ VE İKAZ ADABIKaynakçalarKasas, 28/56Nahl, 16/82Bediüzzaman Said Nursi, Sözler, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s.1Bediüzzaman Said Nursi, Sözler, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s.93Yusuf, 12/53

504

İslam'ı Tebliğ Edenlere “Din Tüccarı” Diyenlere Nasıl Cevap Verilmelidir?

İslam'ı tebliğ eden herkese “din tüccarı” demek, insafsız bir genellemedir. Kur'an'ı, imanı, ibadeti ve güzel ahlakı anlatan kimseler şöhret, menfaat ve makam peşinde değil de Allah rızası doğrultusunda hareket ediyorlarsa, onları bu şekilde itham etmek zulümdür. Bu tarz ithamların temelinde üç sebep yatar: ön yargı, cehalet ve kötü niyet.Her toplumda yanlış yolu takip edenler olmuştur; din tüccarlığı yapanların varlığını da inkar edemeyiz. Fakat bu yanlış, onu yapan kişiyi bağlar. Bu sebeple bütün Müslümanları zan altında bırakmak doğru olmaz. Aynı şekilde her toplumda doğru yolu takip eden güzel örnekler de bulunur. Hatta Müslümanlar arasında örnek şahsiyetler çoğunluktadır.Bu tarz ithamlar şahsımıza yöneltiliyorsa ve bir cevap vermek gerekiyorsa, şöyle karşılık verilebilir: “Niyetim ve amacım, sadece Allah'ın emir ve yasaklarına uymaya çalışmaktır. Çevremdeki arkadaşlarıma da İslami hakikatleri tebliğ etmek istiyorum. İnsan olduğum için elbette yanlışlarım ve eksiklerim olabilir. Kusur bendedir, İslamiyet'te değildir.”Ön Yargıdan Kaynaklanan İthamlar: Bir kimse ön yargısı sebebiyle bu tarz ithamlarda bulunuyorsa, doğrudan savunmaya geçmek iletişimi ve etkileşimi bitirebilir. Bunun yerine o kişinin dikkatini çekmek daha doğru bir davranış olur. İddia edilen şeyin bir dayanağı yoksa, karşımızdaki kişinin düşünmesine ve kendini gözden geçirmesine vesile olacak sorular sorulmalıdır: “Bu konuda delilin nedir? Neye dayanarak bunu söylüyorsun? Bu iddia bize fayda mı getirir, zarar mı?”Cehaletten Kaynaklanan İthamlar: Cehaleti sebebiyle böyle konuşanlara ise güzelce izah yapılmalıdır. Tebliğin neden ve nasıl yapılması gerektiği anlatılmalı ve doğru bir tebliğde bulunulmalıdır. İslam'ın hakikatlerini insanlara ulaştırmak, peygamberlik vazifesinin bir şubesidir. Her Müslümanın “iyiliği emretme ve kötülükten sakındırma” yönüyle bu vazifeyi üzerine aldığı ve birçok kimsenin bu vazifeyi hakkıyla yerine getirdiği anlatılmalıdır.Kötü Niyetten Kaynaklanan İthamlar: Bu ithamlar, dinimiz adına yapılan hizmetleri itibarsızlaştırma niyeti de taşıyabilir. Tarih boyunca İslam düşmanları, tebliğ çalışmalarını engellemek için sık sık iftiralara başvurmuşlardır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ise kendisine yapılan ağır hakaret ve iftiralara daima sabır ve tahammülle karşılık vermiştir. Kur'an-ı Kerim bu hususta şöyle bir ölçü koyar:Hem Allah'(ın yolun)a da'vet eden ve sâlih amel işleyen ve: “Doğrusu ben Müslümanlardanım” diyenden daha güzel sözlü kim vardır? Çünki iyilikle kötülük bir olmaz. (Sen kötülüğü) en güzel olan (iyilik) ile def' et; bir de bakarsın ki, seninle arasında düşmanlık bulunan kimse, sanki sıcak bir dost olmuştur!1Unutulmamalıdır ki müspet hareket etmek tebliğin başlıca şartıdır. Cenab-ı Hak, Hz. Musa'yı (a.s.) Firavun'a gönderirken ona şöyle emretmiştir:Fir'avun'a gidin; şübhesiz o (ilâhlık iddiâsıyla) iyice azdı. Buna rağmen ona yumuşak söz söyleyin; belki ibret alır ya da (Allah'dan) korkar.2Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de İslam'ın en büyük düşmanlarına ve münafıklara karşı daima müspet hareket etmiştir. Samimi İslam hizmetkarlarına düşen de ithamlara münakaşa ile değil, ihlas, vakar ve güzel ahlak ile cevap vermektir.Esasında ithama verilecek en kuvvetli cevap, tebliğ edenlerin şahsi menfaat peşinde değil; fedakarlık, sadelik ve ihlas içinde bir hayat sürmeleridir. Çünkü ihlas ile yapılan hizmetler ithamlarla sarsılmaz. İnsanlardan ücret beklemeden hakikati ders vermek, en parlak cevaptır. Bu hususta en büyük rehberimiz de peygamberlerin şu tavrıdır:(Ben) buna (bu hizmetime) karşılık sizden bir ücret de istemiyorum! Benim ücretim ancak âlemlerin Rabbine âiddir.3Bediüzzaman Hazretleri de bu konuda şöyle buyurur:Evet, hakîkat ve âhiret için çalışanlara karşı, bu millet; bir hürmet, bir muâvenet fikrini dâimâ beslemiş. Ve bilfiil onların hakîkat-i ihlâslarına ve sâdıkāne olan hizmetlerine bir cihette iştirâk etmek niyetiyle, onların hâcât-ı maddiyelerinin tedârikiyle meşgul olup, vakitlerini zâyi' etmemeleri için, sadaka ve hediye gibi maddî menfaatlerle yardım edip, hürmet etmişler. Fakat bu muâvenet ve menfaat istenilmez, belki verilir. Hem kalben arzu edip muntazır kalmakla, lisân-ı hâl ile de istenilmez. Belki ummadığı bir hâlde verilir. Yoksa ihlâsı zedelenir. Hem وَلَا تَشْتَرُوا بِاٰیَاتٖی ثَمَنًا قَلٖیلًا4 (Ve âyetlerimi, (karşılığında ne alsanız) az (düşecek) bir fiyata satmayın!) âyetinin nehyine yanaşır. Ameli kısmen yanar.5Buna göre milletimiz, hakikat ve ahiret için çalışanlara çoğunlukla hürmet ve yardım düşüncesiyle yaklaşmıştır. Onların maddi ihtiyaçlarını sadaka ve hediye gibi yollarla karşılayarak vakitlerini boşa harcamadan hizmet etmelerine destek olmayı ve samimi çalışmalarına ortak olmayı amaçlamıştır. Ancak Hakk'a hizmet edenler bu yardımı istemez ve beklemez; ne hal diliyle ne de kalben arzu ederek talep eder. Aksi halde ihlas zarar görür, amel kısmen yanar ve Allah'ın ayetlerini az bir karşılıkla satmayı yasaklayan uyarıya yaklaşılmış olur.Netice olarak, dini şahsi menfaatine alet edenler tarih boyunca çıkmıştır. Fakat bazı suistimaller sebebiyle samimi insanların hepsini suçlamak doğru değildir. “Su-i misal misal olmaz”, yani “Kötü örnek, örnek olmaz” kaidesince burada ölçü iddia değil; niyet, istikamet, ihlas ve fiili hayattır. Samimiyetle Hakk'a hizmet edenler dini dünyaya alet etmez; bilakis dünyalarını dine hizmet uğrunda feda ederler.Ayrıca BakınızETKİLİ TEBLİĞİN ESASLARIRİSALE-İ NUR'DA TEBLİĞTEBLİĞDE KENDİ NEFSİNİ ISLAH ETMENİN ÖNEMİTEBLİĞ VE NASİHAT TESİR ETMİYORSA İHLASSIZLIK MI VARDIRKaynakçalarFussilet, 41/33-34Tâ-Hâ, 20/43-44Şuarâ, 26/164Bakara, 2/41Bediüzzaman Said Nursi, Lem'alar, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s.171

5.955

“Hiç Ölmeyecekmiş Gibi Dünya İçin, Yarın Ölecekmiş Gibi Ahiret İçin Çalış” Sözü Hadis midir?

“Hiç ölmeyecekmişsin gibi dünyan için, yarın ölecekmişsin gibi ahiretin için çalış!” sözü, sahih kaynaklarımıza göre Allah Resulü'ne (s.a.v.) ait bir hadis değildir; halk arasında meşhur olmuş, kelam-ı kibar denilen hikmetli ve özlü bir sözdür.1Detaylı bir araştırma yaptığımızda Vehbe Zuhayli'nin tefsirinde bu sözün bir sahabe efendimize ait olduğunu görmekteyiz. Bununla beraber, bahsi geçen sözün aslında bir ayetten kaynaklandığı da anlaşılmaktadır:Allah'ın sana verdiği (servet) ile âhiret yurdunu ara (bol hayır yap); dünyadan da nasîbini unutma!2Bu ayetin tefsiri şu şekilde yapılmıştır:"Allah'ın sana verdiği nimetlerle ahiret yurdunu gözet." Yani Allah'ın sana bağışladığı bu bol malı ve geniş nimeti, Rabbine itaat etme, dünya ve ahirette sevap elde etmeyi temin edecek çeşitli ibadetlerle Allah'a yaklaşma yolunda kullan. Zira dünya, ahiretin tarlasıdır."Dünyadaki nasibini de unutma." Yani Allah'ın yiyecek, içecek, giyinme, barınma ve evlenme gibi mubah kıldığı dünya lezzetlerinden olan nasibini terk etme. Zira Rabbinin senin üzerinde hakkı vardır. Nefsinin senin üzerinde hakkı vardır. Aile halkının senin üzerinde hakkı vardır. Ziyaretçilerinin senin üzerinde hakkı vardır. Her hak sahibine hakkını ver. İşte bu, İslâm'ın bu hayattaki orta yolu izlemesinin delilidir.Abdullah b. Ömer (r.a.) diyor ki: "Hiç ölmeyecekmiş gibi dünya için çalış. Yarın ölecekmiş gibi ahiret için çalış."3Bu sözün manası hakkında, yukarıdaki açıklamalar ışığında, dünya ve ahiret dengesinin hassas bir şekilde kurulması gerektiğini söyleyebiliriz. Yüce dinimiz, biz Müslümanların hem dünyada hem ahirette iyi olmasını ister ve buna göre tavsiye ve emirlerde bulunur. Asr-ı saadette yaşanmış olan şu olay, bu meseleyi daha iyi anlamamızı sağlamaktadır:Resûl-i Ekrem (s.a.v.), ashâbından bir zâtın hastalandığını duydu ve hemen ziyaretine gitti. Hastalanan sahâbî, hastalıktan iyice zayıflamış ve âdeta bir kuş yavrusuna dönmüştü. Allah Resûlü, yanında bir müddet kaldıktan sonra ona, “Herhangi bir konuda Allah'a dua ediyor veya ondan bir şey istiyor muydun?” diye sordu. Hasta zât, “Evet. Allah'ım! Beni âhirette ne ile cezalandıracaksan onu şimdiden dünyada bana ver, diye dua ediyordum.” cevabını verdi. Bunun üzerine şaşkınlığını açıkça ifade eden Allah Resûlü, böyle dua etmemesi konusunda onu uyardı ve ona, “Allâhümme âtinâ fi'd-dünyâ haseneten ve fi'l-âhireti haseneten ve gınâ azâbe'n-nâr.” (Allah'ım, bize dünyada iyilik ver, âhirette de iyilik ver ve bizi cehennem azabından koru!) diye dua etmesini tavsiye etti. Tavsiyeye uyan hasta, bir süre sonra iyileşti.4Uzun yıllar Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) hizmet etmiş olan Enes b. Malik (r.a.) da Resul-i Ekrem'in (s.a.v.) en çok yaptığı duanın bu dua olduğunu nakletmiştir.5 Demek ki Rabbimizden istediğimiz şeylerin belki de en önemlisi, dünya ile ahiret arasındaki dengeyi kurabilmektir. Bu dua daha sonra namazlarımızda okuduğumuz dualar arasına girerek gündelik hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir.Dinimiz, dünya ile ahiret arasındaki dengeyi bozacak aşırı uçları hoş görmemiştir. Bir tarafta tamamen madde odaklı, dünyaya ve içindekilere aşırı bağlılık ve sevgi ile ahiretin unutulduğu bir hayat vardır. Diğer uçta ise dünyadan tamamen el etek çekip insanlardan uzak, miskince sürdürülen sıkıntılı bir hayat vardır. Nitekim Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.), kendilerini tamamen ibadete adayıp ailelerini ihmal eden bazı sahabileri ikaz ettiğini bilmekteyiz. Bu da gösterir ki İslamiyet yalnız bir tarafa yüklenip diğer tarafı ihmal etmeyi değil, kullukta ciddiyetle beraber dünya vazifelerinde de denge ve sorumluluğu emreder.Buradaki “hiç ölmeyecekmiş gibi dünya için çalışmak”, dünyaya kalben bağlanmak ve dünyayı ebedi zannetmek demek değildir. Geçim, ilim, hizmet ve insanlara faydalı olma hususlarında plansız, başıboş ve ihmalkar olmamak demektir. Müslüman, dünyayı ahiretin tarlası bilmeli, çalışmasını da meşru bir şekilde ve ibadet niyetiyle yapmalıdır.Netice olarak insan, her an ölebileceğini bilerek tövbe, ibadet, farzlar ve kulluk vazifeleri gibi ahirete dair işlerini geciktirmeden yapmalıdır. Dünya işleri ise tertip, düzen ve sorumluluk ister; insan bu işlerde de tembellik etmeden vazifesini sağlam ve devamlı bir şekilde yerine getirmelidir.Ayrıca BakınızDÜNYA HAYATINA BAKIŞ AÇISIHİSLERİN DÜNYA İÇİN SARFEDİLMESİDÜNYA HAYATINI SEVMEMEKDÜNYADA AİT İŞLERLE ÇOK MEŞGUL OLMANIN ZARARLARIDÜNYA VE AHİRET MEYVELERİNİ İSTEMEKKaynakçalarHeyet, Hadislerle İslam: Hadislerin Hadislerle Yorumu, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 2012, c.3, s.626Kasas, 28/77Vehbe Zuhayli, et-Tefsirü'l-Münir, Risale Yayınları, c.10, s.450-452Müslim, Zikir, 23 (M6835)Müslim, Zikir, 26 (M6840)