İlgili kısım şu şekildedir:
Şu halde sen ey mülhid! Dalaletin i‘tibariyle ya i‘dam-ı ebedi ile ademe düşeceksin veya cehenneme gireceksin. Şerr-i mahz olan adem ise, senin bütün sevdiklerin ve saadetleriyle memnun ve bir derece mes‘ud olduğun umum akraba ve asıl ve neslin, seninle beraber i‘dam olmalarından, binler derece cehennemden ziyade senin ruhunu, kalbini ve mahiyet-i insaniyeni yakar. 1
Hiçbir kafir ve mülhid, “ademe düşüp yok olacak” manasında bir yokluğa gitmez. Vücut dairesinden çıkmak şeklinde bir i‘dam-ı hakiki yoktur. Ahirette herkes sonsuz yaşayacak bir surette haşredilir, yeniden diriltilir; küfür ehli için de aynı netice, ebedi azap veya Allah’ın dilediği ceza tecellileri vardır. Süfyan ve Deccal gibi dalalete sebebiyet verenler de ademe gitmez. Kafir olarak ölen birisi için ebedi cehennem azabı vardır. Rabbimiz birçok ayetinde bu gerçeği bildirir. Bu ayetlerden bazıları şunlardır:
O inkar edip ayetlerimizi yalanlayanlara gelince, işte onlar ateş ehlidirler! Onlar orada ebedi olarak kalıcıdırlar. 2
Muhakkak ki inkar edip (peygambere) zulmedenler yok mu, Allah onlara mağfiret edecek değildir; onları Cehennem yolundan başka bir yola erdirecek de değildir; onlar orada ebedi olarak devamlı kalıcıdırlar. Bu ise, Allah'a göre çok kolaydır.3
Ateşten çıkmak isterler; fakat onlar ondan çıkacak kimseler değildirler. Çünkü onlar için daimi bir azap vardır. 4
Peygamber Efendimiz de (sav) hadislerinde bu hakikati zikretmiştir. Bu hadislerden bazıları şunlardır:
Ölüm, alaca bir koç suretinde getirilir ve cennet ile cehennem arasında boğazlanır. Sonra bir münadi şöyle seslenir: “Ey cennet ehli! Artık ebediyet var, ölüm yok! Ey cehennem ehli! Artık ebediyet var, ölüm yok!” 5
Cehennem ehli orada ne ölür ne de (rahat bir hayat) yaşar. 6
Risale-i Nur’da geçen “i‘dam-ı ebedi”, “ademe düşmek” gibi ifadeler, çoğu yerde küfür ve dalalet ehlinin nazarındaki vehmî neticeyi gösterir. Yani küfür, kâinatı manasız, mevcudatı sahipsiz, ölümü yokluk ve ayrılığı ebedi, sonsuz bir ayrılık gibi gösterir. Bu nedenle kafirler, mülhidler kendi inancının neticesi olarak hem kendisi hem bütün sevdikleri için bir nevi ebedi idam vehmine düşer.
Fakat hakikat noktasında adem yoktur, i‘dam yoktur; mekan değişikliği vardır. Mümin için rahmet dairelerinde, kafir için ise azap dairelerinde vücut devam eder. Çünkü Cenab-ı Hak hikmetsiz bir şey yaratmaz; insanı da sırf yokluğa atmak için yaratmamıştır. Küfür, kişiyi yokluğa götürmez; ancak rahmetten mahrumiyet ve azaba müstahak olmak cihetinde korkunç bir akıbete götürür.
Bu bakımdan ademe düşmek ifadesini, bir yok oluş şeklinde anlamamak gerekir. Buradaki mana, dalalet nazarında her şeyin manasızlaşması, sevdiklerin ebediyen kaybolmuş görünmesi ve bunun ruhta cehennemden beter bir yara açmasıdır. Yoksa ahirette ne Süfyan, ne Deccal, ne başka bir kafir için mutlak yokluk söz konusu değildir.
Bediüzzaman Said Nursi, Asa-yı Musa, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s. 40.
Bakara, 2/39.
Nisa, 4/168-169.
Maide, 5/37.
Müslim, Cennet, 40.
Müslim, Cennet, 44.

