İlgili kavramlar Risale-i Nur'da şöyle geçmektedir:İşte Büyük Mehdi'den evvel gelen emsalleri, numuneleri olan hulefâ-yı mehdiyyîn ve aktâb-ı mehdiyyîn evsafları, asıl mehdinin evsafına karışmış ve ondan rivayetler ihtilafa düşmüş.1Burada iki kavram dikkat çekmektedir: hulefâ-yı mehdiyyîn ve aktâb-ı mehdiyyîn.Hulefâ-yı mehdiyyîn, “Mehdîlerin halifeleri” veya Mehdî'ye benzeyen ve onun bazı vasıflarını taşıyan halifeler anlamındadır. “Hulefâ” kelimesi, halife kelimesinin çoğuludur. İslâm tarihi boyunca, dinin emirlerini gözeterek adaletle hükmeden ve İslâmiyet'in maddî ve mânevî inkişafına hizmet eden pek çok idareci yetişmiştir. Bu zatlar, bulundukları makamları din ve millet hizmetinde kullanmışlardır.Hulefâ-yı mehdiyyîne örnek olarak, Emevîlerin adil idarecilerinden Ömer bin Abdülaziz, Eyyûbîlerin kurucusu Selahaddin-i Eyyûbî ve Osmanlı Devleti'nin önemli hükümdarlarından Yavuz Sultan Selim gibi zatlar zikredilebilir.Aktâb-ı mehdiyyîn ise “Mehdîlerin kutupları” demektir. “Aktâb”, kutub kelimesinin çoğuludur ve İslâm geleneğinde yüksek mânevî makam sahibi, ilim, takva ve irşad hizmetleriyle öne çıkan büyük zatlar için kullanılan bir tabirdir.İslâm tarihi boyunca, iman ve Kur'ân hakikatlerinin anlaşılması ve yaşanması için büyük hizmetlerde bulunan pek çok âlim ve evliya yetişmiştir. Bunlar, maddî bir hâkimiyetten ziyade ilim, irşad ve mânevî hizmet yoluyla dine hizmet etmişlerdir.Aktâb-ı mehdiyyîne örnek olarak dört büyük mezhep imamı, İmam Buhârî, Abdülkadir-i Geylânî, Bahaeddin Nakşibendî ve İmam-ı Rabbânî gibi büyük zatlar zikredilebilir.Netice olarak; hulefâ-yı mehdiyyîn ve aktâb-ı mehdiyyîn, Büyük Mehdi'den önce gelmiş, onun bazı vasıflarına mazhar olmuş ve kendi dönemlerinde dine hizmet etmiş seçkin şahsiyetlerdir. Bediüzzaman Hazretleri, bu zatların taşıdığı bazı vasıfların asıl Mehdi'nin vasıflarıyla karıştırılması sebebiyle, Mehdi hakkındaki rivayetlerde farklılıklar meydana geldiğine dikkat çekmektedir.Ayrıca BakınızMEHDİ HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLERMEHDİ NEDİR VE KİMDİR? RİSALE-İ NUR'DA MEHDİ MESELESİNİN İZAHIHZ. MEHDİ İLE ALAKALI GÜVENİLİR KAYNAKLARKaynakçalarBediüzzaman Said Nursi, Zülfikar, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s. 233
