4.804
"Erkân-ı Âlem, Anâsır ve Tabâyi'" Kavramları Nasıl Anlaşılmalıdır?
Sorunuzda geçen kelimelerin kapsamları birbirinden farklıdır; ancak birbirine yakın mânâlarda da kullanılmaktadır.Erkân-ı âlem: Âlemin rükünleri ve ana esasları demektir. Güneş, hava, su ve toprak gibi dört büyük unsur kastedilir. Bu unsurlar, âlemdeki İlâhî sistemin işleyişinde büyük vazifeler görürler.Anâsır: Unsurlar demektir. Dört büyük unsur olan güneş, hava, su ve toprak kastedildiği gibi; karbon, azot, oksijen, hidrojen ve diğer elementler de bu mânâ içinde düşünülebilir. Buna dair Bediüzzaman Hazretlerinin ifadesi şöyledir:Unsurlar, mâdenler ise; pek çok muntazam vazifeleri bulunan ve izn-i Rabbânî ile her muhtacın imdadına koşan ve emr-i İlâhî ile her bir yere giren meded veren ve hayatın levâzımâtını yetiştiren ve zîhayatı emziren ve masnuât-ı İlâhiyenin nescine, nakşına menşe' ve müvellid ve beşik olan hava, su, ziyâ, toprak unsurlarına işarettir.1Anâsır-ı erbaa: Güneş, hava, su ve topraktır.Tabâyi': Tabiatlar demektir. Teşekkül, yani oluşum kanunları ile tabiatın vücûd-u haricîye mazhar olan görünen ve hissedilen kısmını ifade eder. Bu kelime aynı zamanda unsurların ve varlıkların yaratılıştan gelen kendilerine mahsus özelliklerini de beyan eder. Meselâ ateş yakıcıdır; su ise ferahlatıcıdır. Bu unsurlar, bu özelliklerle yaratılmışlardır.Özetle: Erkân-ı âlem, daha çok kâinatın işleyişindeki ana esasları bildirir. Anâsır, bu esasları teşkil eden unsurları ifade eder. Tabâyi' ise o unsurların ve varlıkların tabiat, karakter ve fonksiyonlarını anlatır.Ayrıca BakınızHAVA UNSURUNUN FARKLI VAZİFELERİNUR UNSURU - İLİM VE HİKMETİ ARŞITABİAT RİSALESİ'NDEKİ "SEBEPLERİN YARATMASI", "KENDİ KENDİNE OLUŞ" VE " TABİAT YARATIYOR" İDDİALARININ BİRBİRİNDEN FARKLARIKaynakçalarBediüzzaman Said Nursi, Asa-yı Musa, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s. 214.