Âlimlerimiz malının çoğu helal, azı haram olan bir kimse ile alışveriş yapmak caizdir demişlerdir. Malının çoğu haram olan kimse ile muamele etmek ise tahrimen (harama yakın) mekruhtur.1 Bunu bilme ihtimali yoksa Halil Gönenç Hocaefendi şöyle demektedir:Örneğin falan adam, ne kadar malı vardır, hangisi haramdır veya değildir, biliyoruz. Bizce malûm olduktan sonra ona göre hareket ederiz. Ancak mâhiyetini bilmediğimiz takdirde onunla alış veriş yapmak câizdir.Buradan hareketle, içki satılan bir yerde alışveriş yapmanın haram olduğunu söyleyemeyiz. Bununla birlikte, içki gibi haram bir şeyin satılmadığı başka bir yerden alışveriş yapma imkanı varken, özellikle içki satan bir yeri tercih etmek şüpheli şeylerden uzak durma hassasiyetiyle bağdaşmaz. Böyle bir durumda haramdan ve şüpheli şeylerden uzak durmak elbette daha faziletlidir. Nitekim Sevgili Peygamberimiz (sav) şöyle buyurmuştur:Helâl olan şeyler belli, haram olan şeyler bellidir. Bu ikisinin arasında, halkın birçoğunun helâl mi, haram mı olduğunu bilmediği şüpheli konular vardır. Şüpheli konulardan sakınanlar, dinini ve ırzını korumuş olur. Şüpheli konulardan sakınmayanlar ise gitgide harama dalar. Tıpkı sürüsünü başkasına ait bir arâzinin etrafında otlatan çoban gibi ki, onun bu arâziye girme tehlikesi vardır. Dikkat edin! Her padişahın girilmesi yasak bir arâzisi vardır. Unutmayın ki, Allah'ın yasak arâzisi de haram kıldığı şeylerdir. Şunu iyi bilin ki, insan vücudunda küçücük bir et parçası vardır. Eğer bu et parçası iyi olursa, bütün vücut iyi olur. Eğer o bozulursa, bütün vücut bozulur. İşte bu et parçası kalbdir.2Bu gibi şüpheli durumlarda satın alınan şey haram olmamakla birlikte, yine de ihtiyatlı davranmak ve eğer mümkünse böyle şüphelere düşürmeyen kişilerden alışveriş yapmak takvaya daha uygun olur. Bu suretle hem şüpheden kurtulunmuş ve hem de haram yoldan kazanç elde edenlere bir tavır alınmış olur.3 Nitekim Sevgili Peygamberimiz (sav), içki satan kişiyi de lanetlemiştir. Dolayısıyla lanetlenmiş bir kişiden ve onun işlettiği dükkandan uzak durmak elbette daha faziletlidir:Şarap on yönden lanetlenmiştir. İçkinin bizatihi kendisi lanetlenmiştir. İçkiyi içen lanetlenmiştir. İçkiyi içiren lanetlenmiştir. İçkiyi satan lanetlenmiştir. İçkiyi satın alan lanetlenmiştir. İçkiyi imal eden lanetlenmiştir. İçkiyi imal ettiren lanetlenmiştir. İçkiyi bir yerden bir yere taşıyan lanetlenmiştir. Kendisi için içki taşınan lanetlenmiştir. İçki parasını yiyen de lanetlenmiştir.4Ayrıca BakınızDÜNYADA İÇKİ İÇENLERİN CENNETTEKİ NİMETLERDEN MAHRUMİYETLERİBAKARA 219. AYETTE İÇKİYLE İLGİLİ HANGİ FAYDALARDAN SÖZ EDİLMEKTEDİR?İÇKİ NEDEN HARAMDIR?KaynakçalarHaşiyetu'd-Dessuki, 13/168Buhârî, Îmân 39, Büyû' 2; Müslim, Müsâkat 107, 108. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Büyû' 3; Tirmizî, Büyû' 1; Nesâî, Büyû' 2, Kudât 11; İbni Mâce, Fiten 14Heyet, İlmihal İslam ve Toplum, Türkiye Diyanet Vakıfları Yayınları, Ankara 2016, c.2, s. 376.Tirmizî, Büyü 59 ; İbnu Mâce, Eşribe 6
