Kur'an'a Abdestsiz Dokunmanın Hükmü

Bütünüyle veya bir ayet dahi olsa kısmen abdestsiz olarak Kur'an'a el sürmek dinimizce uygun değildir. Hanefilere göre, Mushafın bütününe veya bir kısmına yani Mushafta yazıl­mış her hangi bir şeye dokunmak haramdır.¹ Abdestsiz kimsenin, cenaze namazı da dahil namaz kılması, şükür ve tilâvet secdesi gibi namaz hükmüne tâbi fiilleri yapması, Kâbe'yi tavaf etmesi, Kur'an'a dokunması ve onu elle tutması câiz görülmez. Abdestsiz olarak Mushaf'a bakarak veya ezberden Kur'an okumak ise câizdir. ²

Bununla ilgili Rabbimiz şöyle buyurur:

Ona ancak temizlenmiş olan kimseler dokunur. ³

Peygamber Efendimiz'de (sav) şu şekilde buyurmuşlardır:

Kur'an'a ancak abdestli olan bir kimse el sürer.⁴

Fakihler abdestli olma­yan bir kimsenin, Kur'an-ı Kerim okuyabileceğinde veya ona dokunmaksızın ba­kabileceğinde ittifak etmişlerdir. Nitekim küçük çocuğun öğrenmek maksadıyla Kur'an-ı Kerim'e elini sürmesini de caiz görmüşlerdir. Çünkü o, mükellef değildir. Bununla birlikte abdest almak daha faziletlidir.

Elimize bir eşya alıp onunla dokunmak konusunda ise mezheplerin farklı görüşleri vardır. Malikiler ve Şafiiler, arada bir engel ile veya bir çubuk ile dahi olsa abdestsiz olan bir kimsenin Kur'an-ı Kerim'e el sürmesini haram kabul etmişlerdir. Hanefi­ ve Hanbeliler ise temiz olmaları şartı ile arada bir engel veya bir çubuk ile Musha­fa dokunmayı caiz kabul etmişlerdir.

Hanefilere göre, Mushafın bütününe veya bir kısmına yani Mushafta yazıl­mış her hangi bir şeye dokunmak haramdır. Para veya duvar üzerine yazılmış bir ayet dahi olsa. Aynı şekilde Mushafa bitişik, Mushaf kapağının da (abdestsiz ola­rak) ellenmesi haramdır. Çünkü bu da ona tabidir; ona dokunmak Kur'an'a dokun­mak demektir. Kur'an-ı Kerim'den ayn mahfazaya, mesela torbasına veya kutusu­na dokunmak haram değildir. Ondan ayrı bulunan çubuk, kalem, kapak gibi bir şey­le ona dokunmak caizdir. Elbise kolunun yeni ile ona dokunmak tahrimen mekruh­tur. Çünkü bu da elbiseyi giyen kişiye tabidir. Buradaki engel ise, doğru kabul edi­len görüşe göre torba durumundadır. Torbadan maksat, deriden veya başka şeyden yapılmış ve içinde bulunanın üzerine ağzı kapatılabilen kap demektir. ⁵

Malikilere göre, abdestsiz olan bir kimsenin Mushafa, onun bir kısmına el sürmesi, yazması veya isterse bir askı ile, elbise, yastık veya sandalye üzerinde dahi olsa taşınması yasaktır. İsterse dokunmak, bir engel ile bir çubuk ile olsun ve isterse bu taşıma, taşınması kastedilmemiş başka bir takım eşya ile birlikte olsun. Şayet aralarında dahilinde Kur'an-ı Kerim bulunan sandık ve benzeri bir şey olan eşyanın taşınması kastedilecek olursa, o vakit bu taşıma caiz olur. Yani eğer sadece Musha­fı taşımayı veya onu eşya ile birlikte taşımayı kastederse bu taşıma haram olur. Şa­yet asıl maksadı eşyayı taşımak olursa o vakit caiz olur. ⁶

Şafiilere göre, Mushafın taşınması, yapraklarına, haşiyelerine -ondan ayrı de­ğilde- ona bitişik olan kapağına, kabına, askısına, sandığına, Kur'an öğrenmekte olan kimse için üzerine Kur'an'ın yazılı bulunduğu tahta parçalarına, bir bez parça­sıyla veya arada bir engel ile dahi dokunmak haram olur. Ancak bizzat onu taşımak maksadıyla değil de bazı eşyalar ile birlikte Kur'an-ı Kerim'i taşımak ve tefsir kısmının Kur'an'dan çok olduğu tefsir kitapları taşımak helaldir. Şayet tefsir ibareleri ile Kur'an-ı Kerim lafızları eşit miktarda olurlarsa veya Kur'an-ı Kerim kısmı daha çok olursa, o vakit caiz olmaz. Kur'an-ı Kerim sahifelerini bir çubuk ile çevirmek caizdir. Mümeyyiz olan kü­çük, öğrenmek maksadıyla Kur'an-ı Kerim'e dokunmaktan ve onu taşımaktan alı­konmaz. ⁷

Hanbelilere göre, abdestsiz olan bir kimsenin bir ayete dahi olsa Mushafa be­deninin her hangi bir kısmı ile dokunması haram olur. Arada bir engel ile veya bir çubuk ile -temiz olmaları şartıyla- dokunmak caizdir. Askısı veya kırbası ile taşımak da aynı şekildedir. İsterse maksat Mushaf taşımak olsun. ⁸

İkinci sorunuz olan Kur'an'ı Kerim'i Abdestsiz Okumak için bakınız: Kur'ân'ı Abdestsiz Okumanın Hükmü