Sorular

Hüsrev Efendi'nin NamazıAllahu Teala Kur'an'da mü'minlerin sıfatlarını sayarken mü'minlerin namazları hususunda şöyle buyurmaktadır:Onlar ki namazlarında huşu içindedirler.1Resul-i Ekrem (asm) da ihsan makamını şöyle tarif buyurmaktadır:Allah'a O'nu görüyormuşsun gibi ibadet etmendir. Sen O'nu görmüyorsan da O seni görüyor.2Bediüzzaman Hazretleri, namaz esnasında mü'minlerin taşıması gereken halet-i ruhiyeyi şöyle izah eder:(Allah'ın) nihayetsiz rahmetinin iltifatına iltica edip (sığınıp), hesapsız nimetlerinekarşı şükür ve hamd ederek, izzet-i rububiyetine karşı (Rabliğinin yüksek makamıkarşısında) zelilane (alçalarak) rükua gidip, sermediyet-i uluhiyetine (İlahlığınındevamlılığına) karşı mahviyetkarane (tevazuyla) secde ederek, hakiki bir teselli-i kalb,bir rahat-ı ruh bulup huzur-u kibriyasında (büyüklüğünün huzurunda) kemerbeste-iubudiyet olmak (kulluğa el bağlamak)3Hayatı boyunca arkasında namaz kılan pek çoklarının şehadetiyle Bediüzzaman Hazretleri, burada tarif ettiği gibi ulvi, hazin ve mahviyetkarane duygular içerisinde namaz kılardı. Namaza başlarken aldığı tekbirin manevi azametiyle, bulundukları odanın titrediğine pek çokları şahid olmuşlardır. Bediüzzaman Hazretleri, kendisine Cenab-ı Hakk'ın mahza bir lütfu olarak gördüğü bu kulluk halini Mektubat Mecmuası'nda tahdis-i nimet sadedinde şöyle izah eder:Ubudiyet (ibadet) vaktinde dergah-ı ilahiyeye müteveccih olduğum vakit, Cenab-ıHakk'ın ihsanıyla bir şahsiyet veriliyor ki, o şahsiyet bazı asarı (halleri) gösteriyor. O asar,mana-yı ubudiyetin esası olan: 'Kusurunu bilmek, fakr ve aczini anlamak, tezellül ile dergah-ı ilahiyeye iltica etmek' noktalarından geliyor ki; o şahsiyetle, kendimi herkesten ziyade bedbaht, aciz, fakir ve kusurlu görüyorum. Bütün dünya beni medh ü sena etse, beni inandıramaz ki ben iyiyim ve sahib-i kemalim.Risale-i Nur'un ders verdiği ve Bediüzzaman Hazretleri'nin bizzat tatbik ettiği; Allah'ın huzurunda huşu ve huzu ile namaz kılma hali, başta saff-ı evvel talebeler olmak üzere Hafız Ali, Hulusi Yahyagil ve Tahiri Mutlu Efendiler ve emsali Nur Talebeleri'nde de müşahede olunmaktaydı.Bu nevden olarak Bediüzzaman Hazretleri'nin “Risale-i Nur'un kahramanı” unvanını verdiği Hüsrev Efendi de namazlarını huşu içerisinde ve tam bir huzur haliyle kılardı. Arkasında namaz kılan bütün talebeleri buna daima şahid olmuşlardır. Hüsrev Efendi'nin arkasında namaz kılarken aldıkları feyzi başka hiçbir yerden almadıklarını söylemektedirler. Tekbir almadan önce huzur arardı. Huzur bulmadan namaza durmazdı. Bazen birkaç dakika huzur buluncaya kadar “Estağfirullah, estağfirullah” diye istiğfara devam ederdi, sonra tekbir alırdı. Aynen kendi talebeleri gibi, ziyaretine gelen bazı kimseler dahi onun fevkalade feyizle kıldığı namazlara şahid olup nakletmişlerdir. Bunlardan birkaçı şöyledir:Mustafa Sungur anlatıyor:Hüsrev Ağabeyin namaz kılması muhteşemdi. Kılarken iki büklüm oluyor, Fatiha'yı ve diğer sureleri tane tane ve yürekten okuyordu. Bir keresinde namaz kılarken dışarıdan gelen gürültüler huşuunu engellemişti. Birkaç kez namaza durdu, tekrar bozdu. En sonunda gaz ocağını yaktı ve onun çıkardığı ses, dışarıdan gelen gürültüyü bastırdığı için huzurla namazını kıldı.4Ali Tunç anlatıyor:Üstad'ın vefatından sonra dedemle beraber Hüsrev Ağabey'in ziyaretine gitmiştik. Öğle,ikindi ve akşam namazlarını arkasında kıldım. O güne kadar pek çok alimler, veliler görmüş, arkasında namaz kılmıştım. Hatta pek çok Nur Talebesi ağabeyin arkasında da namaz kıldım. Fakat Hüsrev Ağabey'in arkasında kıldığım namazda okuduğu Fatiha, zamm-ı sure ve o namazdan aldığım heybet ve lezzeti hiçbirinden almadım.5Sıddık Dursun anlatıyor:Gerçekten birinci safta yer alan, Üstad'ın “benim yerimde” deyip iltifatına mazhar olan bir zatla (Hüsrev Efendi'yle) görüşmenin kolay olmayacağı şuuru içerisinde kapıyı çaldım. Kapıyı açtıklarında büyük bir muhabbet ve şefkatle karşılandım. Kalabalık bir cemaat vardı ve dizleri üzerinde oturuyorlardı. Kemal-i tazimle ellerini öptüm ve kendimi takdim ettim. Memnuniyetini izhar ettiler ve sohbetlerine devam ettiler. Çok uzun sohbet ettiler. Şunu itiraf edeyim ki, o sohbet ederken gerçekten ben başka bir dünyaya gittiğimi zannettim. Farklı bir alemde seyahat ediyordum. O halet-i ruhiyeyi burada anlatmak mümkün değil. Çünkü o alem yaşanır, anlatılmaz. Aradan saatler geçmişti. İkindi namazı gelmişti. İkindi namazını kılmak için saf tuttuğumuzda, imamlığa geçtiğinde hayatımda o kadar huzurlu namaz kılmak nasip olmamıştı. Büyük bir huzur ile “Allahu Ekber” deyince ayakları sabitti ve fakat vücudu hareketliydi. İkindi namazı kılıyorduk. Derinden bir ses edasıyla okuduğu Fatiha duyuluyordu. Namaz bittikten sonra o huzuru bir daha bulmadım, diyebilirim. Beş saate yakın sohbetimiz devam etti.6KaynakçalarMü'minun Suresi, 23/2Buhari, İman, 37Bediüzzaman Said Nursi, Sözler, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s.27Heyet, Bediüzzaman Said Nursi ve Hayru'l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak, Hayrat Neşriyat, Isparta 2013, c. 3, s.1240Heyet, Bediüzzaman Said Nursi ve Hayru'l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak, Hayrat Neşriyat, Isparta 2013, c. 3, s.1241Heyet, Bediüzzaman Said Nursi ve Hayru'l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak, Hayrat Neşriyat, Isparta 2013, c. 3, s.1241

Timurlu hanedanının kurucusu ve ilk hükümdarı (1370-1405) olan Timur hakkında en çok tartışılan konulardan biri, onun zalim olup olmadığıdır. Bu soruya tarih ilmi açısından, tek taraflı değil genel bir yaklaşım göstermek lazım. Çünkü Timur, bir taraftan büyük bir devlet kuran, başarılı bir askeri deha ve teşkilatçı hükümdar olarak kabul edilirken, diğer taraftan fethettiği şehirlerde uyguladığı sert yöntemler sebebiyle ağır şekilde eleştirilmiştir. Dönemin tarih kaynaklarında İsfahan, Delhi, Bağdat, Sivas ve Astarhan gibi şehirlerde büyük katliamlar ve yıkımlar yaptırdığı, kendisine karşı çıkanlara son derece acımasız davrandığına dair çok sayıda rivayet bulunmaktadır. Bu sebeple tarihçiler arasında Timur'un sert ve zalim uygulamalar yaptığı konusunda önemli ölçüde görüş birliği vardır. Nitekim onun zulümlerini konu alan müstakil eserler de kaleme alınmıştır. Bununla birlikte bu olaylar değerlendirilirken, 14. yüzyılın savaş anlayışı ve "cihan hâkimiyeti" düşüncesi de göz önünde bulundurulmalıdır. O dönemde birçok hükümdar, isyan eden şehirleri ağır şekilde cezalandırmayı devlet otoritesinin bir gereği olarak görüyordu. Bu durum Timur'un yaptıklarını meşru hale getirmese de, tarihi şartlar içerisinde değerlendirilmesini gerekli kılar.Öte yandan Timur'u yalnızca "zalim" sıfatıyla tanımlamak da eksik bir değerlendirme olur. Çünkü o, Semerkant'ı dönemin en önemli ilim, sanat ve ticaret merkezlerinden biri haline getirmiştir. Camiler, medreseler ve büyük mimari eserler yaptırmış, fethettiği bölgelerden sanatkâr ve âlimleri Semerkant'a getirerek şehrin gelişmesini sağlamıştır. Tarımı geliştirmek amacıyla sulama kanalları açtırmış, ticareti teşvik etmiş ve Orta Asya'nın imarında önemli faaliyetlerde bulunmuştur. Ayrıca bazı tarihçiler, Orta Asya'daki göçebe toplulukların İslamlaşmasına önemli katkılar sağladığını da ifade etmektedir. Bununla birlikte Timur'un dini hassasiyetlerinin büyük ölçüde siyasi hedeflerine hizmet ettiği, dini zaman zaman meşruiyet aracı olarak kullandığı yönünde değerlendirmeler de yapılmaktadır.1Sonuç olarak Timur'u anlatan tarihi kaynaklar onun hem üstün devlet adamlığı ve askeri dehasını hem de işlediği ağır zulümleri birlikte ortaya koymaktadır. Bu sebeple Timur hakkında en doğru yaklaşım, onu bütün yönleriyle ve yaşadığı dönemin şartlarını dikkate alarak değerlendirmektir. Kısacası, Timur'un zalimce uygulamaları tarihi bir gerçekliktir. Ancak onu yalnızca bu yönüyle değerlendirmek doğru değildir.Ayrıca BakınızBAZI OSMANLI PADİŞAHLARININ KENDİ OĞUL VE KARDEŞLERİNİ ÖLDÜRTMELERİNİN SEBEPLERİOSMANLI DEVLETİ'NİN YIKILIŞINI NETİCE VEREN MANEVİ SARSINTIKaynakçalarİsmail Aka, "Timur", TDV İslâm Ansiklopedisi, 2012, c. 44, s. 173-177.