Sorular

Vitir namazı vacibdir. Yatsının vaktinde ve yatsı namazından sonra kılınır. Üç rekât olan vitrin her rekâtında Fâtiha ve sure okunur. Bundan başka üçüncü rekâtta sure okunduktan sonra eller kaldırılarak “Allâhu Ekber” denilip bağlanır ve Kunut duası okunur, ondan sonra rükûa varılır. Cemaatle kılarken imama uyan cemaat da Kunut duasını okur. Kunut duasını okuyamayan kimse, “Rabbenâ Âtinâ fi'd-dünya haseneten ve fi'l-ahireti haseneten ve kınâ âzabe'n-nâr” veya üç kere “Allahümmeğfirlî” okur yahut da üç kere “Ya Rabbi” der.Vitir Namazının KılınışıBirinci Rekât“Niyet ettim Allah rızası için bu gecenin vitir namazını kılmaya” diye niyet edilir. “Allâhu Ekber” diyerek iftitah tekbiri alınıp eller bağlanır. Ayakta sırasıyla; Sübhâneke, Eûzü Besmele, Fâtiha ve bir sure okunur. “Allâhu Ekber” diyerek rükûa varılır ve üç kere “Sübhâne Rabbiye'lazîm” denilir. “Semiallâhü limen hamideh” diyerek kalkılır ve ayakta “Rabbenâ leke'l-hamd” denilir. “Allâhu Ekber” diyerek secdeye varılır ve üç kere “Sübhâne Rabbiye'l-âlâ” söylenir. “Allâhu Ekber” diyerek secdeden kalkılıp oturulur. Yine “Allâhu Ekber” diyerek ikinci defa secdeye varılır ve üç kere “Sübhâne Rabbiye'l-âlâ” denilir. “Allâhu Ekber” diyerek ayağa (ikinci rekâta) kalkılır ve eller bağlanır.İkinci RekâtAyakta Besmele, Fâtiha ve bir sure okunur. “Allâhu Ekber” diyerek rükûa varılır ve üç kere “Sübhâne Rabbiye'l-azîm” denilir. “Semiallâhü limen hamideh” diyerek kalkılır ve ayakta “Rabbenâ leke'l-hamd” denilir. “Allâhu Ekber” diyerek secdeye varılır ve üç kere “Sübhâne Rabbiye'l-âlâ” söylenir. “Allâhu Ekber” diyerek secdeden kalkılıp oturulur. Yine “Allâhu Ekber” diyerek ikinci defa secdeye varılır ve üç kere “Sübhâne Rabbiye'l-âlâ” denilir. “Allâhu Ekber” diyerek oturulur. Bu oturuşta, Ettehiyyâtü, okunur. “Allâhu Ekber” diyerek ayağa (üçüncü rekâta) kalkılır ve eller bağlanır.Üçüncü RekâtAyakta Besmele, Fâtiha ve bir sure okunur. “Allâhu Ekber” diyerek eller yukarıya kaldırılır ve tekrar bağlanır. Kunut Duaları okunur.“Allâhu Ekber” diyerek rükûa varılır ve üç kere “Sübhâne Rabbiye'lazîm” denilir. “Semiallâhü limen hamideh” diyerek kalkılır ve ayakta “Rabbenâ leke'l-hamd” denilir. “Allâhu Ekber” diyerek secdeye varılır ve üç kere “Sübhâne Rabbiye'l-âlâ” söylenir. “Allâhu Ekber” diyerek secdeden kalkılıp oturulur. Yine “Allâhu Ekber” diyerek ikinci defa secdeye varılır ve üç kere “Sübhâne Rabbiye'l-âlâ” denilir. “Allâhu Ekber” diyerek oturulur. Otururken sırasıyla: Ettehiyyâtü, Allahümme salli, Allahümme Bârik, Rabbenâ Âtinâ... duaları okunur. Önce başı sağa çevirerek “Esselâmü aleyküm ve rahmetullâh” denir. Sonra başı sola çevirerek “Esselâmü aleyküm ve rahmetullâh” denir.1Ayrıca BakınızŞAFİ İMAM ARKASINDA HANEFİ BİRİSİ VİTİR NAMAZINI NASIL KILAR?KUNUT DUASI OKUNUŞU NASILDIR? BİLMEYEN NE OKUMALIDIR?MEZHEPLERE GÖRE VİTİR NAMAZININ REKATLARIVİTİR NAMAZINI GECENİN SONUNA ERTELEMEKVİTİR NAMAZINDA GEÇ KALAN KİMSENİN (MESBUK) DURUMUKUNUT DUALARINI OKUMANIN HÜKMÜKaynakçalarLütfi Şentürk, Seyfettin Yazıcı, İslâm İlmihali, Diyanet İşleri Yayınları, Ankara 2019, s.161-162.

Rükû sözlükte “eğilmek” anlamına gelir. Namazın ana unsurlarından olan rükû, eller dizlere erecek şekilde öne doğru eğilmek demektir. Rukü namazın farzlarındandır.1 Farz oluşu âyet ve hadislerle sâbittir. Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmaktadır: Ey iman edenler! Rükû edin, secde edin ve Rabb'inize kulluk edin.2Kur'an'da, Hıristiyanlığın aslında da rukû ve secdeli namaz bulunduğu şöyle bildirilir: Ey Meryem! Rabb'ine ibadet et, secdeye kapan ve rükû edenlerle birlikte sen de rükû et.3Rükunun en azı kişinin elleri dizlerine kavuşacak şekilde eğilmesidir. En mükemmeli de, kişinin sırtı ile boynunu dümdüz yapmasıdır.4 Nitekim bir hadiste Sevgili Peygamberimizin (sav) namazını tarif eden sahabe efendilerimiz (ra) şöyle aktarmışlardır: Hz. Peygamber rükûa gidince, sırtı üzerinde bir bardak su bulunacak olsa, hareket etmezdi.5Rükuda kişi baldırlarını ve uyluklarını dik tutar, başı ile kuyruk sokumunun düzgün ve aynı seviyede olmasına dikkat eder. Namaz kılan kişiye, rükuda elleri ile dizlerini tutması ve kıble yönünde ellerinin parmaklarını açık tutması yeterlidir.Kişi rükuda başını ne yükseltir, ne de alçaltır. Erkekler dirseklerini böğürlerinden ayırır, kadınlar ise bu uzuvlarını birbirine bitiştirirler. 6Nitekim bir hadiste şöyle denilmiştir:Resulullah (sav) rüku yapınca itidali muhafaza eder, başını (yukarı) dikmez, (aşağı da) eğmezdi. Ellerini diz kapaklarının üzerine koyardı. Secde için yere eğilince adalelerini koltuk kısmından yana açardı. Ayaklarının parmaklarını da aralardı.7Rüku yaparken, bir süre beklemek (tuma'nîne) ve yine rükûdan doğrulunca, uzuvlar sâkin oluncaya kadar bir süre ayakta durmak (kavme) Ebû Yûsuf'a ve Hanefîler dışındaki üç mezhebe göre farzdır.8 Bunun süresi “sübhânellah'il-azîm” diyecek kadardır. Ebû Hanîfe'ye göre tuma'nîne ve kavme vâciptir.9Bununla birlikte rukûda üç kere, “sübhâne Rabb'iye'l-azîm (Yüce olan Rabb'imin adını tesbih ve tenzih ederim.)” demek sünnettir.Ayrıca BakınızKADINLARIN RÜKU VE SECDESİ NASIL OLMALIDIR?NAMAZDA RÜKU VE SECDE TESBİHLERİNİN SAYISINAMAZ KILARKEN SECDEYİ UNUTMAKSECDENİN GEÇERSİZ OLDUĞU DURUMLARNAMAZDA SECDEYİ İKİ, RÜKÛYU TEK YAPMANIN HİKMETİKaynakçalarVehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ansiklopedisi, Risale Yay., İstanbul 1990, c. 1, s. 518.Hac, 22/77.Âl-i İmrân, 3/43.Vehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ansiklopedisi, Risale Yay., İstanbul 1990, c. 1, s. 518.Buhârî, Ezân, 120,Vehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ansiklopedisi, Risale Yay., İstanbul 1990, c. 1, s. 518.Nesai, İftitah, 96.Buhârî, Ezân, 95, 122; Müslim, Salât, 45; Ebû Dâvud, Salât, 164; Tirmizî, Mevâkît, 110.Vehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ansiklopedisi, Risale Yay., İstanbul 1990, c. 1, s. 518.

Bediüzzaman Hazretleri kâinattaki harika işleyişi anlatmak için sıkça bu kavramları kullanmaktadır. Bu kavramların manalarına değinecek olursak;İntizam: Düzenli olma hâli, tertipli ve sistemli şekilde devam etme anlamına gelir. Düzenin uygulanması ve sürdürülmesi gibi düşünülebilir.1 Örneğin bir sınıfın sıralı ve temiz olması intizamı gösterir. Burada dikkat edilen nokta, düzenin aktif bir şekilde korunmasıdır. İntizam biraz daha “düzenli davranma” ve “düzene uygun hareket etme” anlamı taşır.Tanzim: Dağınık olan şeyleri bir plana göre düzene koymak, sıralamak ve organize etmektir. İntizam bir durumsa, tanzim o durumu kurma eylemidir.2Tavzif: Birine bir görev (vazife) vermek, onu bir iş için görevlendirmektir. Örneğin, güneşin dünyayı ısıtmakla görevlendirilmesi bir tavziftir.3Tevzin: Bir şeyi ölçülü yapmak, tartmak ve dengede tutmaktır. Her şeye ihtiyacı kadar olanı tam ölçüsünde vermektir.4Bu dört kavramın arasındaki farkı bir saat fabrikası örneğiyle anlatacak olursak;Fabrikadaki çarkların her birinin kendi yerinde tıkır tıkır çalışması intizamdır. Bu çarkları oraya belirli bir planla yerleştiren mühendisin yaptığı iş ise tanzimdir. Çarkların her birine "sen akrebi döndüreceksin, sen yelkovanı" denilerek bir iş yüklenmesi tavziftir. Son olarak, bu çarkların ne çok hızlı ne de çok yavaş dönecek şekilde milimetrik bir hassasiyetle ayarlanması, yani sistemin dengelenmesi ise tevzin kavramıyla ifade edilmektedir. Bu kavramlar Risale-i Nur'da ise şöyle geçmektedir:Meselâ her bir çiçekte, her bir meyvede bir mîzân var. Ve o mîzân, bir intizâm içinde; ve o intizâm, tazelenen bir tanzîm ve tevzîn içinde; ve o tevzîn ve tanzîm, bir ziynet ve san'at içinde; ve o ziynet ve san'at, ma'nîdâr kokular ve hikmetli tatlar içinde bulunduğundan, her bir çiçek o ağacın çiçekleri adedince Hakîm-i Zülcelâl'e işaretler ediyor. Ve bu bir kelime olan bu ağaçta ve bir harf hükmünde olan bir meyvede bulunan bir çekirdek noktası, bütün o ağacın fihristini ve programını taşıyan küçük bir sandukçadır.5Bir çiçeğe veya bir meyveye bakıldığında önce mizan, yani ölçü ve denge görülür. Bu ölçü tesadüfen oluşmamıştır. Her yaprak, her renk, her oran yerli yerindedir. İşte bu ölçünün sürekli ve uyumlu bir şekilde devam etmesine intizam denir. İntizam, varlıkların gelişi güzel değil, belirli bir düzen içinde yaratıldığını göstermektedir. Fakat bu düzen sabit ve donuk değildir. Her bahar yeniden kurulmakta, her mevsim yeniden ortaya çıkmaktadır. İşte tanzim, varlıkların belli bir plan ve programla yerleştirilmesi, düzenlenmesi ve tertip edilmesi demektir. Bir ağacın dallarının, yapraklarının ve çiçeklerinin belli bir sisteme göre ortaya çıkması bu tanzimin açık bir göstergesidir. Bununla beraber yalnızca düzenlemek yeterli değildir. Her şeyin miktarının da tam yerinde olması gerekir. İşte bu da tevzin, yani ölçerek dengeleme ve uygun miktarlarda taksim etme demektir. Bir çiçekteki renklerin ne fazla ne eksik oluşu, kokusunun tam gerektiği kadar verilmesi veya bir meyvedeki şeker oranının dengesi tevzinin bir sonucudur. Böylece intizam düzeni, tanzim o düzenin kurulmasını, tevzin ise o tertip içinde her şeyin ölçüyle dağıtılmasını ifade etmektedir.Ayrıca BakınızNİZAM İLE İNTİZAM ARASINDAKİ ANLAM FARKIKaynakçalarhttps://www.lugatim.com/s/intizamhttps://sozluk.gov.tr/?ara=tanzimhttps://www.lugatim.com/s/tavzifhttps://lugatim.com/s/TEVZİNBediüzzaman Said Nursi, Asa-yı Musa, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s. 156.

Kur'an hattı olan Risale-i Nur'u yazmanın dünyaya ve ahirete bakan çok hikmetleri ve faydaları vardır. Bediüzzaman Hazretleri bu konuyla ilgili şöyle buyurmaktadır:يُوزَنُ مِدَادُ الْعُلَمَٓاءِ بِدِمَٓاءِ الشُّهدَٓاءِ ٭ مَنْ تَمَسَّكَ بِسُنَّت۪ى عِنْدَ فَسَادِ اُمَّت۪ى فَلَهُٓ اَجْرُ مِائَةِ شَه۪يدٍBu iki hadîs-i şeriften alınan ilhamla, Risale-i Nur'u yazmanın dünyevi ve uhrevi pek çok faydalarından, Risale-i Nur'da beyan edilen ve şakirtlerinin tecrübeleriyle tasdik edilen yalnız birkaç tanesini beyan ediyoruz.1Sevgili Peygamberimiz (sav) şöyle buyurmaktadır:Âlimlerin mürekkebi şehitlerin kanı ile tartılır.2Bu hadis-i şerif, ilim yolunda yapılan hizmetin ne kadar kıymetli olduğunu anlatır. Şehitler canlarını feda ederek dini ve mukaddes değerleri korurlar. Âlimler ise kalemleriyle hakikati yazar, insanlara doğruyu öğretir ve iman hakikatlerini yayarlar. Böylece dinin yaşamasına ve insanların hidayetine vesile olurlar. Bu sebeple ilim için akıtılan mürekkep sıradan bir şey değildir, insanların imanına ve ebedi hayatına hizmet ettiği için çok büyük bir değer taşır. Sevgili Peygamberimiz (sav) şehitler hakkında şu hadisi şerifleri söylemektedir:Şehid, ailesinden yetmiş kişiye şefaat edecektir.3Ümmetimin fesadı (bozulduğu) zamanında benim sünnetime sarılan kimseye yüz şehit sevabı vardır.4Bu hadis-i şerif ise başka bir hakikati hatırlatır. Zaman bozulduğunda, insanlar dinden uzaklaştığında veya yanlışlar çoğaldığında sünnete bağlı kalmak daha zor hale gelir. İşte böyle bir zamanda Peygamber Efendimizin (sav) sünnetine sarılmak, onu yaşatmaya çalışmak ve terk edilen güzel ahlakını ve sünnetini muhafaza etmek çok büyük bir gayret ister. Bu zorluk sebebiyle de yapılan bu hizmete çok büyük sevaplar verileceği müjdelenmiştir. Yani zor zamanda doğruyu koruyan ve sünneti yaşatmaya çalışan kimse, çok büyük bir manevi kazanç elde eder. Kur'an hattı da Peygamber Efendimizin (sav) mühim bir sünneti ve bizlere emanetidir. O emanete en güzel şekilde sahip çıkmak gerekir. Bediüzzaman Hazretleri yazı yazmanın beş türlü ibadet olduğunu şöyle söylemektedir:Beş türlü ibadettir:1- En mühim bir mücahede olan ehl-i dalâlete karşı manen mücahede etmektir.2- Üstadına neşr-i hakîkat cihetinde yardım suretiyle hizmet etmektir.3- Müslümanlara iman cihetinde hizmet etmektir.4- Kalemle ilmi tahsil etmektir.5- Bazen bir saati bir sene ibâdet hükmüne geçen, tefekkürü olan bir ibadeti yapmaktır.5Yukarıdaki metni kısaca şöyle izah edelim:Birincisi: Günümüzde küfür ve dinsizlik akımları, kılıçla değil, fen, felsefe ve fikir yoluyla kalplere saldırıyor. Elimize kalemi alıp o hakikatleri yazdığımızda, aslında birer manevi mermi hazırlamış oluyoruz. Batıl fikirlerin dünyayı sardığı bir devirde, imanı muhafaza eden bir metni çoğaltmak, en büyük manevi cihat sayılır.İkincisi: İman hakikatlerinin yayılmasına yardım etmektir. Bir insan tek başına çok kişiye ulaşamaz. Ama ona destek olanlar olursa hakikat daha çok insana ulaşır. Bu yüzden hak ve hakikati anlatan bir hizmete yardım etmek, o hizmete omuz vermek de güzel ve değerli bir ibadettir.Üçüncüsü: İmanın sarsıldığı bir asırda, bir insanın imanının kurtulmasına vesile olmak çok büyük bir hizmettir. Sevgili Peygamberimiz (sav) şöyle buyurmaktadır:Bir kişinin hidayetine vesile olmak, güneşin doğup battığı her şeyden daha hayırlıdır.6Yazdığımız risaleler bütünüyle iman hakikatleri olduğundan o hakikatleri yazarak en başta kendi imanımızı kuvvetlendirmiş oluruz. Akabinde o hakikatleri başkalarına anlatarak onların da imanlarına katkı sunmuş oluruz. Hem yazdığımız risaleler, bir başkasının eline geçtiğinde veya o yazma esnasındaki ihlasımız manevi bir atmosfer oluşturduğunda, aslında toplumun iman kalesini güçlendirmiş oluyoruz. Hidayetine vesile oluyoruz.Dördüncüsü: Kalem vasıtasıyla ilmi elde etmektir. İnsan yazarken sadece çoğaltmaz, aynı zamanda öğrenir. Kelimelerin üzerinde düşünür, anlamaya çalışır ve hakikatler kalbine daha sağlam yerleşir. Bu yüzden kalemle yapılan ilim tahsili de ibadet sayılmıştır.Beşincisi: Tefekkürdür. Yani insanın iman hakikatlerini düşünmesi, Allah'ın yarattığı şeyler üzerinde tefekkür etmesidir. Bazen samimi bir şekilde yapılan bir saatlik tefekkür, bir sene ibadet kadar kıymetli olabilir. Çünkü tefekkür kalbi uyandırır ve insanı Allah'a daha çok yaklaştırır. İşte risalelerdeki imana dair hakikatleri yazarken tefekkür etmek, böylesine büyük bir sevabı da kazandırmaktadır. Yazının ibadet kısmını özetleyecek olursak, kalemimiz kağıt üzerinde her hareket ettiğinde:Bir mücahit gibi cihat ediyor,Bir talebe gibi ilim öğreniyor,Bir mürşid gibi irşad ediyor,Ve bir âbid (ibadet eden) gibi tefekkür ediyoruz.Bediüzzaman Hazretleri yazı yazmanın beş türlü dünyaya ait faydası olduğunu ise bize şöyle söylemektedir:Beş türlü dünyevi faidesi var:1- Rızıkta bereket.2- Kalbde rahat ve sürur.3- Maişette suhulet.4- İşlerinde muvaffakıyet.5- Talebelik faziletini almakla, bütün Risale-i Nur talebelerinin has dualarına hissedar olmaktır.7Bediüzzaman Hazretleri, yazı yazmanın sadece ahirete yönelik değil, bizzat bu dünyada nefes alırken hissedilecek somut meyvelerini de müjdelemiştir. Bu beş madde, bir Nur talebesinin günlük hayat kalitesini artıran manevi bir sigorta gibidir. Yukarıdaki metni kısaca şöyle izah edelim:Birincisi: Rızıkta berekettir. İnsan bazen çok çalışır ama kazancında bereket olmaz. Fakat Allah yolunda yapılan samimi bir hizmet, özellikle iman hizmeti, rızka manevî bir bereket kazandırır. Aynı kazançla insan daha huzurlu yaşar, ihtiyaçları daha kolay karşılanır.İkincisi: Kalpte rahat ve sevinç halidir. İnsan hakikate hizmet ettiğini bildiğinde içinde tarif edilemez huzur hisseder. Çünkü kalp, Allah rızası için yapılan işlerle ferahlar. Modern çağın en büyük hastalığı olan stres, bunalım ve anlamsızlık boşluğuna karşı yazı yazmak manevi bir ilaçtır. Nur hakikatlerini kağıda döken bir insanın kalbi, o nurlarla aydınlanır. Yazı anında gelen o iç huzur ve sevinç, dünyaya ait hiçbir eğlencenin veremeyeceği bir huzuru sağlar.Üçüncüsü: Maişette kolaylıktır. Hayat yükü bazen ağır gelir, işler sarpa sarar. Ancak kalemle hizmete devam edenlerin, geçim şartlarında bir kolaylık ve hafiflik hissedilir. En zor kapılar umulmadık şekilde açılır.Dördüncüsü: İşlerde muvaffakiyet, yani başarıdır. Yazı yazmak, insana dikkat, sabır ve intizam kazandırır. Bu disiplin, kişinin dünyevi işlerine de yansır. Allah, rızası için vaktinden fedakarlık edip yazı yazan kulun diğer işlerini de yoluna koyar ve onu başarılı kılar. Bir iş bir işe mani olmaz, aksine hizmet, diğer işlerin önünü açar.Beşincisi: Manevî kazançtır. Belki de dünyadaki en büyük kazanç budur. Risale-i Nur dairesinde, dünyanın dört bir yanındaki binlerce has talebe, her sabah ve akşam birbirlerine dua ederler. Kalemi eline alıp o halkaya dahil olan kişi, tanımadığı binlerce dostun, evliyanın ve salih zatın samimi dualarından ve salih amellerinden hisse alır. Bu umumi ve genel dualara ve sevaplara ortak olabilmek için Bediüzzaman Hazretleri yazı yazmanın şart olduğunu şöyle söylemektedir:Risâle-i Nura intisab eden zatın en ehemmiyetli vazifesi, onu yazmak veya yazdırmaktır ve intişarına yardım etmektir. Onu yazan veya yazdıran, Risale-i Nur talebesi ünvanını alır. Ve o ünvan altında, her yirmi dört saatte benim lisanımla belki yüz defa, bazen daha ziyade hayırlı dualarımda ve ma'nevî kazançlarımda hissedar olmakla beraber, benim gibi dua eden kıymetdar binler kardeşlerim ve Risale-i Nur talebelerinin dualarına ve kazançlarına dahi hissedar olur.8Ayrıca BakınızKALEMLE CİHAD: EL YAZMASI RİSÂLE-İ NUR'LARIN İKİ CEPHELİ SIRRIKUR'AN YAZISI ŞEÂİR MİDİR?YAZI MEKTUBU NE ZAMAN NEREDE TELİF EDİLMİŞTİR? HANGİ HUSUSİ TALEBELERE HİTABEN YAZILMIŞTIR?KALEME VE YAZIYA HÜRMETKaynakçalarBediüzzaman Said Nursi, Emirdağ Lahikası, Hayrat Neşriyat, Isparta 2019, c. 2, s. 356.Kenzül Ummal, c. 10, s. 141.Ebu Davud, Cihad, 26.Et Tergîb Vet Terhib c. 1, s. 10.Bediüzzaman Said Nursi, Emirdağ Lahikası, Hayrat Neşriyat, Isparta 2019, c. 2, s. 356.Buhari, Cihad, 102.Bediüzzaman Said Nursi, Emirdağ Lahikası, Hayrat Neşriyat, Isparta 2019, c. 2, s. 356.Bediüzzaman Said Nursi, Kastamonu Lahikası, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s. 26.