Def-i hacet için tuvalete giden herkes su veya taş gibi pisliği giderici bir şeyle temizlenmek mecburiyetindedir. Sadece tuvalet kâğıdı ile temizlik yeterli değildir. Kan, meni, sidik ve gaita gibi pisliklerin çıkmış oldukları yerleri temizlemeye "İstinca" denir.¹ 

Bu temizleme, avret yerlerini yabancılara göstermeksizin su ile, yoksa küçük taşlarla yapılır. Önce taşlarla, sonra su ile yapılması daha uygundur. Fakat kemik, kireç, kömür, tezek, bez, pamuk ve kağıt gibi şeylerle istinca mekruhtur.²  Günümüzde yalnız temizlik amacıyla imal edilen tuvalet kâğıdı vb. maddelerin istincâda kullanılmasında dinî açıdan bir sakınca bulunmadığı, ayrıca imkânların elverdiği ölçüde su ile birlikte sabun kullanılmasının sağlık açısından gerekli olduğu açıktır.³ 

İstinca yerini taşarak namazın sıhhatini engelleyecek kadar fazla olan pislikleri yıkamak farzdır. İstinca'da temizliğe fazla dikkat edip idrar ve benzeri pislik eseri bırakmamaya "İstinka" denir. İstinca'dan sonra ayağa kalkmadan temiz bir bez parçası ile veya sol el ile kurulanmalıdır. Böylece temizlik için kullanılan suyun kalıntılarını gidermeye çalışmalıdır.⁴ 

Bir hadis-i şerifte şöyle buyurulmuştur:

"İdrardan (sidikten) sakının. Çünkü kabir aza­bının çoğu ondandır (yani idrardan sakınmamaktan kaynaklanır."⁵ 

Başka bir rivâyette şöyle buyrulmuştur:

Bu kabirlerdeki iki kişi insanlarca mühimsenmeyen bir suçtan azap görüyorlar. Biri bevlettikten (idrarını yaptıktan) sonra sakınmadığı ve dikkatsiz davranıp, pislikten kaçınmadığı için; diğeri de koğuculuk yaparken, insanların arasını bozduğu için azap görüyor."

Sonra Peygamber aleyhisselâm yaş bir dal alarak ikiye ayırdı ve birer parçasını bu kabirlere dikti. (Etrafında bulunanlar):

"Ey Allah’ın Resulü, bunu neye böyle yaptın?" diye sordular. Peygamber aleyhisselâm da:

"Yaş kaldıkları müddetçe azaplarının azaltılacağını ümid ettiğim için böyle yaptım." buyurdu.⁶ 

İdrardan sakının; çünkü kulun kabirde hesaba çekileceği ilk şey budur.⁷ 

Klozette gözle görülür bir necaset varsa mutlaka su ile temizlenmelidir. Ancak umumen kullanılan bir yerde ihtiyaten temizlik yapılacaksa bu durumda da su ile temizlemek veya ıslak mendil ile silmek daha sonra peçete ile kurulamak daha uygundur. Tek başına kuru peçete özelikle kurumuş pislikleri gidermeye yetmez.

Özellikle umuma açık tuvaletlerde çok daha dikkatli olmak gerekir. Klozet yüzeyini temizlemeden ya da temiz peçete sermeden oturmamak gerekir. Zira kimin nasıl kullandığı bilinmemektedir.  

Hastalık ve yaşlılık gibi zaruri durumlar olmadıkça klozet yerine alaturka denilen normal tuvaletlerin kullanılması hem dinimizce hem de tıbbî yönden daha uygundur ve sağlık açısından daha faydalıdır.

1. Salim Öğüt, "İstibrâ ve İstincâ", TDV İslâm Ansiklopedisi, İstanbul 2001, c. 23, s.320-321

2. Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük İslam İlmihali, Bilmen Yayınları, İstanbul ts., s. 60

3. Salim Öğüt, "İstibrâ ve İstincâ", TDV İslâm Ansiklopedisi, İstanbul 2001, c. 23, s.320-321

4. Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük İslam İlmihali, Bilmen Yayınları, İstanbul ts., s. 60

5. Dârekutnî, Sünen, Müessesetü’r Risale, Beyrut 2004, c. 1, s. 231

6. Buhârî, Vudu, 55; İbn Mâce, Tahâret, 26

7. Taberânî, el-Mu’cemü’l-Kebîr, c.7, s.133