İlgili yer şöyle geçmektedir:

Meselâ, dağların zemînden emr-i Rabbânî ile çıkmaları; ve zemînin içinde inkılâbât-ı dâhiliyeden neş’et eden heyecanını, gazabını ve hiddetini, çıkmalarıyla teskîn ederek, zemîn o dağların fışkırmalarıyla ve menfezleriyle teneffüs edip zararlı olan sarsıntılardan ve zelzele-i muzırralardan kurtulup, vazîfe-i devriyesinde sekenesinin istirâhatlerini bozmuyor. ¹

Burada dağlardaki inkılâblardan maksat, dağların içinde ve yeryüzünün altında meydana gelen büyük değişimlerdir. Yani mesele sadece dağların dışarıdan görünen hâli değildir. Asıl dikkat çekilen nokta, yerin derinliklerinde gerçekleşen kaynamalar, sıkışmalar, hareketlenmeler ve bunların neticesinde dağların ortaya çıkmasıdır. Yukarıda, zemînin içinde birtakım şiddetli hareketler bulunduğu anlatılıyor. “Heyecan, gazap ve hiddet” ifadeleri de yerin derinliklerinde meydana gelen bu güçlü hareketleri bildirir. Dağlar ise bu hareketleri bir derece hafifleten, zemînin rahatlamasına vesile olan birer menfez gibi vazife görür. Böylece yerin içindeki baskı azalır, yeryüzü daha sabit bir hâl alır ve insanların yaşaması için daha elverişli olur. Ayrıca Kur’ân-ı Kerîm’de dağlardaki bu hikmetlere detaylı olarak değinilir. İlgili bazı âyetler şunlardır:

Yeri bir beşik, dağları da birer kazık yapmadık mı?²

Yeryüzünü ise yaydık; oraya sâbit dağlar yerleştirdik...³

Dağları da (yeryüzüne) yerleştirdi.⁴

Bu âyetler, dağların yeryüzünde sâbitlik ve denge vazifesi gördüğünü bildirir. “Kazık” teşbihi, dağların yeryüzüne olan hizmetine işaret eder. Yani dağlar gelişi güzel değil; hikmetle yerleştirilmiş, yeryüzünün düzenine bakan mühim unsurlardır.

O vakit dağlardaki inkılâblar denildiğinde şunlar anlaşılır:

1. Yerin içinde büyük hareketlerin bulunması.

2. Bu hareketlerin neticesinde dağların Allah'ın emriyle ortaya çıkması.

3. Dağların, yerin içindeki şiddeti ve baskıyı bir derece hafifleten menfezler gibi vazife görmesi.

4. Bunun sonucunda da yeryüzünün zararlı sarsıntılardan korunması ve insanların istirâhatinin bozulmaması.

Kısacası dağlar, hem yerin içindeki hareketlerin bir neticesi hem de o hareketleri dengeleyen hikmetli birer vasıtadır. Bu yönüyle dağlardaki inkılâblar, hem yerin derinliklerindeki büyük değişimleri hem de bu değişimlerin yeryüzünün dengesine hizmet edecek şekilde idâre edildiğini gösterir.