Bağış Yap

RİSALE-İ NUR

5350

“Adem Şerr-i Mahz, Vücud Hayr-ı Mahz” Ne Demektir?

Sesli Dinle

Yapay zeka ile seslendirilmiştir

13. lemanın 4. işaretinde: "adem şerr-i mahz, ve vücut hayr-ı mahz" olduğu ifade ediliyor. Bunun ne demek olduğunu izah eder misiniz?

18.09.2026 tarihinde soru cevabı güncellenmiştir.

Cevap

İlgili yer şöyle geçmektedir:

Adem şerr-i mahz ve vücûd hayr-ı mahz olduğuna, ehl-i tahkîk ve ashâb-ı keşif ittifâk etmişler. Evet, ekseriyet-i mutlaka ile hayır ve mehâsin ve kemâlât, vücûda istinâd eder ve ona râci‘ olur. Sûreten menfî ve ademî de olsa, esası sübûtîdir ve vücûdîdir. Dalâlet ve şerler ve musîbetler ve ma‘siyetler ve belâlar gibi bütün çirkinliklerin esası ve mayası ademdir, nefiydir. Onlardaki fenâlık ve çirkinlik, ademden geliyor. Çendân sûret-i zâhiriyede müsbet ve vücûdî de görünseler, esasları ademdir, nefiydir.1

Yani “adem şerr-i mahz, vücud hayr-ı mahz” sözüyle varlığın özünün hayır, yokluğun ise aslının şer olduğunu ifade edilmektedir. Vücut yani varlık, Allah’ın isim ve sıfatlarının tecellisine mazhar olduğu için katıksız bir hayırdır. Bir insanın var olması da böyledir. Kişi kafir olsa bile onun varlık sahibi olması başlı başına hayırdır. Ancak bu varlığın üzerine sonradan gelen küfür, günah ve isyan gibi sıfatlar şerdir. Çünkü bunların aslı vücut değil, adem (yokluk) ve nefiydir (inkar). Mesela küfür, imanın ve hakikatin kabul edilmemesi anlamında bir yokluk ve reddediştir.

Adem yani yokluk ise vücudun zıddıdır ve katıksız şerdir. Çünkü varlık hayır olduğuna göre, hayrın ortadan kalkması ve bulunmaması şer olur. Bu sebeple dalâlet, günah, musibet ve kötülükler görünüşte var olan şeyler gibi görünseler de aslında onların esasını adem ve nefiy oluşturur. İnsan veya şeytan kötülük işlediğinde yeni bir varlık yaratmış olmaz. Allah’ın yarattığı varlık üzerinde şer olan bir tercih ve tasarrufta bulunur. Bu sebeple tevhid açısından yaratma fiili yine Allah’a aittir. Fakat kişi istedi diye Allah yaratır yani sebep odur. Yoksa Allah'ın kurduğu sistem tamamen hayır üzerine işlemektedir.

Mesela Allah insana konuşma, akıl ve irade vermiştir. Bunların hepsi hayırdır. Bir insan bu nimetleri kullanarak yalan söylerse, Allah onun ağzını, dilini, sesini ve konuşma kabiliyetini yaratmıştır. Fakat yalan söylemeyi isteyen ve tercih eden insandır. Allah da kulun tercihine göre o fiilin meydana gelmesini yaratır. Dolayısıyla yaratma Allah’a, şerri tercih etme ise kula aittir.

Bu bağlamda hayır ve şerrin Allah’tan olması da şerrin Allah tarafından yaratıldığı anlamında değildir. Şerrin meydana gelmesine izin verilmesi ve şerrin üzerinde gerçekleştiği varlığın Allah tarafından yaratılması anlamındadır. Böylece varlıkların yaratılması bakımından her şey Allah’ın kudretine dayanırken, şer olan tercih ve fiiller insan ve şeytan tarafından işlenir. Çünkü saf şerrin kendine ait gerçek ve müstakil bir vücudu yoktur, esası adem ve nefyedir.

Kaynakçalar
  1. Bediüzzaman Said Nursi, Lem’alar, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s. 73-74.

Paylaş

Facebook'ta paylaş

Whatsapp'da paylaş

Kanallarımız

Hesaplarımıza abone olun sorularımızdan ilk siz haberdar olun.

Yorumlar (0)

Yorumunuz

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız