Kur’an-ı Kerim’in kolaylaştırılması demek, herkesin bütün mana tabakalarını bir anda ve tam bir ihata ile anlayacağı manasına gelmez. Kur’an’ın kolaylaştırılması; nasihat alınmasına elverişli kılınması, okunmasının, ezberlenmesinin, dinlenmesinin ve ondan istifade edilmesinin mümkün ve müyesser hale getirilmesidir.1 Kur’an-ı Kerim’de Cenab-ı Hak şöyle buyurur:
Şanım hakkı için, biz Kur’an’ı nasihat alınsın diye kolaylaştırdık; fakat bir nasihat alan var mı?2
Ayet-i kerimede geçen “kolaylaştırdık” ifadesi, evvela Kur’an’ın hıfzının kolaylaştırılmasına işaret eder. Nitekim milyonlarca mü’min onu ezberlemiş, nesilden nesile muhafaza etmiştir. Diğer semavi kitaplarda bu derece umumi bir hıfz nimeti görülmemiştir.3
Aynı zamanda Kur’an, nasihat ve ibret alınsın diye açık, tesirli ve kalplere nüfuz edecek bir beyanla indirilmiştir. İçinde hikmetler, vaad ve vaidler, misaller, emirler ve ikazlar tekrar tekrar zikredilmiş; böylece insanın ondan hisse alması kolaylaştırılmıştır.4
Demek ki Kur’an’ın kolay oluşu, basit ve yüzeysel bir metin olması değildir. Aksine, her seviyedeki insanın kendi derecesine göre ondan istifade edebilmesidir. Avam nasihatini alır, ehl-i ilim daha derin manalarını istinbat eder, ehl-i kalp ondan ayrı bir feyiz alır. Böylece Kur’an, hem sade mü’mine hitap eder hem de asırlar boyunca alimleri meşgul edecek derecede zengin manalar taşır.
Bu sebeple, “Hidayet için gönderilen bir kitap neden zor?” sualine verilecek cevap şudur: Kur’an, hidayet için gerekli olan hakikatleri açıkça bildirir; iman, ibadet, helal-haram, nasihat ve kulluk yolunu beyan eder. Fakat bütün inceliklerini tam anlamak; ilim, dikkat, tefekkür ve ehil rehberlik ister. Bu, Kur’an’ın zor olmasından değil, manasının çok derin ve çok zengin olmasındandır.
Netice olarak Kur’an; okunması, ezberlenmesi, dinlenmesi ve nasihatinden istifade edilmesi cihetiyle kolaydır. Derin manalarının nihayetsizliği cihetiyle de tükenmez bir hazine hükmündedir. Hidayete vesile olması için bu kadar kolaylaştırılmış; gafletten kurtulmak isteyenler için de kapısı ardına kadar açılmıştır.
Fahreddin er-Razi, et-Tefsirü’l-kebir, Kamer, 54/17, Celaleddin es-Süyuti, Ed-durru’l-mensur, Kamer, 54/17
Kamer, 54/17
Fahreddin er-Razi, et-Tefsirü’l-kebir, Kamer, 54/17;
Celaleddin es-Süyuti, Ed-durru’l-mensur, Kamer, 54/17

