Şahitlik en kısa tarifle bir kimsenin kesin olarak bildiği bir olay veya durum hakkında tanıklık yapmasıdır. Şahitlik bazı sebeplerle sâkıt olabilir. Bu durumlardan biri de bazı güvercin besleyen kişilerdir. Ancak besleyen kimsenin şahitliğinin kabul edilip edilmeyeceğinin, güvercin besleme amacına ve bu uğraşın doğurduğu sonuçlara bağlı olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim güvercini ziynet, ticaret, yavrularından faydalanma veya yalnızlığını giderme gibi meşru amaçlarla besleyen ve bu esnada başkalarına herhangi bir zarar vermeyen kimsenin şahitliğinde bir sakınca görülmemiştir. Buna karşılık güvercinleri uçurmayı alışkanlık hâline getirerek komşularının mahremiyetini ihlal eden, onlara eziyet veren veya bu işle aşırı derecede meşgul olması sebebiyle namaz ve diğer dinî yükümlülüklerini ihmal eden kimsenin şahitliği kabul edilmemiştir.

Dolayısıyla burada belirleyici olan husus, güvercin beslemenin bizatihi kendisi değil, bu faaliyetin kişinin adalet ve mürüvvet vasıflarına etkisi ile başkalarına yönelik doğurduğu sakıncalardır. Bu bağlamda İbn Kudâme şöyle demektedir:

Güvercinlerini uçurarak eğlenen kimsenin şahitliği kabul edilmez. Bu, rey ehlinin de görüşüdür. Şüreyh de güvercin besleyen kimsenin şahitliğini kabul etmezdi. Çünkü bu davranış sefihlik, bayağılık ve mürüvvet eksikliğidir. Ayrıca güvercinlerini uçurması sebebiyle komşularına eziyet etmesine, onların evlerini gözetlemesine ve evlerine taş atmasına yol açar. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.v.), bir güvercini takip eden adamı görmüş ve «Bir şeytan, bir dişi şeytanı takip ediyor.» buyurmuştur. Ancak kişi güvercinleri yavrularından faydalanmak, mektup taşımak veya insanlara herhangi bir zararı dokunmaksızın onlarla ünsiyet kurmak amacıyla beslerse şahitliği reddedilmez.¹

Serahsî’ye göre ise kimse evinde yalnızlığını paylaşmak için güvercin besler, âdeten dışarıya salmayıp uçurmazsa âdil sayılıp şahitliği muteber olduğunu şöyle bildirmiştir:

Ancak kişi güvercinleri evinde yalnızlığını gidermek ve onlarla ünsiyet kurmak amacıyla besler, âdeti gereği onları uçurmazsa âdil ve şahitliği kabul edilen bir kimsedir. Çünkü güvercinleri evlerde beslemek mubahtır. Nitekim insanların güvercin yuvaları edinmelerine de kimse engel olmamıştır.²

Kâsânî ise başkalarının özel hallerine muttalî olması ve namaz ve itaatten alıkoyması nedenlerinden güvercini uçurmadığı sürece kişinin şahitliği makbul, diğer türlü makbul olmadığını dile getirerek şunları aktarmıştır:

Güvercinlerle meşgul olan kimse, onları uçurmuyorsa adalet vasfı ortadan kalkmaz. Ancak uçuruyorsa adalet vasfı ortadan kalkar. Çünkü bu kişi kadınların mahrem hâllerine muttali olur ve bu işle meşguliyeti onu namazdan ve diğer itaatlerden alıkoyar.³

İbn Abidin ve İbn Nüceym ise şöyle demektedir:

Kuşlarla (güvercinlerle) oynayan kimsenin şahitliği kabul edilmez denilmiştir. Çünkü bu davranış kişide gaflete yol açar. Ancak bu hüküm, güvercinlerini uçurmak amacıyla evinin damına çıkan ve bu esnada kadınların mahremiyetine muttali olan kimse hakkında değerlendirilmiştir. Buna karşılık güvercinleri evinde yalnızlığını gidermek ve onlarla ünsiyet kurmak amacıyla beslemek, kişinin adalet vasfını ortadan kaldırmaz. Çünkü güvercinleri evlerde beslemek mubahtır. Bu husus en-Nihâye adlı eserde de bu şekilde belirtilmiştir.⁴

Sonuç olarak, klasik fıkıh kaynaklarında güvercin besleyen kimsenin şahitliğinin kabul edilip edilmemesi, bu faaliyetin mahiyetine ve kişinin davranışlarına bağlı olarak değerlendirilmiştir. Fakihler, güvercin beslemeyi kendi başına şahitliğe engel bir davranış olarak görmemiş; hükmü, bu uğraşın kişinin adalet ve mürüvvet vasıflarına etkisi üzerinden temellendirmişlerdir.