“Men Dakka Dukka” (من دقّ دقّ): Dakka, kapı çalan, dukka ise kapısı çalınan anlamına gelmektedir. Kelime anlamı olarak "kapı çalanın kapısı çalınır" demektir. İslam ve Osmanlı kültüründe yaygın olarak kullanılan, “Eden bulur”, “Ne ekersen onu biçersin” anlamına gelen bir sözdür. İnsanların yaptıkları iyiliklerin ve kötülüklerin karşılıksız kalmayacağını, her davranışın bir neticesi olduğunu hatırlatan bir öğüt niteliği taşımaktadır. Osmanlı döneminde hat sanatı ile yapılan tablolara da bu söz işlenmiştir.

Bu kavram Risale-i Nur'da şöyle kullanılmıştır:

Hem meselâ, sû’-i zan ve sû’-i te’vîlde, bu dünyada muaccel bir cezâ var. مَنْ دَقَّ دُقَّ kāidesiyle, sû’-i zan eden, sû’-i zanna ma‘rûz olur. Mü’min kardeşinin harekâtını, sû’-i te’vîl edenlerin harekâtı yakın bir zamanda sû’-i te’vîle uğrar, cezâsını çeker. Ve hâkezâ, Bütün ahlâk-ı hasene ve ahlâk-ı seyyie, bu mukāyeseye göre ölçülmeli.¹

Yani kişi, başkalarına nasıl davranırsa çoğu zaman benzer bir davranışla kendisi de karşılaşır. Başkasına haksızlık eden, bir gün kendisi de haksızlığa uğrar. Başkasının kusurlarını araştıran, kendi kusurlarının ortaya çıkmasıyla karşılaşabilir. Bu kaide, insanın yaptığı davranışların dünyada da bir karşılığı olabileceğine dikkat çekmektedir.

Mesela bir kimse, hiçbir kesin bilgiye dayanmadan zan ile arkadaşının kendisine kötülük yaptığını düşünür ve onun davranışlarını sürekli kötüye yorumlarsa, bir müddet sonra başka insanlar da onun davranışlarından şüphelenmeye başlayabilir. Yine insanların özel hayatlarını araştıran, gizli kusurlarını ortaya çıkarmaya çalışan bir kimsenin kendi mahremiyetine de saygı gösterilmediğini görmesi mümkündür. Çünkü başkalarının haklarına ve itibarına saygı göstermeyen kişi, benzer bir muameleyle karşılaşmaya kendisini açık hale getirir.

Bu kaideyi günlük hayattan başka örneklerle de açıklayabiliriz. Mesela bir baba, çocuğuna sürekli sert davranır, onu dinlemez ve fikirlerine değer vermezse ilerleyen zamanlarda çocuğundan da aynı ilgisizliği görebilir.

Bir esnaf müşterisini aldatır, eksik mal verir veya yanlış bilgiyle kazanç sağlamaya çalışırsa bir başka alışverişinde kendisi de aldatılabilir. Aynı şekilde insanların arkasından konuşan, onların hatalarını başkalarına anlatan bir kimsenin kendi hakkında da dedikodular yapıldığını görmesi mümkündür. Elbette bunlar her zaman ve mutlaka gerçekleşecek olaylar değildir. Ancak insanın davranışları, çevresindeki insanların kendisine karşı tutumlarını da şekillendirir. Dolayısıyla kötülük çoğu zaman kendi karşılığını, iyilik de kendi meyvesini dünyada da gösterir.

Bediüzzaman Hazretlerinin burada nazara vermek istediği nokta, ahlaki davranışların yalnızca ahirette karşılık bulmadığı, dünyada da birtakım neticeler doğurduğudur. İnsan başkasına karşı hüsn-ü zan (güzel düşünme) beslerse kendisi hakkında da hüsn-ü zan edilmesine zemin hazırlar. İnsanlara merhametle yaklaşırsa onların merhametini kazanabilir. Buna karşılık sû-i zan (kötü düşünme), haksızlık, dedikodu ve kötü muamele, insanın hem toplum içindeki itibarını hem de insanlarla olan ilişkilerini zedeler. Fakat dünyada her haksızlığın karşılığı hemen görülmeyebilir. Burada asıl anlatılmak istenen, insanın ahlakının ve davranışlarının kendi hayatına da tesir ettiği, başkasına reva gördüğü muamelenin benzerine kendisinin de maruz kalabileceğidir. Bu bakımdan insan, başkasına nasıl davranılmasını istiyorsa kendisi de öyle davranmalı. Kendi kusurlarına gösterdiği müsamahayı başkalarının kusurlarına da gösterebilmelidir.