Bu konuda İslâm’ın uyarıları oldukça açıktır. Eşin yaptığı bir hata, onların onurunu kıracak şekilde hakaret etmeyi ve aşağılamayı meşru/helal hâle getirmez. Bazı durumlarda öfkeye kapılmak insanî olabilir; fakat öfkeyi hakarete, küfre, aşağılamaya ve sürekli incitmeye dönüştürmek dinî açıdan ciddi bir problemdir. Bu hususta Cenâb-ı Hak şöyle buyurmaktadır:

Hem onlarla iyi geçinin.¹

Yani insaf ölçülerine uyarak güzel sözlerle muâmele edilmelidir. Şefkatle muâmele etmek bütün hayırları insana kazandırır. Hem samimi ve hâlis bir niyetle âile fertlerinin birbirleriyle olan muâmeleleri, Cenâb-ı Hakk’ın da şefkat ve merhametinin kendilerine ihsan edilmesine vesîle olur. Sevgili Peygamberimiz (sav) bu konuda şöyle demiştir:

Şefkatten mahrum olan, bütün hayırlardan mahrum olur.²

Sevgili Peygamberimiz (sav) erkekleri, kadının hassas ruh dünyasına saygılı olmaya çağırmakta ve kadın psikolojisinin erkekten farklı ve daha hassas olduğuna dikkatleri çekmektedir. Kadın gönlünü hesaba katmayan, onu incitip kıran ve mânevî dünyasını alt üst eden kaba davranışlardan sakındırmaktadır.

Muâviye İbni Hayde radıyallahu anh şöyle dedi:

- Yâ Resûlallah! Kadınlarımızın bizim üzerimizdeki hakkı nedir? diye sordum. Şöyle buyurdu: Yediğiniz ölçüde yedirmek, giydiğiniz seviyede giydirmek, yüzlerine vurmamak, yaptıkları işin ve kendilerinin çirkin olduğunu söylememek ve onları yataklarında yalnız bırakmak gerekirse, bu işi sadece evde yapmaktır. ³

Kadınlara kötü davranmak, onları incitecek sözler söylemek, hakaret etmek ve küfretmek, onlara eziyet verecek hallerde bulunmak alçak ve kötü kimselerin şanındandır. Nitekim Hz. Peygamber (sav) bu hususu şöyle ifade etmiştir:

Kadınlara ancak kerim (asil ve şerefli) kimse değer verir; onları ancak alçak kimse hor görür.⁴

Sevgili Peygamberimiz (sav) son nefesinde üç şey hakkında vasiyette bulundu. Dili ağırlaşıncaya ve konuşması fısıltı hâlini alıncaya kadar bu üç şey hakkındaki tavsiyesini tekrarlayıp duruyor ve şöyle diyordu:

Namaza dikkat ediniz. Bir de elinizde bulunan kölelerin hakkına riâyet ediniz. Onların tâkatinin dışında kendilerine bir şey yüklemeyiniz. Kadınlar hakkında Allah'tan korkunuz Allah'tan! Zira kadınlar ellerinizde esirdirler; (esire benzerler). Onları Allah'ın emaneti olarak tasarrufunuz altına almış bulunuyorsunuz. Onların nefislerini Allah'ın kelimesiyle kendinize helâl kılmış bulunuyorsunuz.⁵

Hanımının kötü huyuna karşı sabır gösteren bir Müslümana Allahu Teâlâ, Hazreti Eyyûb (as)'a vermiş olduğu sevap kadarını verir. Hangi Müslüman kadın, kocasının kötü huylarına karşı sabır gösterirse Firavun'un karısı Asiye’nin sevabı kadar kendisine Allah tarafından sevap verilir.⁶

Kadınla iyi geçinmek, sadece kadına eziyet etmemek demek değildir. Aksine kadına eziyet etmediği gibi, kadından gelen eziyete de tahammül etmektir. Kadının heyecan ve öfkesi ânında hilim ve sabır göstermektir. Böyle yapmakla Peygamber Efendimize (asm) uymuş olur. Bu hakikati dile getiren bazı hadisler şöyledir:

Cenâb-ı Hak, bir âilenin fertlerine hayır dilediği zaman onların üzerine şefkati indirir. (Ve onlar da aralarında şefkatle muâmele ederler.⁷

En hayırlınız hanımları için hayırlı olanlarınızdır. Ve ben de hanımlarım için en hayırlı olanınızım. ⁸

Bir kimse karısına kin beslemesin. Onun bir huyunu beğenmezse, bir başka huyunu beğenir. ⁹

Sevgili Peygamberimiz (sav), kalplerin ülfeti ve nefislerin birbirlerine olan meyli için kadınlarla iyi geçinmeyi emretmektedir. Onlarla huzurlu bir hayat yaşamak ancak onları affetmek, eksikliklerine mukabil sabretmek ve onlara ihsanda bulunmakla mümkündür. Sevgili Peygamberimiz (sav) şöyle buyurmaktadır:

Kadınlara hayrı tavsiye ediniz. Zira onlar, kaburga kemiğinden yaratılmıştır. Kaburga kemiğinin en eğri kısmı ise yukarısıdır. Onu doğrultmaya kalkarsan kırarsın. Kendi hâline bırakırsan eğri hâlde kalır. Öyleyse kadınlara hayrı tavsiye ediniz. ¹⁰

Kadınların, erkeklerin hoşuna giden; başta iman ve İslamiyet olmak üzere, şefkat, yalnızlıktan kurtaran bir arkadaş olma, haramdan korunmaya vesile olma ve dünya ve ahiret saadetine vesile olma gibi pek çok güzel hâlleri vardır. Elbette kadınlarda bulunan ve erkeklerin hoşuna gitmeyen huylar bunlara nisbeten hiç hükmündedir. Hem âile içinde bir sıkıntı varsa erkek bilmelidir ki bu durum, kendisinin idâre eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Erkek, idâredeki hatasını, hanımına ve âile fertlerine yükleyerek âile huzurunu kaçırmamalıdır.

Sonuç olarak anlaşılmaktadır ki; gerek nazil olan Kur’an ayetleri gerekse Allah Resûlü’nün (asm) belirlediği ölçü ve kurallar sayesinde, Asr-ı Saadet’te hanımlar adeta vahyin himayesi altında korunmuşlardı. Kadınlar, belki de tarihin hiçbir döneminde, Sevgili Peygamberimiz (asm) döneminde sahip oldukları huzur, güven ve itibarı aynı şekilde elde edemediler. Abdullah b. Ömer’in şu ifadeleri de bu hakikati açıkça ortaya koymaktadır:

Biz Peygamber (sav) zamanında hakkımızda vahiy indirilir korkusuyla hanımlarımıza karşı söz söylemekten ve istediğimiz gibi davranmaktan çekinirdik. Ancak Peygamber (sav) vefat edince istediğimizi söylemeye ve rahat davranmaya başladık.¹¹