İslam âlimlerine göre, namazda veya namaz dışında yapılan zikir, dua ve Kur’an okumalarında “kıraat” sayılabilmesi için dil ile söylenmesi gerekir. Yani dudakların kıpırdaması ve en azından kişinin kendi işitebileceği kadar bir sesin çıkması önemlidir. Çünkü dudak hiç hareket etmezse bu durum “okumak” değil, daha çok “içinden geçirmek” yani düşünmek olur. Bu yüzden özellikle namazda Fatiha ve sure okurken dudakların kıpırdaması gerektiği ifade edilmiştir.
Aynı durum namaz dışındaki tesbihat ve zikirler için de geçerlidir. İnsan ister tek başına olsun ister başkalarının yanında, durum değişmez. Zikrin dil ile ifade edilmesi, ibadetin şekil yönünü tamamlar. Ayrıca dudakları kıpırdatmak ve harfleri doğru çıkarmaya çalışmak, Arapça lafızların mahrecine uygun okunmasını sağlar. Bu da zikrin daha düzgün ve bilinçli yapılmasına yardımcı olur.
Bununla birlikte, sadece kalpten yapılan zikir de değersiz veya geçersiz değildir. Kalbin Allah’ı hatırlaması da bir zikirdir. Nitekim İslam’da asıl hedef, kalbin uyanık olmasıdır. Ancak en faziletli olan, kalp ile yapılan zikri dil ile desteklemektir. Yani hem kalben hissederek hem de dil ile söyleyerek yapılan zikir, en kâmil (en güzel) olandır.
Ayrıca zikir ve tesbihat yapılırken bağırmak ya da aşırı ses yükseltmek uygun görülmemiştir. Edebe uygun olan, orta veya alçak bir sesle, kişinin kendisinin duyabileceği şekilde zikretmesidir.¹
Sonuç olarak; dudakları hiç oynatmadan yapılan zikir, kalp zikri olarak kabul edilmektedir. Özellikle kıraat ve tesbihatın tam anlamıyla yerine gelmesi için dil ile söylemek, dudakları kıpırdatmak ve mümkünse kendi duyacak kadar ses çıkarmak gerekir. En güzel zikir ise kalp ve dilin birlikte yaptığı zikirdir.