İslam kaynaklarında, kırk yaşından önce peygamberlik verilen peygamberlerin bulunduğuna dair rivayetler vardır. Ancak burada önemli bir hususu nazara vermek gerekir. Hz. Peygamberin (sav) kırk yaşında peygamberlikle görevlendirilmesi, bütün peygamberlerin mutlaka kırk yaşında nübüvvetle vazifelendirildiği anlamına gelmemektedir. Evet kırk yaş, olgunluğun başladığı bir yaştır. Nitekim Bediüzzaman Hazretleri bu konuda şöyle demiştir:
Nübüvvet gāyet ağır ve büyük bir mükellefiyettir. Melekât-ı akliye ve isti‘dâdât-ı kalbiyenin inkişâfı ve tekemmülü ile o ağır mükellefiyet tahammül edilir. O tekemmülün zamanı ise, kırk yaşıdır.1
Fakat diğer peygamberlerin yaşları hakkında aynı genellemeyi yapmak doğru değildir. Nitekim Hz. İsa (as), Hz. Yahya (as) ve Hz. Yusuf (as) kırk yaşından önce kendisine peygamberlik verilen peygamberler arasında sayılmaktadır.2 Nitekim Kur'an'da Hz. İsa (as) hakkında şöyle denilmektedir:
Bunun üzerine Meryem bebeğe konuşması için işaret etti. Fakat onlar: “Henüz beşikteki bir bebekle nasıl konuşabiliriz” dediler. Şunları söyledi: Şüphesiz ben Allah’ın kuluyum. O bana kitabı verdi ve beni peygamber yaptı.3
Hz. İsa'nın (as), henüz beşikte bir bebekken konuştuğu ve kendisine kitap verilip peygamber kılınması, göğe yükseltildiğinde ise otuz üç yaşında olduğu bilinmektedir.4 Bununla birlikte Hz. İsa'ya (as) otuz yaşında peygamberlik verildiği yönünde İncil kaynaklı ifadelerin bulunduğu ve İslam alimlerince de bu yaşın benimsenebileceği ifade edilmektedir.5
Hz. Yahya (as), kendisine henüz çocuk yaşta iken peygamberlik ihsan edilmiş ve henüz otuz yaşlarında iken şehit edilmiştir.6
Hz. Yusuf'un (as) ise kuyuya atıldığı sırada veya gençlik çağında, henüz on sekiz yaşındayken kendisine vahiy geldiği ve peygamberlikle görevlendirildiği nakledilmektedir.7
Bu durumla ilgili rivayetlerin ve iddiaların sıhhat dereceleri tefsir kaynaklarında detaylıca değerlendirilmiştir. "Allah kırk yaşına basmamış hiçbir peygamber göndermemiştir" şeklindeki rivayetin alimlerce uydurma (mevzu) olduğu ve bir aslının bulunmadığı ifade edilmiştir. Çünkü Hz. İsa'nın (as) otuz üç yaşında göğe yükseltilmesi, Hz. Yahya (as) ve Hz. Yusuf'un (as) genç yaşta vahiy alması bu ifadenin geçersizliğine delil gösterilmiştir.
Alimlerin büyük bir kısmı peygamberlerin çoğunlukla kırk yaşında gönderildiğini kabul etmesi genel bir kural olarak görülse de, peygamberliğin kırk yaş şartına veya büluğa bağlı olmadığı vurgulanmaktadır.8
Bediüzzaman Said Nursi, Mektubat, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, c. 1, s. 125.
Elmalılı M. Hamdi Yazır, "Hak Dini Kur'an Dili", Azim Dağıtım Zehraveyn Yayın, c. 7, s. 107.
Meryem, 19/29-30.
İsmail Hakkı Bursevi, "Rûhu'l Beyân", Erkam Yayınları, 2013, c. 12, s. 165.
İbn-i Kesir, “Hadislerle Kur’an-ı Kerim Tefsiri”, Çağrı Yayınları, 2008, c. 5, s. 2015.
Bursevi, c. 14, s. 305.
Bursevi, c. 12, s. 165.
Bursevi, c. 19, s. 95.
