Hanefilere göre ise ister kapalı olsun ister açık, her hâlükârda kıbleye yönelerek ihtiyaç gidermek caiz değildir.1 Kıbleye ön ve arkayı dönmek tahrimen mekruhtur.2 İslâm’ın sembollerinden biri olması sebebiyle Kâbe’ye saygı gösterilmesi gerekir. Kur’ân-ı Kerim’de bu husus şöyle aktarılamktadır:
Ey iman edenler! Allah’ın koymuş olduğu sembollere saygısızlık etmeyin.3
Def-i hacet esnasında kıbleye doğru yönenilmesi hususunda bazı hadis-i şeriflerde şöyledir:
Biriniz tuvalete gittiğinde, önünü veya arkasını sakın kıbleye doğru dönmesin!4
Ebû Eyyûb el-Ensârî (r.a) şöyle buyurur:
Nebiyy-i Ekrem Efendimiz (s.a.v): Helâya geldiğiniz zaman kıbleyi karşınıza almayın, onu arkanıza da almayın, fakat (Medine’nin) şark tarafına veya garb tarafına doğru dönünüz! buyurdular. Sonraları Şam’a geldik ve kıble tarafına doğru binâ edilmiş birçok helâlarla karşılaştık. Tuvalet yaparken olabildiğince yan dönmeye çalışır ve istiğfâr eder, Allah Teâlâ’dan mağfiret dilerdik.5
Şafiîler ise kapalı alanlarda ihtiyaç giderildiğinde kıbleye yönelmenin haram olmadığını söylerler. 6
İbn Hacer, Fethu’l-Bârî, c.1, s. 342.
Vehbe Zuhayli, İslam Fıkhı Ansiklopedisi, Risale Yay., İstanbul 1990,c.1, s. 144.
Maide, 5/2.
Buhari, Vudu, 11.
Buhârî, Salât, 29.
İbn Hacer, Fethu’l-Bârî, c. 1, s. 342.
