Duha (Kuşluk) Namazı ile İşrak Namazı Arasındaki Fark Nedir?

İşrak namazı, Duha namazının aynısıdır. Güneşin doğuşuna yakın bir zamanda kılındığı için İşrak adı verilmiştir. Duha namazı ise güneşin bir mızrak boyu yükselmesiyle, yani güneş doğduktan yaklaşık 15 veya 20 dakika sonra başlar ve güneşin öğle vaktinden hemen önce zeval noktasına gelmesine kadar devam eder.¹ İşrak namazı, aslında vaktinin başlangıcında kılınan Duha namazıdır. Bu görüş, Tîbî, İbn Hacer el-Heytemî, Remlî, İbn Bâz ve İbn Useymîn tarafından tercih edilmiştir. Nitekim Diyanet İslam Ansiklopedisi bu namazları bir olarak kabul etmiştir. Dolayısıyla bundan sonra gelen hadisler ve bilgiler iki namazı da kuşatıcıdır.

Duhâ (Kuşluk) veya İşrak Namazlarının Hükmü

Mâlikîler’le Şâfiîler kuşluk namazını müekked sünnet, Hanefî ve Hanbelîler’in de içinde bulunduğu çoğunluk ise müstehap (mendup) kabul etmiştir. ²

Duhâ (Kuşluk) veya İşrak Namazı Ne Zaman Kılınır?

Kuşluk (duhâ) namazı; güneşin doğuşundan yaklaşık 40-50 dakika geçmesinden itibaren zeval vaktine kadar kılınabilen nâfile bir namazdır. Ulemâ tarafından genellikle tercih edilen vakit gündüzün ilk dörtte birinin geçtiği, güneşin sıcaklığının yakmaya başladığı zamandır.³

Duhâ (Kuşluk) veya İşrak Namazı Kaç Rekat Kılınır?

Hadis kaynaklarında çokça teşvik edilen duhâ (kuşluk) namazı; iki rek'attan on iki rek'ata kadar kılınabilir.⁴ Nitekim Peygamberimiz şöyle buyurmaktadır:

Kuşluk namazını kim on iki rek‘at kılarsa Allah onun için cennette altından bir köşk yapar⁵

Resûlullah’ın Mekke’nin fethedildiği gün evine girip sekiz rek‘at kuşluk namazı kıldığına dair rivayetine dayanarak⁶ bazı Hanefî âlimleri, hem söz hem fiille sabit olması bakımından sekiz rek‘at kılmanın daha faziletli olduğunu söylemişlerdir.⁷

Duhâ (Kuşluk) veya İşrak Namazında Ne Okunmalı?

Kuşluk namazında diğerlerinde olduğu gibi Fâtiha’dan sonra Kur’an’dan herhangi bir yerin okunması mümkünse de Ukbe b. Âmir’in aşağıdaki rivayetinden hareketle şu iki sûrenin okunması tavsiye edilmiştir:

Resûlullah bize, kuşluk vaktiyle ilgili olan Şems sûresiyle Duhâ sûresini okuyarak kuşluk namazını kılmamızı emretti.⁸

Ancak Nevevî, İhlâs sûresinin Kur’an’ın üçte birine, Kâfirûn sûresinin dörtte birine denk olduğuna dair rivayetlere dayanarak kuşluk namazında bu sûreleri okumanın da sünnet olduğu görüşünü ileri sürer.⁹

Duhâ (Kuşluk) veya İşrak Namazının Fazileti ile İlgili Rivayetler

Bir hadis-i kudsîde bu namazın faziletine işaretle şöyle buyurulur:

Ey Âdemoğlu, gününün ilk vakitlerinde benim için dört rekât nafile kılmaktan acizlik gösterme ki, günün sonunda seni korumayı tekeffül edeyim.¹⁰

Ebû Hüreyre, Resûl-i Ekrem’in kendisine her ay üç gün oruç tutmayı, iki rek‘at kuşluk namazı ile gece yatmadan önce vitir namazı kılmayı tavsiye ettiğini belirtir.¹¹ Başka rivayetlerde ise Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur: 

Her birinizin her eklemi için günde bir sadaka vermesi gerekir. Bu sebeple her tesbih (sübhânellah) bir sadaka, her hamd (elhamdülillâh) bir sadaka, her tehlil (lâ ilâhe illallah) bir sadaka, her tekbir (Allahüekber) bir sadaka, iyiliği tavsiye etmek sadaka, kötülükten sakındırmak sadakadır. Kuşluk vakti kılınan iki rek‘at namaz ise bunların hepsinin yerini tutar. ¹²

Kim sabah namazını cemaatle kıldıktan sonra güneş doğuncaya kadar Allah’ı zikrederek bekler ve iki rekat namaz kılarsa hac ve umre sevâbı kazanır.¹³

Tirmizî bu metni naklettikten sonra Sevgili Peygamberimizin (sav) üç kere “تامة “yani “tam bir hac ve umre sevâbı” dediğini de aktarır.

Hadis kaynaklarında çokça teşvik edilen bu namazda iki rekâtta bir selam vermek daha sevaptır. Ancak dört rekâtta bir de selam verilebilir. ¹⁴