İlgili yer Risale-i Nurda şöyle geçmektedir:

Evet, ebedînin sâdık dostu, ebedî olacak. Ve Bâkî’nin âyîne-i zîşuûru, bâkî kalması lâzım gelir. Hayvanların ruhları bâkî kalacağı ve Hüdhüd-ü Süleymânî (as) ve Nemlî ve Nâka-i Sâlih (as) ve Kelb-i Ashâb-ı Kehf gibi bazı efrâd-ı mahsûsa, hem ruhu, hem cesediyle bâkî âleme gideceği; ve her bir nev‘in ara sıra isti‘mâl etmesi için bir tek cesedi bulunacağı, rivâyet-i sahîhadan anlaşılmakla beraber, hikmet ve hakîkat, hem rahmet ve rubûbiyet öyle iktizâ ederler.¹

Hayvanların ruhlarının bâkî kalacağı, bazı hayvanların ahirette bedenleriyle birlikte bulunacağı ve bazı hayvanların zaman zaman kullanacağı temsili bir cesedinin olacağı konusunda hadis kaynaklarında açık ve ayrıntılı bir rivayet bulunmamaktadır. Ancak İslam âlimleri arasında asırlardır nakledilen ve kabul gören bazı görüşler vardır. Bediüzzaman Hazretleride bu görüşlere ve rivayet geleneğine dayanarak bu meseleye temas etmektedir.

Öncelikle sahih hadislerde hayvanların kıyamet günü tamamen yok sayılmayacağı net bir şekilde görülmektedir. Nitekim Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmaktadır:

Kıyamet gününde hakları mutlaka sahiplerine vereceksiniz. Hatta boynuzsuz koyun, boynuzlu koyundan hakkını alacaktır.²

Bu hadis, hayvanların da ahirette bir şekilde diriltileceğini ve İlâhî adaletin sağlanacağını göstermektedir.

Bunun yanında İslam kültüründe ve bazı tefsir kaynaklarında, Kur’an’da özel olarak zikredilen bazı hayvanların ahirette bedenleriyle birlikte bulunacakları yönünde yaygın bir kanaat vardır. Bu hayvanlar şunlardır:

1- Hz. Sâlih (as) devesi,
2- Hz. İbrahim (as) buzağısı,
3- Hz. İsmail (as) koçu,
4- Hz. Mûsâ (as) ineği,
5- Hz. Yûnus (as) balığı,
6- Hz. Üzeyr (as) eşeği,
7- Hz. Süleyman (as) karıncası,
8- Belkıs’ın kuşu (Hüdhüd),
9- Ashâb-ı Kehf’in köpeği (Kıtmîr)
10- Hz. Peygamberin (sav) devesi.

Bu bilgiler sahih hadislerde ayrıntılı şekilde yer almasa da İslam âlimleri arasında meşhur olmuş rivayetler olarak nakledilmiştir.³

Bediüzzaman Hazretlerinin bu konuda nazara vermek istediği asıl nokta şudur: Hayvanların boş yere yaratılmadığı ve Allah’ın isimlerine ayna olduklarıdır. Özellikle insanlarla yakın münasebet kuran, İlâhî vazifelerde kullanılan veya Kur’an’da özel olarak zikredilen bazı hayvanların varlıklarının tamamen sona ermesi hikmet ve rahmetle tam bağdaşmaz. Bu sebeple Bediüzzaman Hazretleri, onların ruhlarının bâkî kalacağını ve bazılarının ahiret âleminde varlığını sürdüreceğini ifade etmektedir.

Sonuç olarak, hayvanların ruhlarının bâkî kalacağı ve bazı hayvanların ahirette bedenleriyle bulunacağı konusunda açık ve kesin bir hadis metni göstermek zor olsa da, hayvanların ahirette diriltileceğini bildiren sahih hadis bulunmaktadır. Ayrıca bazı hayvanların ahirette özel bir konuma sahip olacağı görüşü, İslam âlimleri arasında yaygın olarak kabul görmüş ve eserlerde nakledilmiş bir anlayıştır. Kanaatimizce Bediüzzaman Hazretleri de bu meşhur rivayet ve yorum geleneğini esas alarak söz konusu değerlendirmeyi yapmıştır.