Reenkarnasyon (reincarnation) Fransızca bir kavramdır. Yeniden bedenlenme manasına gelmektedir. Bu sözcüğün Arapça dilindeki karşılığı ise “tenasüh” olarak ifade edilmiştir.¹

Bu fikir, gerek Kur’an’da gerekse hadislerde yer almamakta ve İslam’a göre de yanlış olduğu çok açıktır. Çünkü İslam’ın ortaya koyduğu en temel meselelerden biri olan dünya hayatı, ölüm ve ahiret hayatı inancına tamamen zıttır.

Kur’an’ı doğru anlamanın esası, ayetleri birbiriyle beraber değerlendirmek ve hadis-i şeriflerin beyanını esas almaktır. Zira hak yoldan sapmış fırkalar da kendi düşüncelerine dayanak bulmak için bazı ayetleri yanlış manada kullanmışlardır. Bu sebeple bir ayetten çıkarılan her mana doğru kabul edilmez.

Soruda zikredilen ayetler, reenkarnasyonu değil, Allah’ın dilerse bir kavmi kaldırıp onların yerine başka insanlar ve başka nesiller getirmeye kadir olduğunu ifade eder:

Ey insanlar! Allah dilerse sizi giderir ve yerinize başkalarını getirir.²

Allah dilerse sizi giderir ve yeni bir halk getirir.³

Biz onları yarattık ve yaratılışlarını sapasağlam yaptık. Dilediğimiz zaman da benzerlerini getirip yerlerine başkalarını değiştiririz.⁴

Bu ayetlerde bildirilen mana, aynı ruhun tekrar tekrar dünyaya gönderilmesi değil; mevcut insanları götürüp yerlerine başka bir topluluk yaratılmasıdır. Reenkarnasyon iddiasını açıkça reddeden ayetlerden biri şudur:

Nihayet onlardan birine ölüm gelince: ‘Rabbim! Beni geri döndür. Ta ki boşa geçirdiğim dünyada salih amel işleyeyim’ der. Hayır! Bu, onun söylediği boş bir sözden ibarettir. Önlerinde, yeniden diriltilecekleri güne kadar bir berzah vardır.⁵

Bu ayet, ölümden sonra dünyaya dönüş olmadığını, insanın önünde kıyamete kadar sürecek bir berzah alemi bulunduğunu açıkça bildirir.

Yeryüzünde yürüyen hiçbir hayvan ve iki kanadıyla uçan hiçbir kuş yoktur ki, sizin gibi birer ümmet olmasınlar.⁶

Bu ayet de reenkarnasyona delil değildir. Buradaki “ümmet” ifadesi, onların da kendilerine mahsus bir düzen, hayat tarzı ve ilahi sevk altında yaşayan topluluklar olduğunu bildirir. Buradan insan ruhlarının hayvan bedenlerine geçtiği manasını çıkarmak mümkün değildir.

Onlar derler ki: Rabbimiz! Bizi iki defa öldürdün ve iki defa dirilttin. Günahlarımızı itiraf ettik. Şimdi çıkmaya bir yol var mı?⁷

Buradaki ayette reenkarnasyona değil, insanın yaratılış safhalarına işaret edilir ve manası şudur: İnsan, dünyaya gelmeden önce hayatsız idi; sonra dünyada hayata kavuştu. Ardından dünya ölümü geldi; sonra da ahirette yeniden diriltilecektir. Yani:

1. Birinci ölüm: Dünyaya gelmeden önceki hayatsızlık hali.

2. Birinci diriliş: Dünya hayatına gelişi.

3. İkinci ölüm: Dünya hayatının sonundaki ölümü.

4. İkinci diriliş: Kıyametten sonra haşir ve neşir ile diriltilmesi.

Bu ayette de tekrar tekrar dünyaya geliş değil, yaratılış, ölüm ve ahirette diriliş bildirilmektedir.

Netice olarak soruda geçen ayetlerin hiçbiri reenkarnasyona delil değildir. Kur’an’ın bildirdiği hakikat; insanın bir defa dünyaya geldiği, sonra öldüğü, kabir hayatına geçtiği ve nihayet kıyamette yeniden diriltileceğidir.