Bağış Yap

Kur’ân-ı Kerîm

14.10.2026

Kur'an-ı Kerim'deki Sure İsimleri Nasıl Belirlenmiştir?

Sesli Dinle

Yapay zeka ile seslendirilmiştir

14.10.2026 tarihinde cevaplandı.

Cevap

Sûre kelimesi (çoğulu süver); “yüksek ve güzel bina, evin bir bölümü veya katı, yüce mertebe, şan ve şeref, alâmet ve nişan” gibi anlamlara gelir. Istılahta ise “âyetlerden meydana gelen, başı ve sonu belli, müstakil Kur’ân bölümü” demektir.1 Kur’ân-ı Kerîm’in belirli bölümlerine sûre denilmesi, bunların birbiriyle âhenkli veya mânevî derecesi yüksek parçalardan meydana gelmesi yahut her birinin Kur’ân binasının bir katını veya bir parçasını teşkil etmesiyle açıklanabilir. 2

Kur'ân'da 114 sûre bulunmaktadır. Bu sûrelerde üç âyetle en kısa sûre Kevser Sûresi iken, 286 âyetiyle en uzun sûre olma özelliğini de Bakara Sûresine aittir.

Sûrelerin isimleri, Kur’ân’ın nüzul sürecinden itibaren bilinmekteydi. Sevgili Peygamberimizin (sallallahu aleyhi ve sellem), vahyedilen âyetlerin hangi sûreye ve sûrenin hangi bölümüne ait olduğunu vahiy kâtiplerine bildirmesi, bu durumun önemli göstergelerinden biridir.3

Sûrelerin isimlerinin bilinmesi, ulemanın ekserisine göre sûre isimlerinin tevkîfî olduğuna işaret etse de içtihadî olduğu görüşü de mevcuttur.4

Bununla birlikte, sûre isimlerinin kaynağı konusunda İslâm âlimleri arasında farklı değerlendirmeler yapılmıştır. Âlimlerin çoğunluğu, sûre isimlerinin tevkîfî olduğunu, yani Hz. Peygamber’in (sav) bildirimine dayandığını kabul ederken bazı âlimler bu isimlerin ictihad yoluyla sahabeler veya sonraki nesil tarafından belirlenmiş olabileceğini savunmuştur.5 Ancak ulemanın çoğunluğu sûre isimlerinin vahye dayalı, yani tevkîfî olduğu görüşünü daha kuvvetli bulmaktadırlar.

Mesela Zerkeşî bu hususta şöyle demektedir:

Sûre isimleri tevkîfî midir, yoksa içerdiği konulara göre mi belirlenmiştir? Şayet sûre isimleri içerdiği konulara göre verilmiş olsaydı, bir sûrenin birden fazla isminin bulunması gerekirdi. Ancak bu, uzak bir ihtimaldir.6

Taberî ise bu konuda şöyle demektedir:

Kur’an-ın isimlerini Rasulullah Sallallahu Aleyhi Vesellem koymuştur.7

Süyûtî ise bu hususta şöyle demektedir:

Tüm surelerin isimleri hadislerle tevkifi olduğu sabittir. Çok uzatmaktan çekinmeseydim tek tek açıklayabilirim.8

Muhsin Demirci de bu hususta şöyle demektedir:

Burada şunu da belirtelim ki, Kur'ân sûrelerine verilen isimlerin hem tevkifi hem de ictihâdî olduğunu ifade eden beyanlara rastlamak mümkündür. Ancak tevkifi olduğunu söylemek daha isabetli olsa gerektir. Çünkü ictihâdî olduğunu kabul ettiğimizde, bu olgunun hâlâ devam ettiğini düşünürsek o takdirde, her müfessire sûrelere isim koyma şansını tanımış oluruz.9

Kaynakçalar
  1. Muhsin Demirci, Tefsir Usulü, İstanbul 2015, s. 102.

  2. Birışık, Abdülhamit. “Sûre.” TDV İslâm Ansiklopedisi, 37. cilt, İstanbul, 2009, s. 538-539.

  3. Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük Tefsir Tarihi Tabakatü’l-Müfessirîn (İstanbul: Bilmen Yayınevi, 1973), 1/20-21.

  4. Zerkeşî, el-Burhân fî ulûmi’l-Kur’ân (Dâru İhyâi’l-Kütübi’l-Arabî, 1957), 1/270-272.

  5. Birışık, Abdülhamit. “Sûre.” TDV İslâm Ansiklopedisi, 37. cilt, İstanbul, 2009, s. 538-539.

  6. ez-Zerkeşî, el-Burhân fî Ulûmi’l-Kur’ân, c. 1, s. 270

  7. Taberî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr. Kur’an Te’vili Hakkında Açıklamalar: Câmiu’l-Beyân. Mekke: Dârü’t-Terbiye ve’t-Türâs, tarihsiz, c. 1, s. 100.

  8. Celâleddîn es-Süyûtî, el-İtkân fî Ulûmi’l-Kur’ân, c. 1, s. 148.

  9. Muhsin Demirci, Tefsir Usulü, İstanbul 2015, s. 102.

Paylaş

Facebook'ta paylaş

Whatsapp'da paylaş

Kanallarımız

Hesaplarımıza abone olun sorularımızdan ilk siz haberdar olun.

Yorumlar (0)

Yorumunuz

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız