Evrim konusu biyoloji alanının bir konusu olduğu için -alanın uzmanları bu sahaya daha hakimler- bu sebeple çok fazla teknik detaya girmeden, olayı yaratıcının varlığı-yokluğu bağlamında ele almaya çalışacağız.
Önemli Bir Usul
Öncelikle "müddei iddiasını ispatla mükelleftir." Yani bir konuda iddiada bulunan kişi bu iddiasını ispat etmesi lazım. Yoksa karşı taraf onun bu iddiasına cevap vermek zorunda değildir. Mesela birisi bize bir suç isnad etti. Bizim kendi savunmamızdan önce karşı tarafın iddiasını delillendirmesi lazım.
İşte aynen bunun gibi birisi yaratıcıya veya İslâm'a dair bir iddia ortaya attıysa önce ondan delil istenmesi lazım. Biz Müslümanlar olarak yaptığımız en büyük hatalardan birisi bu tarz yaklaşımlara karşı dinimizi savunmak için hemen cevap verme gayreti içine giriyoruz. Böylece karşı tarafın iddiasını delillendirmesine gerek kalmamış oluyor.
Mesela birisi Kur'ân'ın değiştirildiği iddia etse hemen refleks olarak hayır değişmemiştir; "Allah onu koruyacağını söylüyor", "hem o kadar hâfız var" "ayrıca eski Kur'ânlar var" vb. söylemlerle uzun, meşakkatli ve karşıya malzeme verecek bir yola giriyoruz. Bu sefer bizim saydığımız delillerden birisini bir parça çürütme yoluna gitse karşı taraf daha haklı görünüyor.
Halbuki şöyle desek, "Kur'ân'ın değiştirildiğine dair delilin nedir?" "Hangi dönemde değiştirilmiş?" "Değiştirilen âyetler hangileridir?" Bu sefer o kişi bunlara cevap için uğraşacaktır, zaten olması gereken de budur. Daha sonra ihtiyaç olursa biz kendi delillerimizi sıralayabiliriz.
Çünkü Kur'ân'ın değiştirildiğine dair hiçbir delil yoktur! Diğer dini sorular buna kıyas edilebilir. Evrim konusu da buna dahildir. Evrimin Allah'ı iptal ettiğine delil nedir? denildiği zaman daha sağlıklı bir diyalog gerçekleşecektir.
Bu konuda detaylı izah için lütfen bakınız;
Kur'ân'ın Değiştirilemediğinin İspatı
Evrim İnançsızlığa Delil Midir?
Canlı varlıklar, bitkiler, hayvanlar, insanlar nasıl meydana geldiler? Bu soruya, ‘’Onları Allah yarattı’’ diyenler olabileceği gibi, ‘’Onlar kendiliklerinde tesadüfen oldu, sonra da evrimleşerek bu günkü şeklini aldılar’’ diyenler de olabilir. Yani iki ihtimalden söz edebiliriz.
Evrimciler ilk ihtimali eleyerek, yalnızca bir ihtimalden söz ediyorlar. Yani onlar ‘’Allah yok, fakat canlılar nasıl oluştu?’’ sorusuna cevap arıyorlar. Allah’ın varlığına delil olacak şeyleri ya görmezlikten geliyorlar ya da tamamen reddediyorlar.
Evrim temelde "Hayat Nasıl Başlamıştı?" sorusuna cevap aramaktadır. Bu sebeple evrim felsefesi sadece canlılar âlemini izah etmek için teoriler ve çözüm yolları sunuyor. Fakat evrim kâinatın nasıl meydana geldiğinden değil, canlıların birbirinden nasıl türediğinden bahseder. Öyleyse evrimden yola çıkarak Allah’ı inkâr edenlerin, kâinatın nasıl yoktan var olduğunu da izah etmeleri gerekir ki bu evrimin sahasının dışında bir konudur.
Ayrıca evrim canlılığın nasıl oluştuğunu ve gelişim gösterdiğini açıklayan -sözde- kanundur. Halbuki kanunlar iş yapmaz ve bir yaratıcıyı çürütmezler.
Mesela, "Evrim vardır, öyleyse Allah yoktur" iddiası, "Yerçekimi vardır, öyleyse Allah yoktur" iddiası gibi bir şeydir. Kanunun varlığı onu koyanı iptal etmez.1
Yani evrimin gerçekten çürütülemez veya çürütülebilir olması yaratıcının var olmadığını( hâşâ) veya var olduğunu ispat eden bir durum değildir.
Bu sebeple, evrimi çürütürsem yaratıcıyı ispat etmiş olurum algısı da yanlıştır. Bu sefer kişi bilmediği bir saha olan biyolojinin alanına girmektedir. Bu sahada ise davasını ispat etmesi çok zordur. Tabi ki uzmanlık alanı biyoloji olanlar evrim var mıdır? Yok mudur? Konusunu detaylıca tartışabilirler. Fakat bu tartışma yaratıcının varlığı konusuna girmeden olmalıdır. Çünkü bu sefer karşı tarafın, "evrimle yaratıcının varlığını çürütebiliriz" iddialarını kabul etmiş oluruz.
Sonuç olarak; evrim, yaratıcıyı reddeden bir delil değil; yalnızca canlıların değişim süreçlerini açıklamaya çalışan biyolojik bir teoridir. Bir kanunun veya mekanizmanın varlığı, onu koyanı ortadan kaldırmaz. Bu yüzden evrimi merkeze alarak Allah’ın yokluğunu ispatlamaya çalışmak da, evrimi çürüterek Allah’ın varlığını ispat etmeye çalışmak da doğru bir yöntem değildir. Tartışmanın sağlıklı ilerlemesi için iddia sahibinin delil getirme sorumluluğu hatırlanmalı, bilimsel alanla yapılan bir çıkarım ile metafizik alana bir argüman üretmek bilimin sahası değildir. Çünkü bilim maddeyi inceler ve madde üzerine analiz yapıp çıkarımlarda bulunur. Kısacası, evrim inançsızlığa delil olamaz; çünkü yaratıcı meselesi biyolojinin değil, aklın, felsefenin ve varlık anlayışının konusudur.
İslâm akidesinde evrimin yeri nedir? Sorusunun cevabı için lütfen bakınız;
Evrimin İslam İnancında Yeri Nedir?
Ayrıca evrim teorisi ile alakalı bilimsel/teknik konuların izahı için lütfen bakınız;
https://www.youtube.com/@Panzehir1
İdris Tüzün, "Ateistlere De Ki 2 Evrim Eleştirisi", Süeda Yayınları, İstanbul, s. 9-10.
