Sözlükte “örtmek, örtünmek, gizli kalmak” anlamındaki cenn kökünden türeyen bir isim olup tekili olan cinnî “örtülü ve gizli şey” manasına gelir. Terim olarak “duyularla idrak edilemeyen, insanlar gibi şuur ve iradeye sahip bulunan, ilâhî emirlere uymakla yükümlü tutulan ve mümin ile kâfir gruplarından oluşan varlık türü” anlamına gelir. Cinlerin atalarına ise cân adı verilir.¹

Cinlerin imtihanı da temel olarak insanlarla aynı amaca dayanmaktadır. Yani her iki varlık da Allah’a kulluk etmek ve O’na itaat etmek için yaratılmıştır. Nitekim Allah bir ayette şöyle buyurmaktadır:

(Ben) cinleri ve insanları, ancak bana ibâdet etsinler diye yarattım!²

Cinler de akıl ve irade sahibi oldukları için sorumludur, yani iyi–kötü arasında seçim yaparlar ve buna göre hesaba çekilirler. Ancak bu imtihanın şartları ve uygulanış biçimi birebir aynı değildir. Çünkü cinler farklı bir varlık türüdür (ateşten yaratılmıştır) ve hayat şartları insanlardan farklıdır.³ Cinlere de peygamber gönderilmiş, bir kısmı iman etmiş, bir kısmı kâfir olarak kalmıştır. Peygamberimiz (sav) insanlara olduğu gibi cinlere de ilâhî emirleri tebliğ etmiştir.⁴

İbadetler konusuna gelince onların da bir kulluk sistemi vardır ancak bu, "insanlardaki namaz ve oruç birebir aynıdır" anlamına gelmez. Alimler bu konuda şunu söyler: Cinlerin ibadetleri vardır fakat şekli ve uygulaması insanlardan farklı olabilir. Örneğin namaz ve oruç gibi ibadetlerin özü (Allah’a yönelmek, itaat etmek) ortaktır. Fakat cinlerin fiziksel yapısı farklı olduğu için bu ibadetlerin nasıl yerine getirildiği tam olarak bilinmez.

Bu bağlamda Kur’an’ın hitabına cinler de muhataptır. Yani vahiy sadece insanlara değil, cinlere de yöneliktir. Nitekim Kur’an’da cinlerin Kur’an’ı dinledikleri, iman edenlerinin bulunduğu ve inkâr edenlerinin de sorumlu tutulacağı açıkça ifade edilir.⁵ Cinler de akıl ve irade sahibi varlıklardır, bu yüzden İlâhî hitapla yükümlü bulunmaktadırlar. Ancak bu muhataplık, her hükmün birebir aynı şekilde uygulanacağı anlamına gelmez. Çünkü cinlerin yaratılış ve yaşam şartları insanlardan farklıdır. Bu nedenle Kur’an’ın temel mesajları (iman, itaat, ahlak) açısından cinler tamamen muhataptır. Fakat ibadetlerin detayları ve uygulanışı kendi yapılarına uygun şekilde farklılık gösterebilir.⁶

Sonuç olarak cinlerin imtihanı ile insanların imtihanı aynı hedefe yöneliktir ama aynı şartlarda değildir. İkisi de sorumludur, ikisi de hesaba çekilecektir fakat her varlık kendi yaratılışına uygun şekilde imtihan edilir. Bu da aslında adaletin bir gereğidir. Allah herkesi kendi kapasitesine ve şartlarına göre sorumlu tutmaktadır.