Cehennem sözlükte, hak etmeleri sebebiyle Allah’ın kendilerine azap edeceği kimseleri yakacak olan ateşin adıdır.1 Kur’an-ı Kerim'de cehennem kelimesi, kafirlerin ebedi kalıp azap çekeceği yer ve günahkar müminlerin ise bir süreliğine cezalarını çekeceği yer anlamında kullanılmaktadır.
Cehennem’in Kur’an-ı Kerim'de yedi kapısının olduğu şu ayet-i kerime ile sabittir:
Onun (birbirinden aşağı yedi tabaka için, ayrı ayrı) yedi kapısı vardır. Her bir kapı için, onlardan (o tabakanın ehli olacak azgınlardan) ayrılmış bir miktar vardır.2
İslam alimleri, bu yedi kapının birbiri üstünde yedi tabakasının olduğunu kabul etmişlerdir.3 Farklı ayetlerden istifade ile bu tabakaları şöyle sıralamışlardır:
1. Cehennem: İlk tabaka
2. Laza: Alevli ateş4
3. Sair: Çılgın ve tutuşturulmuş ateş
4. Sakar: Kırmızı, yakıcı ateş5
5. Haviye: Uçurum, derin çukur6
6. Hutame: Kalpleri saran, kırıp ufalayan ateş7
7. Cahim: Kat kat yanan, kızgın ateş8
Kur’an-ı Kerim’de daha çok ateşi nazara verilen cehennemin tek azabının ateş olmadığı, yine ayet-i kerimelerden anlaşılmaktadır. Bu azap çeşitlerinden bir tanesi de aşırı soğukla verilecek azaptır. Bu konuda Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmaktadır:
Cehennem; Rabbim, ben kendi kendimi yedim, nefes almama izin ver dedi. Ona, biri kış mevsiminde, diğeri yaz mevsiminde olmak üzere, iki nefes almak üzere izin verdi. İşte sizin karşılaştığınız o soğuk yahut zemheri soğuğu, cehennemin o nefesindendir. Hissettiğiniz sıcak ya da harur (aşırı sıcak) da (yaz mevsimindeki) cehennemin nefesinden dolayıdır.9
Bu hadis-i şeriften istifade ile alimler, cehennemin zemheri adında bir bölümünün olduğunu, Allah'ın cehennem ehline bu soğuklarla azap edeceğini ifade etmişlerdir. Evet, dünya hayatındaki sıcaklıklar nasıl ki cehennemin nefesinden bir yansıma ise soğuk havalar da diğer nefesinden başka bir yansımadır. Peygamber Efendimiz (sav) bunu böylece ifade etmiş oluyor. Soğuğun -60, -70 gibi yüksek derecelerinde herhangi bir metale dokunmak, saniyeler içinde vücudumuzda yanıklara sebep olabiliyor. Cehennemin sıcaklığı nasıl ki bu dünyadaki sıcaklıktan 200 bin derece10 daha yüksek bir sıcaklıkta ise, soğuğu da en az o oranda dünyadaki soğuktan daha şiddetlidir, diye düşünürsek bu azabın da ne kadar büyük bir azap olduğu anlaşılmış olur. Ancak cehennemde ateşli azaplar neticesinde nasıl ölüm yoksa, soğukla verilen azapların sonunda da ölüm olmayacak ve sonsuza kadar kafirler bu azapları tadacaklardır.
İbrâhim Mustafa vd., el-Mu’cemü’l-vasît, “chnm” md.
Hicr, 15/44.
Bekir Topaloğlu, “Kelam”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1999, cilt 7., s. 227-233.
Mearic 70/15-16
Müddessir, 74/28-29
Kāria, 101/9-11
Hümeze, 104/4-7
Saffat, 37/64-66
Müslim, Mesacid ve Mevziu's Salat, 187
Bediüzzaman Said Nursi, Mektubat, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, c. 1, s. 4.

