Ateizm, evrenin varlığını bilgisi, iradesi ve gücü sonsuz bir yaratıcıya bağlamayan ve böyle bir yaratıcının varlığını inkar eden düşünceye denir. Ateist ise bu görüşü benimseyen kişidir. Burada üzerinde durulması gereken en önemli nokta, nasıl bir ilahın inkar edildiğidir. Ateistler, mükemmel sıfatlara sahip, bilgisinde, iradesinde ve gücünde hiçbir eksiklik bulunmayan bir ilahın varlığını inkar ederler. Ardından, inkar ettikleri bu zatın varlığını bazı varsayımlar için bir an kabul ederler. Ancak bu kabulleri eksik kalır. Zira yaratıcıyı yaratılanlara benzetir, onun bazı şeyleri yapıp yapamayacağını tartışır ve bunu akıllarına sığdıramazlar.

Sorduğunuz soruya gelince, bu soruya üç noktadan cevap verilebilir:

1. Ateşten Yaratılmak, Ateşten Etkilenmemek Demek Değildir

Rabbimizin Kur’an-ı Kerim’de bildirdiği üzere şeytan ateşten yaratılmıştır. Nitekim Rabbimiz şöyle buyurur:

(Allah, ona) şöyle buyurdu: “Sana emrettiğimde, secde etmekten seni men‘ eden nedir?" (İblis) dedi ki: “Ben ondan daha hayırlıyım. Beni ateşten yarattın, onu ise çamurdan yarattın!"¹

Ancak asıl maddesi ateş olsa da Rabbimiz onu varlığın farklı bir formuna koymuştur. Dolayısıyla onun ateşten yaratılması, ateşin ona acı vermeyeceği anlamına gelmez. “Bir şeyin aslı ne ise, o şey ondan etkilenmez” diye bir kaide yoktur. Günlük hayatta bunun birçok örneği vardır. Elektrik elektriği çarpabilir; zehirli bir madde kendi cinsine tesir edebilir. Yine petrokimya sanayinde ana madde petroldür ve petrolden birçok plastik madde elde edilir. Bu maddelerin aslı petrol olduğu halde birinin kalkıp “Petrol plastiğe zarar veremez” demesi ne kadar mantıklı olabilir? Evet, topraktan yaratılan insana topraktan yapılmış bir madde nasıl acı veriyorsa, ateşten yaratılan şeytana da ateş aynı şekilde acı verecektir.

Esasen şeytanın “Ben ondan hayırlıyım; beni ateşten, onu çamurdan yarattın” demesi, maddi menşe ile üstünlük vehmetmenin ne kadar batıl olduğunu gösterir. Yaratıldığı madde, ona ne bir fazilet kazandırmış ne de onu azaptan kurtarmıştır.

2. Acıyı Asıl Hisseden Ruhtur

Bu konuda gözden kaçan en önemli husus şudur: Şeytanın vücudu ateşten yaratılmıştır, ancak şeytan da insan gibi hayat ve ruh sahibi bir varlıktır. Aslında acıyı da lezzeti de gerçek manada alan ruhtur. Vücudumuza sert ya da yakıcı bir madde temas ettiğinde, acıyı bedenimiz vasıtasıyla alan ruhumuzdur. İşte cehennemde şeytan da asıl itibarıyla ruhuyla azap çekecektir. Ateşten yaratılan bedeni, ruhu ile azap arasında yalnızca bir iletken, yani köprü vazifesi görecektir. Dolayısıyla cesedinin ateşten yaratılması, ateşin onu yakmasına ve onun acı çekmesine mani olamaz.

3. Cehennem Azabı Yalnız Yanmaktan İbaret Değildir

Cehennem yalnız “ateş” isminden ibaret değildir; azap, Allah’ın dilediği şekilde tesir eder. Cehennem azabı sadece maddi bir yanma şeklinde anlaşılmamalıdır. Tahkir, tard (rahmetten kovulma), mahrumiyet, yeis ve ilahi gazaba maruz kalmak da azabın dehşetli yönlerindendir. Şeytan için cehennem bir mükafat değil, isyanının tam karşılığı olan bir cezadır.

Sonuç

Ateşten yaratılmak, ateşle azap görmeye engel değildir. Azabı azap yapan, onu yaratan Allah’ın ceza olarak takdir etmesidir. Her şeye gücü yeten bir yaratıcı kabul edildiğinde en büyük hakikatler kolayca anlaşılır; kabul edilmediğinde ise en basit hakikatler bile anlaşılmaz hale gelir. Ateşi yaratıp ona yakma özelliğini veren Allah, elbette ateşten yarattığı şeytana ateşle azap etmeye de kâdirdir.