İnsanın kıymet ve ehemmiyeti, dua etmesindedir. Rabbimiz Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyuruyor:

(Ey Resulüm!) De ki: “Eğer duanız olmasa, Rabbim size ne diye ehemmiyet versin?¹

Bu ayetten de anlaşılacağı üzere, insan Allah katında değer kazanmak istiyorsa duaya sarılmalı. Zira dua etmek demek, kişinin Allah ile sürekli irtibatlı olması demektir. Peygamber Efendimiz (sav) bu konuda bize çok büyük bir örnektir. Kendisi hem geniş geniş dualar yapmış hem de sahabesine (ra) bu duaları öğretmiştir. O duaları vird haline getirmelerini istemiştir. O geniş dualarından bir tanesi şudur:

Allah'ım! Bana mağfiret et, merhamet et, afiyet ver, bana hidayet ver ve beni rızıklandır.²

Peygamber Efendimiz (sav), bu duayı öğrettiği sahabeye, “Bu dua senin dünya ve ahiretini içine alan bir duadır.” demiştir. Evet, dua ederken bizler de bu tavsiyeye uyup geniş dua etmeli ve bu duaları dilimize vird edinmeliyiz.

Ancak günlük hayattaki meşgalelerimiz bizleri bu vird ve zikirlerden alıkoyabilmektedir. Bu meşgaleler eğer bizim için zorunlu olan vazifeler ise elbette ki bu görevleri aksatmadan yerine getirip arta kalan vakitlerde bu virdleri ve zikirleri yapabiliriz. İnsanlara iman hakikatlerini anlatmak gibi mukaddes ve külli vazifelerimiz varsa, bu vazifeleri şahsî kemalatımıza yönelik çalışmaların önünde tutmalı ve öncelikle onları yerine getirmeliyiz Bu konuda bir hadis-i kutside Rabbimiz şöyle buyuruyor:

Kim Benim zikrimle meşgul olur ve bu meşguliyet yüzünden Benden bir şey istemeğe vakit bulamazsa, Ben ona isteyenlere verdiğimden daha faziletlisini veririm.³

Buradaki zikri birçok manada anlayabileceğimiz gibi, Rabbimizi, iman hakikatlerini ve İslam dininin hükümlerini anlatmak olarak da anlayabiliriz. Belki birine bir iman hakikati anlatmak, ders vermek, Allah’ı anmanın en büyük derecesidir. Dolayısıyla böyle kutsi hizmetlerle meşgul olduğumuzda elbette Allah, bizim maddi ve manevi ihtiyaçlarımızı giderip ummadığımız yerlerden bizim ihtiyaçlarımızı karşılayacaktır. Rabbimiz şu ayet-i kerime ile bu gerçeği şöyle vurguluyor:

Ey iman edenler! Eğer (siz) Allah’a (dinine) yardım ederseniz, (O da) size yardım eder ve ayaklarınızı sabit kılar. ⁴

Dolayısıyla maddi ve manevi yardımların en büyük anahtarı, Allah için çalışmak ve dinine bakan vazifeleri hakkıyla eda etmektir.

Bununla beraber, okuduğumuz virdlerin mahiyetine bakıldığı zaman hepsi aslında birer duadır. Allah’ın isimlerini zikrettiğimiz virdlerimiz birer duadır. Örneğin ‘Ya Cemilü Ya Allah’ dediğimizde Allah’ı anmakla beraber aslında söylediğimiz, ‘Ey sonsuz güzelliğe sahip olan Allah’ım, senden dünya ve ahiretteki güzellikleri istiyorum.’ demiş oluyoruz. Diğer zikrettiğimiz isimlerin manasını da düşündüğümüzde, aslında bir yandan zikrederken bir yandan da dua ettiğimiz görülecektir.

Gerek Peygamber Efendimiz (sav)’in dualarına gerekse büyük zatların dualarına baktığımız zaman bunu görürüz. Onlar, bir şeyleri doğrudan istemek yerine Allah’ın isim ve sıfatlarını anarak isterler ki bu hal, duanın kabulüne bir vesile olur. Tabii bu virdler ve zikirlerle beraber başka isteklerimiz varsa, bunları da kalben niyet etmek güzeldir. Onlar da kabul olur inşallah.