Hanefî fıkhında; ayaklardaki mestin aksine, sarığı çıkarıp takmada zorluk ve meşakkat bulunmadığı gerekçesiyle sadece sarığın üzerine mesh etmek caiz görülmemiştir. Islak elin bizzat başa (saça veya deriye) temas etmesi farzdır.

Bu konuda Serahsi şöyle demektedir:

Sarık ve takke üzerine mesh etmek caiz değildir. Ancak bazı âlimler, Bilâl (r.a.)'in rivayet ettiği şu hadisi delil göstererek bunu caiz görmüşlerdir. Bilâl (r.a.) şöyle demiştir:

“Resûlullah (s.a.v.), sarığının üzerine mesh ederken gördüm.”¹

Bu konudaki bir başka hadiste ise şöyle buyrulmuştur:

“Peygamber (s.a.v.), bir askerî birlik göndermiş ve onlara mestleri ile sarıkları üzerine mesh etmelerini emretmiştir.”²

Burada geçen el-asâib (العصائب), sarıklar demektir. Biz Hanefîlerin delili ise Câbir (r.a.) hadisidir. O (r.a.) şöyle demiştir:

“Resûlullah'ı (s.a.v.) sarığını açıp başının ön kısmını mesh ederken gördüm.”³

Bilâl (r.a.)'in hadisini şöyle anlayabiliriz: Sanki Bilâl (r.a.), Peygamber'den (s.a.v.) uzaktaydı. Resûlullah'ın (s.a.v.) sarığını başından tamamen çıkarmaksızın sarığının üzerine mesh ettiğini zannetti. Diğer hadisin yorumu ise şöyledir: Peygamber (s.a.v.), bunu özür sahibi olduklarından dolayı yalnızca o askerî birliğe mahsus kılmıştır. Çünkü Peygamber (s.a.v.), bazı sahabilere mahsus olmak üzere birtakım özel hükümler koymuştur. Mesela Abdurrahman b. Avf'a (r.a.) ipek elbise giymeyi mubah kılması ve Huzeyme'nin (r.a.) tek başına şahitliğini kabul etmesi gibi.

Bir de mesh etmek, ancak yıkamanın bedeli olabilir; mesh etmenin bedeli olamaz. Baş, mesh edilmesi emredilen organdır. Öyleyse sarık üzerine mesh etmek, nasıl olur da başı mesh etmenin yerine geçebilir? Ayaklara mesh etmek ise bunun aksinedir. Çünkü kişi, elini sarığın altına sokup başını mesh etmekte büyük bir güçlük çekmez.⁴

İmam Mevsılî ise şöyle demektedir:

Sarık, takke, peçe ve eldivenler üzerine mesh etmek câiz değildir. Çünkü mestler üzerine meshetmek, zorluk sebebiyle sabit olmuştur. Bunları çıkarmakta ise bir zorluk bulunmamaktadır.⁵

Şafiilerde ise hüküm şöyledir:

Şâfiîlere Göre: Sadece sarık üzerine mesh etmekle yetinmek caiz değildir. Çünkü Hz. Enes'in rivayet ettiği hadiste şöyle denilmektedir:

“Resûlullah'ı (s.a.v.), üzerinde Katâr yapısı bir sarık olduğu hâlde abdest alırken gördüm. Elini sarığının altına soktu, başının ön tarafını mesh etti ve sarığını bozmadı.”

Zira Yüce Allah, başın üzerine mesh etmeyi farz kılmıştır. Sarık üzerine mesh edilebileceğini belirten hadislerin ise tevil edilmesi mümkündür. Bu durumda kesin olan bir hüküm, ihtimalli bir delil sebebiyle terk edilmez. Aynı zamanda sarık üzerine mesh etmek, baş üzerine mesh etmek değildir.⁶