Burun Estetiği ve Genel Estetik Müdahalelerde Ölçü

İslam’da estetik müdahalelerde temel ölçü, yapılan işlemin tedavi ve kusuru giderme amacı mı taşıdığı, yoksa sırf daha güzel görünmek için mi yapıldığıdır. Bir organda normal olmayan, belirgin derecede ayıp, çirkinlik veya rahatsızlık sayılan bir durum varsa, bunu ameliyat ve benzeri bir yolla düzeltmekte sakınca yoktur. Çünkü bu, fıtratı bozmak değil; anormalliği gidermek ve tedavi etmektir. ¹

Fakat organ normal olduğu halde, sadece daha güzel görünmek, daha zarif olmak veya başkasının beğenisini kazanmak için yapılan kalıcı estetik müdahaleler caiz değildir. Bu tür işlemler zaruret değil, yaratılış üzerinde keyfi bir değişiklik sayılır.²

Burun Estetiğinde Caiz Olabilecek Haller

Burun ameliyatına şu durumlarda cevaz verilebilir:

1. Sağlık ve solunum problemi bulunması: Nefes almayı zorlaştıran eğrilik, et büyümesi veya benzeri bir rahatsızlık varsa.

2. Kaza veya hastalık sebebiyle şeklin bozulması: Sonradan meydana gelen darbe, yanık, hastalık veya ameliyat neticesinde deformasyon oluşmuşsa.

3. Belirgin bir anormallik bulunması: Burun, normal insan görünümünün dışında, ayıp veya çirkin sayılacak derecede bozuksa ve bu durum kişiyi ciddi şekilde rahatsız ediyorsa.

Bu hallerde yapılan müdahale, süslenme değil; kusuru giderme ve tedavi sayılır. Nitekim bir organda normal olmayan, ayıp yahut çirkin sayılan bir durum mevcutsa bunun düzeltilmesi dinen meşru görülmüştür. ³

Sorudaki Özel Durumun Hükmü

Kişinin çarşaflı ve peçeli olması, kayınlarına dahi görünmemesi veya niyetinin eşi tarafından beğenilmek olması tek başına ruhsat sebebi değildir. Hüküm, başkalarının görmesine göre değil; yapılan müdahalenin mahiyetine göre verilir.

Evlilikte kadının eşini memnun etmesi, meşru dairede onun nazarını haramdan muhafazaya vesile olması ve aile huzurunu korumaya çalışması makbul bir vazifedir. Ancak bu durum, tek başına her estetik müdahaleyi caiz hale getirmez.

Eğer burunda gerçekten tedaviyi gerektiren bir kusur, belirgin bir bozukluk, aşırı büyüklük, kemer, eğrilik veya eşin rahatsız olacağı derecede normalin dışına çıkan bir şekil bozukluğu varsa, bunu ameliyatla tabii ve normal bir seviyeye getirmek caiz olabilir. Bu, süs için değil; kusuru gidermek ve normal hale döndürmek hükmündedir.

Fakat burun normal ölçülerde olduğu halde, belirgin bir kusur yokken sırf eşi istiyor diye daha küçük, daha farklı veya normalin dışında bir şekle çevirmek caiz değildir. Çünkü bu, tedavi değil; yaratılışı değiştirme ve fıtri hali estetik maksatla bozma manasına girer.

Bu konuda Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmaktadır:

Allah, dövme yapan ve dövme yaptıran, yüzünün kıllarını yolduran ve güzellik için dişlerinin arasını açtıran, (böylece) Allah’ın yaratışını değiştiren kadınlara lanet etmiştir.⁴

Özetle; hadiste yasaklanan şeylerin ortak noktası, normal olan bir yaratılışın sırf güzelleşmek amacıyla değiştirilmesidir. Bu sebeple genel estetikte de burun estetiğinde de ölçü aynıdır: Tedavi ve kusuru giderme amacıyla yapılan müdahaleler caizdir; normal olanı sırf güzelleşmek ya da beğenilmek için değiştirmek ise caiz değildir. Eşin memnuniyeti elbette dikkate alınır; fakat hükümde asıl ölçü, mevcut halin gerçekten anormal ve rahatsız edici bir kusur taşıyıp taşımamasıdır.