TKDK Desteklerinin Dini Hükmü

TKDK’nın (Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu) verdiği destekler, borç veya faizli kredi değil; belirli şartları taşıyan girişimcilere verilen, geri ödemesi olmayan şartlı bir teşvik, yani hibe mahiyetindedir. İslam fıkhında hibeleri ve devlet teşviklerini kabul etmek meşrudur, helaldir.

Gayrimüslim devletlerin, uluslararası kuruluşların veya şahısların kamu yararına, kalkınma projelerine ve meşru alanlara yönelik verdiği hibe ve yardımları kabul etmek de caiz görülmüştür.¹

Hz. Peygamber’in (s.a.s.) Hibe Kabul Etmesi

Resul-i Ekrem Efendimiz (s.a.s.), gayrimüslim liderler ve hükümdarlar tarafından gönderilen hibe ve hediyeleri kabul etmiş; aynı şekilde henüz Müslüman olmamış bazı kimselerle de karşılıklı hediyeleşmiştir. Fıkıh alimleri bu nebevi uygulamayı, gayrimüslim devlet veya kurumlardan hibe almanın helal olduğuna delil kabul etmişlerdir. ² İlgili rivayetler şöyledir:

Ebû Humeyd es-Sâidî (r.a.) şöyle rivayet etmektedir:
Biz Resûlullah (s.a.v.) ile birlikte Tebük Gazvesi'ne çıkmıştık. Eyle Hükümdarı (Yuhanna b. Ru'be), Resûlullah (s.a.v.)'e beyaz bir katır ile bir bürde (kumaş/elbise) hediye etti. Resûlullah (s.a.v.) da onun hediyesini kabul buyurdu ve kendisine emniyet antlaşması yazdı. ³

Enes b. Mâlik (r.a.) şöyle rivayet etmektedir:
Dûmetü'l-Cendel'in Hristiyan Hükümdarı Ükeydir b. Abdülmelik, Resûlullah (s.a.v.)'e ipekli kumaştan bir cübbe hediye etti. Resûlullah (s.a.v.) da onun hediyesini kabul buyurdu. ⁴

Dikkat Edilmesi Gereken Şartlar

1. Projenin helal olması: Yapılacak yatırımın, üretilecek ürünün veya sunulacak hizmetin dinen meşru/helal alanlarda olması gerekir. Alkollü içecek üretimi gibi haram faaliyetler bu kapsama girmez.

2. Faizli krediden kaçınılması: Hibe projelerinde girişimciden kalan kısmı karşılaması istenebilir. Bu finansman sağlanırken faizli banka kredisi yerine öz sermaye veya helal finansman yolları tercih edilmelidir.

Sonuç

TKDK hibelerinden, proje meşru olmak ve finansman sürecinde faizden kaçınmak şartıyla istifade etmek caizdir.