Öncelikle ifade edelim ki ödeme imkânı olduğu hâlde zamanında borcunu ödemeyen borçlu, manen sorumlu olacaktır. Bu konuda Sevgili Peygamberimiz (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:

Ödeme imkanı olan kişinin borcunu ödemeyi uzatması zulümdür.¹

Diyanet İşleri başkanlığı gecikmelerden alınan bu fazlalığı faiz olarak değil gecikme cezası/tazir olarak değerlendirmekte ve haram olarak değerlendirmemektedir.²

Bununla beraber Müslümana yakışan, borcunu vaktinde ve geciktirmeden ödemesidir. Kişinin, kendisini borcunu geciktirecek ve şüpheli bir duruma düşürecek şartlardan mümkün olduğunca uzak durması da önemlidir. Her ne kadar bazı durumlarda alınan gecikme bedeli hakkında doğrudan haram hükmü verilmese de kişinin, dinî açıdan tereddüt oluşturan ve harama götürme ihtimali bulunan hususlardan sakınması, takvaya daha uygun bir davranıştır. Bu sebeple Müslüman, borcunu zamanında ödemeye gayret etmeli; böylece hem karşı tarafın hakkını gözetmeli hem de kendisini şüpheli ve sakıncalı durumlardan korumalıdır.