Evet, ene mahluktur. Çünkü ene, insanın yaratılışına konulmuş bir ölçü âletidir. Hakikî ve bağımsız bir varlığa sahip değildir; insana emanet edilmiş mânevî bir anahtar hükmündedir.¹

“Ene” denilince kastedilen şey, insanın “ben” demesidir. Bu “benlik”, insana Cenâb-ı Hakk’ın isim ve sıfatlarını bir derece anlaması için verilmiştir. Meselâ insan, “Ben bir şeye sahip oluyorum.” der; buradan hareketle bütün mülkün hakikî sahibinin Allah olduğunu anlar. “Ben biliyorum, yapıyorum, istiyorum.” der; sonra bilir ki ilim, kudret ve iradenin hakikî ve sonsuz sahibi Cenâb-ı Hak’tır. Yani ene, hakikati göstermek için verilmiş bir kıyas ve ölçü âletidir.²

Bu sebeple ene, ezelî ve kadîm değildir. Sonradan yaratılmıştır, vazifelidir ve sınırlıdır. İnsanın mahiyetine dercedilmiş bir emanet olduğu için mahluktur.

Fakat burada mühim bir nokta vardır: Ene doğru kullanılırsa marifetullaha, yani Allah’ı bilmeye vesile olur; yanlış kullanılırsa gurur, hodfüruşluk ve dalâlete sebep olur. Çünkü ene aslında “mânâ-yı harfî” ile, yani kendine değil Hâlık’ına bakan bir anahtardır. Eğer insan ene’ye “mânâ-yı ismî” ile bakar, onu müstakil ve hakikî bir sahip zannederse, o vakit benlik büyür ve hakikatten uzaklaştırır.

“Ene, kendisi bir harf iken, mânâ-yı harfî ile başkasını gösterdiği hâlde; mânâ-yı ismî ile kendine baksa, firavunlaşır.”³

Netice olarak ene, insanda yaratılmış bir “benlik duygusu”dur. Vazifesi, Allah’ın esmâ ve sıfâtını tanıtmaktır. Onun için ene mahluktur; ilâhî bir sıfat değil, insan mahiyetine verilmiş bir ölçü ve emanettir. Nitekim Bediüzzaman Hazretleri de Ene Risalesi'nde enenin yaratılmış ve mahluk olduğuna dikkatleri çekmektedir.