1 Mart 1927 - 24 Haziran 1934 arası dönemi kapsayan Barla Lahikası 368 sayfa olup içerisinde toplam 299 adet mektup yer almaktadır. Üstad Bediüzzaman Hazretleri o dönemde yeni telif ettiği risaleler hakkında talebelerinden geri bildirim istemiştir. O talebeler ise yazdıkları bu mektupların ileride Risale-i Nur külliyatına dâhil edileceğini bilmedikleri halde gayet samimane, ihlaslı bir şekilde bu mektupları kaleme almışlar.

Bu durumu anlatan ifadelerden birisi şöyledir:

Bu iki zât (Hulusi ve Sabri Efendiler) bilmiyordular ki, bir vakit şu fıkralar neşredilecek. Bilmedikleri için, gāyet samîmî, tasannu‘suz, hâlisâne ve derece-i zevklerini ve o hakāike karşı şevklerini ifade etmek için, husûsî bir sûrette yazmışlar. Onun için, o takdîrâtları takrîz nev‘inde değil, doğrudan doğruya, mübâlağasız bir sûrette, gördükleri ve zevk ettikleri hakîkati ifade etmeleridir.¹

Bediüzzaman Hazretleri Barla döneminde Risale-i Nur külliyatının yaklaşık dörtte üçlük bir kısmını telif etmiştir. Özellikle Sözler, Mektubat, Lem’alar (1-17. Lem’a dâhil) olmak üzere bir çok risale bu ücra beldede teklif edilmiştir.

Barla Lahikası, 1927-1934 yılları arasında, yaklaşık sekiz yıllık bir dönemde Barla’da yazılmış mektupları ihtiva eder. Barla, Risale-i Nur’un telifatının başladığı ve risalelerin kalemle istinsah edilerek memleketin her tarafına neşredildiği yerdir. Bu mektuplar ağırlıklı olarak iki gruptan oluşur: o günün saff-ı evvel Nur talebelerinin muazzez Üstadlarına yazdıkları mektuplar ve Bediüzzaman Hazretlerinin talebelerine yazdığı mektuplar. Bu yönüyle Barla Lahikası, ilk dönem Risale-i Nur talebelerinin hizmetteki gayretlerini ve Risale-i Nur’dan nasıl istifade ettiklerini anlamamız için çok kıymetli bir eserdir.

Barla Lahikası’nda işlenen temel meselelerden biri, yeni telif edilen risalelerdir. Talebeler bu risaleler hakkındaki görüş, düşünce ve değerlendirmelerini, onları okuyup yazarken hissettikleri duygularla birlikte dile getirirler.

İçinde çok kıymetli hizmet metotları ve ilmî tespitler olduğu için Lâhika mektupları Bediüzzaman Hazretleri Barla Lahikası için “bir meclis-i nurânî”, “yüksek bir medrese salonu”, “muhteşem ve müzeyyen bir dükkân ve bir menzil” .² diyerek şöyle anmaktadır:

Şu risâle Hâşiye bir meclis-i nûrânîdir ki, Kur’ân’ın şu münevver, mübârek şâkirdleri, içinde birbiriyle ma‘nen müzâkere ve müdâvele-i efkâr ediyorlar. Ve yüksek bir medrese salonudur ki, Kur’ân’ın şâkirdleri onda her biri aldığı dersi arkadaşlarına söylüyor. Ve Kur’ân-ı Mu‘cizü’l-Beyân’ın hazîne-i kudsiyesinin sandukçaları olan risâlelerin satıcı ve dellâllarına muhteşem ve müzeyyen bir dükkân ve bir menzildir. Her biri aldığı kıymetdâr mücevherâtı birbirine ve müşterîlerine orada gösteriyor.³

Genel olarak Lahikalar, Risâle-i Nur Külliyatı içine alınmış ve Mektubat’ın Yirmi Yedinci Mektubu olarak isimlendirilmiştir. Üstad Hazretleri genel manada lahika mektupları için şöyle demiştir:

Şu Yirmi Yedinci Mektubu okuyan, çok tatlı hakikatleri şirin bir tarzda mütalaa eder. Usançsız istifade eder.⁴

Hakîkaten bu fıkralar ve umûm Yirmi Yedinci Mektûb’un fıkraları çok fâidelidirler. Ehemmiyetli, tatlı, hoş, güzel ma‘nâlar, dersler; teşvîk, teşcî‘ eder hisler vardır. Ben kendim onlardan tatlı istifâde ediyorum. Tenbel olduğum zaman bana ehemmiyetli bir teşvîk kamçısı oluyor.⁵

Barla Lahikası başta olmak üzere lahika mektupları, Nur hizmetinin tarihçesine ışık tutar. Nur’un müellifi Bediüzzaman Hazretleri ile talebeleri arasındaki münasebetleri ortaya koyar. Ayrıca o günün zor şartları altında talebelerin kuvvetli ihlas ve samimiyetlerine vurgu yapar. Lahikalar, saff-ı evvel Nur kahramanlarının hizmetteki aşk ve şevklerini, ihlas ve sadakatlerini, sabır ve metanetlerini, ciddiyetlerini, uhuvvet ve muhabbetlerini ve Risale-i Nur’a karşı alaka ve irtibatlarını birer numune-i imtisal olarak en güzel şekilde bizlere gösterir.

Bu lahika mektupları, ihlaslı ve samimi oldukları için öyle kıymetli metinlerdir ki okuyanlar yapılan hizmetlerin kudsiyetini anlar ve imana, Kur’an’a hizmet etme şuuru kazanır. O günün şartlarında hizmet edenlerin ortaya koyduğu büyük kahramanlıkları anlamak için de bu mektuplardan gerçekten istifade edilebilir.

Barla Lahikası okunurken şu sorulara cevap aramak suretiyle bir okuma yapılabilir:

• Mektup kim tarafından kaleme alınmıştır? Bir mektubu Bediüzzaman Hazretleri talebelerine yazmışsa, o mektupta çoğunlukla bir ders, bir ikaz, bir teselli veya bir hizmet düsturu bulunur. Mektubu bir talebe Üstadına yazmışsa, okuyucu o mektupta Risale-i Nur’un o talebenin kalbinde ve fikrinde uyandırdığı tesiri, onun hissiyatını ve hizmete bakışını görür.

• Mektupta işlenen ana konuların nelerdir? Bazı mektuplarda yeni telif edilen bir risale hakkında değerlendirmeler, bazılarında hizmetin usulü ve metotları, bazılarında da ihlas, sadakat, uhuvvet gibi manevi meseleler ön plana çıkar. Okuyucu her mektubun ana fikrini ve mektupta bahsi geçen risaleyi tespit eder, mümkünse o risaleye de müracaat eder. Böylece mektup ile risale arasındaki bağ daha iyi anlaşılır. Aynı zamanda lahika mektuplarının Risale-i Nur’u anlamaya nasıl yardımcı olduğu da açıkça görülür.

• O günkü talebeler, baskı ve zulümler karşısında nasıl bir tavır takınmıştır? Mektuplar dikkatle okunduğunda talebelerin zor şartlar altında nasıl sabır ve metanet gösterdiği görülür. Ümitsizliğe düşmeden hizmete nasıl devam ettikleri ve Üstadlarına olan bağlılıklarını nasıl muhafaza ettikleri de anlaşılır. Bu tavır, bugün bizim için de bir numune-i imtisal olur. Hizmetin her devirde fedakarlık, ihlas ve sebat istediğini hatırlatır.

Bu sorulara ilave olarak, mektubun yazıldığı zaman ve şartlar da göz önünde bulundurulabilir. Okunan mektuplardan öne çıkan tespitler not edilebilir. Mümkünse bu mektuplar arkadaşlarla birlikte müzakere edilerek okunabilir. Bu şekilde okumak, metindeki incelikleri yakalamayı ve istifadeyi paylaşmayı kolaylaştırır.

Bu mektupları daha iyi anlamak ve onlardan daha fazla istifade edebilmek için üç ciltten oluşan Bediüzzaman Hazretleri ve Hayr’ul Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak kitabı okunabilir. Özellikle bu kitaptaki Barla hayatı bölümünün okunması ciddi istifadeye medar olur.