Bediüzzaman Hazretleri, eserlerinde bahar mevsiminde yeniden yaratılan canlı türlerinin çokluğunu ifade ederken bazen “üç yüz binden ziyade”, bazen de “dört yüz bin” ifadelerini kullanmakta ve bu şekilde yaklaşık bir sayı vermektedir. Eserlerin kaleme alındığı dönemde tabiat bilimlerinin ulaştığı bilgi birikimi ve canlı türlerine ilişkin sınıflandırmalar bu çerçevede olabilir. Ancak bilimin gelişmesi ve teknolojinin ilerlemesiyle canlı türlerinin sınıflandırılması ve tespit edilmesi zaman içerisinde daha da gelişmiş, bilinen türlerin sayısı artmıştır.
Burada Bediüzzaman Hazretlerinin asıl maksadı, canlı türlerinin kesin ve net sayısını ortaya koymaktan ziyade, bahar mevsiminde çok kısa bir zaman içerisinde yeniden yaratılan canlıların sayı ve çeşitlilik bakımından ulaştığı olağanüstü büyüklüğe dikkat çekmektir. Bediüzzaman Hazretlerinin “üç yüz binden ziyade” ve “dört yüz bin” ifadelerine örnek cümlelerden bazıları şunlardır:
Ezcümle, haşr-i bahârîde görüyoruz ki: Beş-altı gün zarfında, küçük-büyük, hayvanât ve nebâtâttan üç yüz binden ziyâde envâı, haşredip neşrediyor. Bütün ağaçların, otların köklerini ve bir kısım hayvanları aynen ihyâ edip iâde ediyor.1
Hâlbuki Hayy u Kayyûm, şu muhteşem ordusu içinde, üç yüz binden ziyâde milletlere ayrı ayrı techîzât-ı hayatiyeyi veriyor. Hem külfetsiz, müşkilâtsız, kolay bir tarzda, hafîf bir şekilde, gāyet hakîmâne ve intizâmperverâne veriyor.2
Acaba her senede, dört yüz bin envâı birden zemîn yüzünde îcâd eden; ve semâvât ve arzı altı günde halkeden; ve altı haftada, her baharda, kâinâttan daha san‘atlı ve hikmetli zîhayat bir kâinâtı inşâ eden bir kudret-i ezeliyenin...3
Bana bu âyet bildirdi ki; intisâb-ı îmânî vesîkasıyla, Kadîr-i Mutlak öyle bir Sultân’a intisâb edersin ki, zemîn yüzünde her baharda dört yüz bin milletten mürekkeb nebâtât ve hayvanât ordularının bütün cihâzâtlarını kemâl-i intizâm ile vermekle beraber...4
Günümüzde bilim dünyasında tanımlanmış türlerin sayısı 2,2 milyonu aşmaktadır. Bu sayıya bakteriler gibi mikroorganizmalar da dâhildir. Tanımlanan türlerin yaklaşık 1,5-1,8 milyonunu hayvanlar, 380-400 binini ise bitkiler oluşturmaktadır. Yeryüzündeki tanımlamaların haricinde gerçek tür sayısının ise 8-9 milyon civarında olduğu tahmin edilmektedir.5
Bediüzzaman Said Nursi, Zülfikar, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s. 40.
Bediüzzaman Said Nursi, Mektubat, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s.. 87.
Bediüzzaman Said Nursi, Lem’alar, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s.. 204.
Bediüzzaman Said Nursi, Lem’alar, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s.. 267.
Michael Ohl, “How Many Species Are There?”, Philosophical Studies (2026), 1-14.
