Bağış Yap

Ahmed Hüsrev Altınbaşak

16.11.2026

Ahmed Feyzi Kul Kimdir? Ahmed Hüsrev Efendi ile Münasebetleri Nasıldı?

Sesli Dinle

Yapay zeka ile seslendirilmiştir

Ahmed Feyzi Kul kimdir? Hüsrev Efendi ile münasebetleri nasıldı? Risale-i Nur’da Hüsrev Efendi ile ilgili beyanları var mıdır? Bu konuda bilgi verir misiniz?

16.11.2026 tarihinde cevaplandı.

Cevap

Ahmed Feyzi Kul, Bediüzzaman Hazretlerinin Isparta, Denizli ve Afyon dönemlerinde Nur hizmetinde bulunmuş ve Bediüzzaman Hazretlerinin kendisine “Risale-i Nur’un avukatı” diyerek iltifat ettiği bir talebesidir.

1898'de Isparta’nın Uluborlu ilçesinde doğmuş; Aydın’a bağlı Ortaklar Bucağı’nda ve Selçuk’un Çamlık Köyü’nde yaşamıştır. 1915'te Filistin cephesine sevk edilmiş, yaralanıp esir düşmüş ve Malta esir kampında kalmıştır. İstiklal Savaşı’na da katılmış, elinden aldığı yara sebebiyle eli felç olmuştur. Bediüzzaman Hazretleri bu eline “gazi el” demiştir. Risale-i Nur’u Milaslı Halil İbrahim vasıtasıyla tanımış, mütalaa etmiş ve bilhassa meraklı gençlere ulaştırmaya çalışmıştır. Bediüzzaman Hazretleri, Emirdağ Lahikası’nda ondan şöyle bahseder:

Risale-i Nur’un avukatı ve Aydın havalisinin Hasan Feyzi’si ve o civarın bir Hüsrev’i kardeşimiz Ahmed Feyzi…1

Aydın tarafında bulunan ve eskiden beri ehemmiyetli bir kardeşimiz Halîl İbrâhîm’in nûr dersinde bir zekî arkadaşı ve hapishânede nûrların kuvvetli bir da‘vâ vekîli Ahmet Feyzî’nin...2

Ahmed Feyzi Kul, 1943'te Denizli Hapsi’nde Bediüzzaman Hazretleri ve Nur talebeleriyle birlikte bulundu. Daha sonra Afyon Mahkemesi’nde yaptığı sert müdafaaların ardından 18 ay hapis cezası aldı ve Afyon Hapsi’nde Bediüzzaman Hazretleriyle birlikte hapis yatan 24 talebeden biri oldu.

Bediüzzaman Hazretlerinin Afyon Hapsi’ndeyken yazdığı şu mektubun muhataplarından biri de oydu. Bediüzzaman Hazretleri, aralarında Ahmed Feyzi Kul’un da bulunduğu bir kısım talebelerine şöyle hitap ediyordu:

Aziz sıddık kardeşlerim! Sobamın ve Feyzilerin ve Sabri ve Hüsrev’in iki su bardaklarının parça parça olması dehşetli bir musibetin geldiğini haber vermiştiler. Evet bizim en kuvvetli nokta-i istinadımız olan hakiki tesanüd ve birbirinin kusuruna bakmamak; ve Hüsrev gibi Nur kahramanından, benim yerimde ve Nur’un şahs-ı mânevîsinin çok ehemmiyetli bir mümessili olmasından hiç bir cihetle gücenmemek elzemdir (çok lazımdır). Ben kaç gündür dehşetli bir sıkıntı ve meyusiyet hissettiğimden, ‘düşmanlarımız bizi mağlub edecek bir çare bulmuştur’ diye çok telaş ederdim. Hem sobam, hem hayalî ayn-ı hakikat müşahedem doğru haber vermişler. Sakın sakın sakın! Çabuk, şimdiye kadar demir gibi kuvvetli tesanüdünüzü tamir ediniz. Vallahi bu hâdise bizim hapse girmemizden daha ziyade Kur’ân ve iman hizmetimize hususan bu sırada zarar vermek ihtimali kavîdir. Hatta Sabri bilmeyerek, Nur’un iki kahraman Feyzileri dahi sarstığını müşahede-i hayaliye ile gördüm.3

Ahmed Feyzi Kul, 17 Ekim 1972'de Antalya’da vefat etmiş ve Çamlık Kabristanı’na defnedilmiştir.

Ahmed Feyzi Kul’un Hüsrev Efendi ile Münasebetleri

Ahmed Feyzi Kul, Hüsrev Efendi ile sık sık mektuplaşmıştır. Hüsrev Efendi’ye karşı hürmetkar bir dille kaleme aldığı mektupların asılları, “Bediüzzaman Said Nursi ve Hayru’l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak” kitabında aynen yayımlanmıştır.

Afyon Hapsi’nde Hizbü’n-Nuriye’yi tercüme vazifesinde çalışanlardan biri de Ahmed Feyzi Kul’du. İslami ilimlere ve Arapçaya ciddi şekilde vakıf olan Ahmed Feyzi Efendi, hapiste bu tercümenin büyük kısmını bitirdikten sonra, kendisinden önce tahliye edilen Hüsrev Efendi’ye şu mektubu yazarak tercüme edemediği kısımlarda kendisine yardımcı olmasını rica etti:

Üstad’ımız’ın takdirine mazhar olan bu tercümeyi ben sana ihdâ (hediye) ediyorum. Sen onu daha fazla tanzim ve ikmâl edip de altına mübarek imzanı atmayınca ben asla ona imza atmayacağım. Burada (hapiste) daha kalırsak bakiyesini de tercüme edip size göndereceğim ve bu tercüme Nur’a mal edilirse o şekilde mal edilecek. Yalnız kardeşim kudret bahsinin altından kalkamadım. Bilhassa şu cümleyi halledemedim.  Nur’un bu bahislere ait kısımları sarihan hatırımda kalmamış. Eğer temyizden bir şey olur da erken çıkarsak devlethânenizde (evinizde) bu tercümeyi beraber yapmak için bir kaç gün kalacağım. Bütün kardeşlerime ayrı ayrı selam ve hürmetlerimi sunarım ve dualarını beklerim… Ahmed Feyzi Kul4

Ahmed Feyzi Kul’un Hüsrev Efendi’ye hitaben kaleme aldığı bir başka mektup da şöyledir:

Sevgili, muazzez ve mübarek kardeşim Hüsrev! Benim her şeyim senin, senin de her şerefin benimdir. Nur’un her zaman için başbuğu ve kumandanı olan ve en fedâkar ve kahraman hizmetkarı olan siz aziz ve şerefli ve makbul kardeşime bütün varlığım feda olsun! Eğer ben kalem ve lisan isem sen de kalb ve ruhsun ve maden-i ihlâssın. Hepimizin medar-ı iftiharı ve sertac-ı ibtihacısın (sevincimizin baştacısın). Üstad’ımızın küllî nazarı sendedir ve o nazar kat’iyyen hata etmez. Biz çirkab-ı dünyaya (dünya çirkefine) meyil ve onun icablarına köle olurken sen bütün fani temelluklara (boyun eğmelere) kapını kapattın ve onların yüzüne tükürdün. Ve unfuvan-ı şebabını (parlak gençlik zamanını) da ayaklar altına alarak kendini senelerden beri “Yüce Kahraman’ın, Büyük Hakikat ve Fazilet Üstad’ının” (Bediüzzaman’ın) hizmetine vakfettin. Onunla omuz omuza ilâhi hizmete koyuldun. Bütün mahrûmîyetleri hırz-ı can ettin (tamamen kabullendin). Hayır hayır, sana kimse bu kudsi makamda eş olamaz. Kardeşim sen her zaman bizim ağabeyimizsin. Bu biçare kardeşin sana köle olmakla iftihar eder. (…) Mübarek ve nurdan ellerini kemal-i hasretle öperim ve bütün kardeşlerime ayrı ayrı selam ederim. El-Baki Hüve’l-Baki Biçare ve kusurlu kardeşiniz 9 Mart 949 Ahmed Feyzi5

Ahmed Feyzi Kul’un Hüsrev Efendi’ye yazdığı iltifat dolu mektuplar pek çoktur. Bunlardan birkaçını numune olarak aktarmak istiyoruz:

Aziz sevgili ağabeyciğim! Değerli ve elmas ruhlu kardeşim! Üstad’ımın sevgilisi, Hazret-i Mehdî’nin nur-u ayni Hüsrevciğim! …Ey Peygamber-i Âlîşân’ın sevgilisi!… Mübarek ellerinizi pek candan sevgi ile öper ve barigâh-ı kudsiyette bu fakirin affı için de iltimasta bulunmanızı uluvv-ü cenabınızdan beklerim sevgili kardeşim! Günahkar, bî-vefa, dünyaperest ve mübtela kardeşin Ahmed Feyzi 23-10-1944 Ortaklar (Aydın)6

Aziz, muhterem, mübarek, lütufkâr, vefâkâr ve çok sevgili kardeşim Hüsrev Bey! Risale-i Nur’un en şerefli ve yılmaz kahramanı, emîr-i hidayetin (Üstad Bediüzzaman’ın) yaver-i ekremi ve zemin-i istinadı. Muhterem Ağabeyimiz!… 3 Nisan 1945 Ahmed Feyzi7

Aziz sevgili kardeşim Hüsrevciğim! Sıkıntılı zamanlarımda bir âb-ı hayat gibi imdadıma yetiştirdiğin ilâhî mektublar, muzdarib ruhumun bir nefha-i saadet halinde şifa-yı âcili olmaktadırlar. Kardeşim sana nasıl minnetdar olmayayım? Doyamadığım nur-u hidayetin en müşa’şa’ lem’alarını bana sunan sensin! Biçare ve pür ibtila kardeşini hiç bir ziyafetten mahrum bırakmamak hususunda gösterdiğin ulüvv-ü cenabın şükranını nasıl tayin edeceğimi bilmiyorum...Nur ordusunun baş erkân-ı harbi olan siz sevgili kardeşime bir mektub yazmıştım...Sevgili, candan sevgili muazzez Hüsrev! Risale-i Nur’un en parlak pırlantası olan ilâhî kahraman! Seyyidü’l-enbiyânın karîn-i hâssı (hususi yakını) olan zat-ı pâkin (Üstad Bediüzzaman'ın ) sağ gözü, sağ eli! Bu biçare kardeşin seni, kahraman Tâhir’i, Sav, Kuleönü ve Isparta Kahramanları’nı çok özledi. Onu hatırdan çıkarmayın kardeşim. Ahmed Feyzi8

Mübarek Hüsrev’e! Ey bahtiyarların serdarı! Ve ey hizmet kahramanı! Ve ey kafile-i Nur’un medar-ı iftiharı! Canımız sana kurban olsun! Semanın zemine iltifatı gibi, bu unutulmuş zavallıyı tekrar bağrına bas. Fâninin merhametsiz darbeleriyle onun her tarafı yaralı, her tarafı delik deşiktir. Tekrar ulu, ihsankâr nazarlarınız mün’atıf olsun. Üstad’ın kudsî sahabetini (arkadaşlığını) iltimas et! Sevgili ağabeyimiz nurdan yapılmış ellerini hasretle öpüyorum. Kapında bekleyen günahkâr Ahmed Feyzi9 

Ahmed Feyzi Kul, Bediüzzaman Hazretlerinin vefatından sonra hizmetin Hüsrev Efendi’nin idaresinde devam etmesi hakkındaki kanaatini de bir mektubunda şöyle ifade eder:

Bin ruhum olsa da Hüsrev için fedaya hazırım” diyen ve bu gibi müteaddid beyanlarda bulunan “Memur-u ilâhî” (Bediüzzaman Hazretleri), vazifesinin (vefatından sonra) devam şeklini ve sevk ve idaresindeki vahdet ve merciiyyeti (birliği ve kime müracaat edileceğini) zaten tayin etmiştir. Cenab-ı Hak o büyük Üstad’ın feyiz ve himmetiyle bir insana (Hüsrev Efendi’ye) Kelam-ı Ezelisinin (Kur’ân’ın) Levh-i Mahfuzdaki mucizevi yazılış şeklini ümmet-i Muhammed’e ve hatta bütün insanlığa göstermek kerem ve fazlını ihsan ederse bundan daha büyük mazhariyet mi olur? Memur-u İlâhî’nin (Hz. Üstad’ın) bütün vazifesini onun hâl-i hayatında yüklenen ve âhirzamandaki hizmet-i hidâyetin bir nevi Sıddık-ı Ekberi makamında bulunan mübarek ağabeyimizin (Hüsrev Efendi’nin) himaye ve irşadına ve onun inâyâta mazhar olan sevk ve idaresine hangi halis kardeşimiz candan iştirak etmez ve rıza göstermez ? Biz ilâhi Memur’un (Hz. Üstad’ın) bütün müstakbel hizmetkarlığını ve bütün sevk ve idare vazifedarlığını siz mübarek ağabeyimizde görüyoruz. Ve bütün kardeşlerimiz gibi emir ve irşadlarınızı kendimiz için vacibü’l-ittiba (uyması zorunlu) bir düstur-u hareket kabul ediyoruz.10

Ahmed Feyzi Kul’un burada kullandığı ‘bir nevi Sıddık-ı Ekber makamı’ ifadesi, (Haşa!) Bediüzzaman Hazretlerini Peygamber Efendimiz’le (s.a.v.) veya Hüsrev Efendi’yi Hz. Ebu Bekir’le (r.a.) bir tutmak manasında değildir. Hz. Ebu Bekir’in (r.a.) Peygamber Efendimiz’e (s.a.v.) olan sadakati, yakınlığı ve ondan sonra davayı devam ettirmesi gibi, Hüsrev Efendi’nin de Bediüzzaman Hazretlerine olan sadakatini, hizmetteki yakınlığını ve onun vefatından sonra Risale-i Nur hizmetini devam ettirmesini anlatmak için yapılmış bir benzetmedir.

Kaynakçalar
  1. Bediüzzaman Said Nursi, Emirdağ Lahikası, Hayrat Neşriyat, Isparta 2020, c.3, s. 426

  2. Bediüzzaman Said Nursi, Emirdağ Lahikası, Hayrat Neşriyat, Isparta 2019, c.2, s. 296

  3. Bediüzzaman Said Nursi, Şua’lar, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s. 533

  4. Heyet, Bediüzzaman Said Nursî ve Hayru’l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak, Hayrat Neşriyat, Isparta 2013, c. 3, s. 1092

  5. Heyet, Bediüzzaman Said Nursî ve Hayru’l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak, Hayrat Neşriyat, Isparta 2013, c. 3, s. 1107

  6. Heyet, Bediüzzaman Said Nursî ve Hayru’l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak, Hayrat Neşriyat, Isparta 2013, c. 3, s. 1107

  7. Heyet, Bediüzzaman Said Nursî ve Hayru’l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak, Hayrat Neşriyat, Isparta 2013, c. 3, s. 1108

  8. Heyet, Bediüzzaman Said Nursî ve Hayru’l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak, Hayrat Neşriyat, Isparta 2013, c. 3, s. 1108

  9. Heyet, Bediüzzaman Said Nursî ve Hayru’l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak, Hayrat Neşriyat, Isparta 2013, c. 3, s. 1108

  10. Heyet, Bediüzzaman Said Nursî ve Hayru’l-Halefi Ahmed Hüsrev Altınbaşak, Hayrat Neşriyat, Isparta 2013, c. 3, s. 1109

Paylaş

Facebook'ta paylaş

Whatsapp'da paylaş

Kanallarımız

Hesaplarımıza abone olun sorularımızdan ilk siz haberdar olun.

Yorumlar (0)

Yorumunuz

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız