Hazreti Peygamber (sav), bir hadisinde şöyle buyurmuştur:

خَيْرُ اْلاُمُورِ اَحْمَزُهَا İşlerin en hayırlısı zorlu olanıdır.¹

İçerdiği mana itibarıyla Kur’ân-ı Kerîm âyetleri ve Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) hadisleriyle tam bir uyum arz eden; İslâmî kitapların başında yer alması güzel bir gelenek hâline gelen, ancak hadis olarak tespit edemediğimiz dua şöyledir:

Allah'ım! Kolaylaştır, zorlaştırma. Allah'ım! Hayırla tamamına erdir.

Bu iki ifade ilk bakışta birbirine zıt gibi görünebilir. Biri, zor olan hayırlıdır, der gibi anlaşılırken; diğeri Allah'tan kolaylık istemeyi öğretiyor gibi görünür. Fakat doğru anlaşıldığında, aralarında bir çelişki olmadığı görülecektir.
Öncelikle, “İşlerin hayırlısı zor olandır.” hadisinde kastedilen mana şudur: İnsanın nefsine ağır gelen, sabır ve gayret isteyen birçok iş, netice itibarıyla daha hayırlı olabilir. O manevi kazancı düşünüp sabır ve gayretle o işi ve ameli yapmaya azmetmelidir. Nitekim Kur'ân-ı Kerîm'de şöyle buyrulur:

Olur ki hoşlanmadığınız bir şey sizin için hayırlıdır; sevdiğiniz bir şey de sizin için şer olabilir. Allah bilir, siz bilmezsiniz.²

Yani zorluk, tek başına hayır ölçüsü değilse de hayırlı işlerin önemli bir kısmı emek, sabır ve fedakârlık ister. Bediüzzaman Hazretlerinin şu ifadeleri de bu manayı teyit etmektedir:

Mâdem [خَیْرُ الْاُمُورِ اَحْمَزُهَا] sırrıyla, meşakkatli, külfetli, zevksiz, sıkıntılı a‘mâl-i sâliha ve umûr-u hayriye daha kıymetli, daha sevablıdır. O sıkıntıda, o meşakkatteki ziyâde sevâbı ve makbûliyeti düşünüp, sabır içinde mesrûrâne şükretmek gerektir.³

Bu hadisi böyle anlayabiliriz. Diğer taraftan, "Allah'ım! Kolaylaştır, zorlaştırma. Allah'ım! Hayırla tamamına erdir." duası ise bize zorluk istememeyi, Allah'tan yardım ve kolaylık dilemeyi öğretir. Çünkü kul, ibadetlerini, hizmetini ve dünya işlerini kendi gücüyle değil, Allah'ın lütfuyla, kolaylaştırmasıyla yapabilir. Dolayısıyla Allah'tan, hayırlı olan işi kendisine kolaylaştırmasını ister. Eğer hayırlı işin içinde bir zorluk varsa o zorluğa sabır ve kuvvet vermesini diler.