Bağış Yap

RİSALE-İ NUR

343

"Zira senin gibi niyeti halis olmayan bir adam, nasihati bazen damara dokundurur, aksülamel yapar." Ne Demektir?

Sesli Dinle

Yapay zeka ile seslendirilmiştir

Risale-i Nur'daki bu ifadeye göre, nasihat tesir etmiyorsa her zaman bizim halis niyet taşımadığımız sonucu çıkarılabilir mi? Tebliğ ve nasihatte tavır, niyet ve hislerimiz nasıl olmalıdır?

16.11.2026 tarihinde soru cevabı güncellenmiştir.

Cevap

İlgili metin Risale-i Nur'da şu şekilde geçmektedir:

Senin üzerine haktır ki, her söylediğin hak olsun. Fakat her hakkı söylemeye senin hakkın yoktur. Her dediğin doğru olmalı. Fakat her doğruyu demek doğru değildir. Zîrâ senin gibi niyeti hâlis olmayan bir adam, nasihati bazen damara dokundurur, aksülamel yapar.1

İnsan konuştuğu zaman hak ve hakikat namına daima doğruyu söylemelidir. Fakat bundan, insanın her doğruyu her zaman, her yerde ve bizzat kendisinin söylemesi gerektiği anlaşılmamalıdır. Zaman uygun olmayabilir, zemin müsait olmayabilir. Böyle bir durumda ille de o doğruyu dile getirmekte ısrar eden bir kimsenin niyeti bozulabilir; artık hak ve hakikat namına değil, nefsi hesabına konuşmaya başlayabilir. Bu durumda yapılan tebliğ veya nasihat aksi tesir yapar ve maksadımızın zıddına bir netice doğurur.

Mesela hatalı bir davranışı olan bir kimseyi topluluk içinde ikaz edip ona doğrusunu göstermeye kalkışmak, onun rencide olma ihtimalini artırabilir ve hatasında direnmesine sebep olabilir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), ashabından bazılarını uyarmak istediğinde onları halkın içinde mahcup etmez; “Bazı kimselere ne oluyor ki…!” diyerek muhataplarının ismini gizler ve sözünü genele yöneltirdi.2

Bununla beraber, karşılık bulmayan ve tesir etmeyen her nasihat için “Nasihat eden kişi ihlassızdır” demek doğru değildir. Elbette kişiye düşen, tebliğinde ve nasihatinde samimiyeti ve ihlası esas tutmasıdır. Ancak her olumsuz tepkiyle karşılaşıldığında bunun sebebini niyet bozukluğunda ve ihlassızlıkta aramak yanlıştır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Ebu Cehil ve Ebu Leheb gibi müşriklere defalarca İslam’ı tebliğ etmiş ve nasihatte bulunmuştur. Fakat onlar bu daveti kabul etmek yerine inat etmiş, hatta Peygamber Efendimiz’e (s.a.v.) karşı savaşmışlardır.

Rabbimiz Kur’an-ı Kerim’de Peygamber Efendimiz’e (s.a.v.), onun şahsında da biz Müslümanlara hitaben şöyle buyurur:

(Habîbim, yâ Muhammed!) O hâlde nasîhat et; çünki sen, ancak bir nasîhat edicisin! Onların üzerine (musallat olmuş) bir zorlayıcı değilsin!3

Demek ki bizim vazifemiz yalnızca hakikati anlatmaktır; onu kabul edip etmemek kişinin kendi iradesine bağlıdır. Nice ihlaslı zatların, hatta bazı peygamberlerin dahi tebliğlerinin karşılık bulmadığı olmuştur. Burada unutulmaması gereken bir diğer husus da nefis ve şeytan etkenidir. Kişi hak ve hakikati işittikten sonra, onu kendi hür iradesiyle kabul etmek yerine nefsinin heveslerine ve şeytanın vesveselerine kapılabilir. Bu da her insanın kendi imtihanıdır. Bize düşen ise sadece ihlasla, ciddiyetle, yumuşak ve tatlı bir üslupla tebliğ yapmaktır.

Kaynakçalar
  1. Bediüzzaman Said Nursi, Mektubat, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, c. 1, s.110

  2. Müslim, Fedâil, 127 (M6109)

  3. Gâşiye 88/21-2

    2

Paylaş

Facebook'ta paylaş

Whatsapp'da paylaş

Kanallarımız

Hesaplarımıza abone olun sorularımızdan ilk siz haberdar olun.

Yorumlar (0)

Yorumunuz

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız