TDV İslam Ansiklopedisi'nde yer alan "Kuşçubaşı Eşref" maddesinde, "Said Nursi ile birlikte bir Alman denizaltısıyla Kuzey Afrika’ya gitti" ifadesini doğrudan doğrulayan veya detaylandıran birincil kaynaklar, özellikle Üstad Hazretleri'nin kendi yazıları veya yakın talebelerinin hatıralarında bulunmamaktadır.

Bu iddiaya dair en belirgin kaynak, "Bilinmeyen Said Nursi" adlı kitapta; Kuşçubaşı'nın oğlu Sencer Kutay'dan aktardığına göre, 1915 yılında Antalya'dan hareketle Alman denizaltılarıyla Trablusgarp, Bingazi ve Cabub'a kadar gittiklerini belirtmektedir. Ancak, bu bilgi Sencer Kutay'ın anlatımına dayandığından bizim için ikinci el bir kaynak niteliğindedir. Ayrıca Benjamin C. Fortna'nın "Kuşçubaşı Eşref" biyografisinde, Bediüzzaman Hazretleri ile Kuşçubaşı Eşref 'in dostlukları ve savaş dönemindeki iş birlikleri anlatılmaktadır. Ancak, bunda da Alman denizaltısıyla Kuzey Afrika'ya birlikte gittiklerine dair doğrudan bir bilgi bulunmamaktadır. Yani Üstad Hazretleri'nin kendi eserlerinde veya yakın talebelerinin hatıralarında bu yolculuğa dair herhangi bir bilgiye rastlanmamaktadır.

Halbuki Üstad Bediüzzaman’ın çocukluğundan itibaren bütün hayatına ve Rusya’daki esir dönemi gibi bazı hatıralarına hem kendi eserlerinde hem de birçok vesika ve devlet arşivinde rastlanmaktadır. Bu nedenle, söz konusu iddia, Sencer Kutay'ın anlatımına dayanan ve doğrudan birincil kaynaklarla desteklenmeyen bir bilgi olarak değerlendirilmelidir.

Sonuç olarak, Üstad Hazretleri'nin Kuşçubaşı Eşref ile birlikte bir Alman denizaltısıyla Kuzey Afrika'ya gittiği iddiası, mevcut kaynaklar ışığında kesin olarak doğrulanamamaktadır. Zira bu tür iddiaların doğruluğunu teyit etmek için daha fazla birincil kaynağa ihtiyaç vardır. Bizim için muteber olan, Risale-i Nur’larda bulunan, Üstad hazretlerinin Tarihçe-i Hayatında geçen, devlet arşivlerinde bulunan ve talebelerin şahit olduğu veya Üstad Hazretlerinden dinlediği şahitli bilgilerdir. Bunların dışındaki kaynaksız bilgilere itibar etmemek en doğrusu olacaktır.