Sözlükte “yiyecek vermek, rızıklandırmak” anlamına gelen rızık kelimesi, terim olarak Allah Teala’nın canlılara yeme içme ve başka hususlarda yararlanmak üzere verdiği her şeyi ifade eder. Kur’an’da rızık konusunda endişeye düşülmemesi gerektiğini Rabbimiz şu ayetiyle bildirir:

Yeryüzünde kımıldanan hiçbir canlı yoktur ki rızkı Allah'a ait olmasın. ¹

Ancak insanın yanlış bir tevekkül anlayışına sığınmak yerine karada ve denizlerde rızkını araması da şu ayetle emredilir:

Ve iki deniz bir olmaz. Bu tatlıdır, susuzluğu gidericidir, içmesi kolaydır; şu da tuzludur, acıdır (içilmez)! Bununla beraber her birinden taze bir et (balık) yersiniz ve (inci, mercan gibi) kendisini takınacağınız bir ziynet (eşyası) çıkarırsınız. Ayrıca gemileri onda suyu yara yara giden (vasıta)lar olarak görürsün ki O'nun lütfundan (rızkınızı) arayasınız. Ve ta ki şükredesiniz.²

Bununla beraber helal ve temiz rızıklardan faydalanılması istenir. Rabbimiz şöyle buyurur:

Öyle ise Allah'ın sizi rızıklandırdığı helal ve temiz şeylerden yiyin; eğer yalnız O'na kulluk ediyorsanız, Allah'ın ni'met(ler)ine şükredin!³

Ehl-i sünnet alimleri, insanların iradi fiillerinin görünüşte kendi arzu ve teşebbüsleri sonunda meydana geldiğini kabul etmekle birlikte, bu fiillerin her şeyin yaratıcısı olan Allah’ın iradesi sayesinde vücut bulduğunu söyler. Bu sebeple de rızık, “Cenab-ı Hakk’ın hayatlarını sürdürebilmeleri için canlılara verdiği her türlü imkan” şeklinde tarif edilir. Bu tanıma göre gayri meşru yollardan elde edilen imkanlar da rızık kavramı içinde yer alır.

Kısaca, haram yoldan elde edilip yenen şey, yenilmesi ve kazanılması cihetiyle haramdır; fakat Allah’ın yaratması ve kulun ona kavuşması cihetiyle yine rızıktır. Çünkü yeryüzünde kulun eline geçen her şey, yaratma bakımından Allah’tandır; fakat helal veya haram oluşu, kulun onu hangi yoldan kazandığına ve nasıl kullandığına bakar. Bu sebeple “her rızık helaldir, haram rızık olmaz” denilmez. Her rızık helal değildir; haram yoldan gelen de rızıktır, fakat mesuliyeti olan bir rızıktır. İnsan o rızka meşru olmayan bir yolla ulaştığı için mesul olur. Mühim olan, rızkı Allah’tan bilip helal dairede aramak ve haramı geçim bahanesi yapmamaktır. Çünkü hakiki rızık taahhüd-i Rabbani, yani Rabbimizin güvencesi altındadır; haram yol ise bereketi kaldırır, mesuliyet getirir ve manen zarar verir.