Bağış Yap

Helal-Haram

23.04.2021

962

Devlet Memurlarının Hediye Kabul Etmesi Caiz midir?

Sesli Dinle

Yapay zeka ile seslendirilmiştir

Eşim devlet memuru olup gittiği köylerde süt, yoğurt gibi hediyeler veriyorlar. Bu ürünleri kullanabilir miyiz? Uygun olmadığını düşünerek kullanmıyoruz. Ürünlerin karşılığı olan ücreti hediye edenlerin adına yardım kutularına bağışlayıp da bu ürünleri kullansak olur mu?

24.04.2021 tarihinde cevaplandı.

Cevap

İslam fıkhına göre devlet memurlarının veya yetkili makamda bulunan kamu görevlilerinin, yürüttükleri görev sebebiyle hediye kabul etmeleri caiz değildir. Bu tür hediyeler, rüşvet veya kamu malından haksız kazanç (zimmet) kapsamında değerlendirilir. Nitekim Peygamber Efendimiz (sav), kamu görevi dolayısıyla hediye alan bir memurunu şöyle uyarmıştır:

Benim gönderdiğim bir görevliye ne oluyor ki: ‘Bu zekât malıdır; bu da bana hediye edilmiştir.’ demektedir! Bu kişi babasının (yahut anasının) evinde oturup kalsa, acaba kendisine hediye verilir miydi? Allah’a yemin ederim ki, sizden biriniz o zekât malından bir şey alırsa kıyamet gününe o malı boynunda taşıyarak gelecektir.1

Yalnızca kişinin bu göreve gelmeden önceden beri hediyeleştiği yakın dost ve akrabalarından aldığı hediyeler bu yasağın dışındadır.

Bu itibarla, eşinizin görev amacıyla gittiği köylerde sunulan hediyeleri kural olarak kabul etmemesi veya uygun bir dille geri çevirmesi esastır.2 Ancak hediyenin geri çevrilmesinin zor olduğu veya teslim alınan süt ve yoğurt gibi gıdaların çabuk bozulma/telef olma riski taşıdığı durumlarda fıkhi çözüm yolu şu şekildedir:

Süt ve yoğurdun bozulup zayi olmasını önlemek amacıyla, bu ürünlerin piyasadaki tahmini kıymetini/bedelini hesaplayıp fakirlere, ihtiyaç sahiplerine veya hayır kurumlarına bağışlamak ve ardından bu ürünleri tüketmek fıkhi esaslara uygundur. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus, yapılan bu bağıştan bir sevap beklemeden, göreve bağlı olarak gelen gayrimeşru veya şüpheli bir malı zimmetten çıkarma ve arındırma (tasfiye) niyetiyle hareket etmektir. Böylece hem gıdanın israf edilmesinin önüne geçilmiş hem de memuriyet sebebiyle elde edilen hediye usulüne uygun şekilde arındırılmış olur.3

Kaynakçalar
  1. Müslim, İmâre, 26 [1832].

  2. Heyet, Fetvalar, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 2024, s. 575.

  3. Heyet, Fetvalar, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 2024, s. 418.

Paylaş

Facebook'ta paylaş

Whatsapp'da paylaş

Kanallarımız

Hesaplarımıza abone olun sorularımızdan ilk siz haberdar olun.

Yorumlar (0)

Yorumunuz

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız