Allah (C.C.)

09.03.2026

3

Cenâb-ı Hakk’ın Sıfatlarında Zıtlık Bulunur mu?

Güzellikler ve kemalat zıddıyla bilinirse Allah’ın, haşa, sıfatlarının zıddı mı var? er şey zıddıyla bilinir hükmüne göre Allah'ın sıfatlarını bilmek için onların zıtları mı gerekir? Bu meseleyi izah eder misiniz?

12.03.2026 tarihinde cevaplandı.

Cevap

Bu cümle Bediüzzaman Hazretlerinin Hastalar Risalesi isimli dersinde şöyle geçmektedir:

Yedinci Devâ: Ey sıhhatinin lezzetini kaybeden hasta! Senin hastalığın, sıhhatindeki ni‘met-i İlâhiyenin (İlâhî nimetin) lezzetini kaçırmıyor. Bilakis tattırıyor, ziyâdeleştiriyor. Çünkü bir şey devam etse, te’sîrini (etkisini) kaybeder . Hatta ehl-i hakîkat müttefikan (fikir birliği ile) diyorlar ki: اِنَّمَا الْاَشْیَٓاءُ تُعْرَفُ بِاَضْدَادِهَا yani, "Her şey zıddıyla bilinir." Meselâ karanlık olmazsa, ışık bilinmez, lezzetsiz kalır. Soğuk olmazsa, harâret anlaşılmaz, zevksiz kalır. Açlık olmazsa, yemek lezzet vermez. Mide harâreti olmazsa, su içmesi zevk vermez. İllet olmazsa, âfiyet zevksizdir. Maraz (hastalık) olmazsa, sıhhat lezzetsizdir.1

Eşyanın, yani her şeyin zıttı ile bilinmesi cümlesindeki "şey" ve onun çoğulu olan "eşya" kelimelerine dikkat etmemiz gerekmektedir. Çünkü "eşya" kelimesi lügatte "yaratılmış olan şeyler, nesneler" olarak geçmektedir. Buradan anlıyoruz ki, her şeyin zıddıyla bilinmesi, yaratılmış olan varlıklar için geçerlidir. Mahlûkat/yaratılmışlar âlemindeki idrak ve kıyas içindir. Cenâb-ı Hakk’ın isim ve sıfatları sonsuz olduğu için, onlarda zıtlık bulunmaz.

Burada belki Cenab-ı Hakk'ın zâtî sıfatlarından bahsedebiliriz. Çünkü zâtî sıfatlar, sadece Cenâb-ı Hakk’ın zâtına mahsus olan, hiçbir mahlûkta hakikatiyle bulunmayan ve O’nu noksan sıfatlardan tenzih eden (uzak tutan) sıfatlardır. Bu sıfatlar, olumsuz kalıptaki kelimelerle daha iyi anlaşılır.

Mesela, Vücûd, Allah'ın var olması demektir. Cenâb-ı Hakk’ın varlığı zorunludur, yokluğu düşünülemez. Yaratılmış değildir.

Kıdem, Allah'ın varlığının başlangıcının olmamasıdır.

Bekâ, Allah'ın varlığının sonunun olmamasıdır.

Vahdâniyet, Allah'ın bir olması; zâtında, sıfatlarında, fiillerinde ve rubûbiyetinde hiçbir ortağının bulunmamasıdır. O’nun benzeri, dengi, misli ve ortağı yoktur.

Muhâlefetün li’l-havâdis, Allah'ın sonradan yaratılmış varlıklara hiçbir cihetle benzememesidir.

Kıyâm bi-nefsihî, Allah'ın varlığının kendi zâtı ile kaim olması, var olmak için hiçbir şeye muhtaç bulunmamasıdır.

Kaynakçalar
  1. Bediüzzaman Said Nursi, Lem’alar, Hayrat Neşriyat, Isparta 2016, s.215


Paylaş

Facebook'ta paylaş

Whatsapp'da paylaş

Hesaplarımıza abone olun sorularımızdan ilk siz haberdar olun

Yorumlar (0)

Yorumunuz

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız