Hıllet; samimî dostluk, içten bağlılık, fedakârane arkadaşlık ve kalbî yakınlık demektir. Halîliye ise bu dostluk ve yakınlık esasına dayanan meslek ve meşrebi ifade eder. Burada kastedilen, menfaat üzerine kurulu bir beraberlik değil; ihlâs, uhuvvet, fedakârlık ve birbirinin meziyetleriyle sevinmek üzerine kurulu hakikî kardeşliktir. Üstad Bediüzzaman Hazretleri bu durumu şu şekilde izah eder:

Mesleğimiz halîliye olduğu için, meşrebimiz hıllettir. Hıllet ise, en yakın dost ve en fedakâr arkadaş ve en güzel takdir edici yoldaş ve en civanmert kardeş olmak iktizâ eder.¹

Üstad Hazretlerine göre hıllet; en yakın dost, en fedakâr arkadaş, en güzel takdir edici yoldaş ve en civanmert kardeş olmaktır. Yani kişi, kendi nefsini geri çekip kardeşinin faziletiyle memnun olur, onun meziyetini kendi meziyeti gibi görür. Bu da tefânî denilen, “kardeşinde fânî olmak” manasına bakar.

Risale-i Nur mesleğinin haliliye olmasını Üstad Bediüzzaman Hazretleri şu şekilde ifade eder:

Evet, Risâle-i Nûr’un mayası ve meşrebi tefekkür ve şefkat olduğu cihetle, Hazret-i İbrâhîm’in (as) hususî meşrebi olan tefekkür ve şefkat noktasında tam tevâfuk etmek sırrıyla, şu sûre daha ziyâde Risâle-i Nûr’u kucağına alıyor. ²

Halîliye tabiri, Hz. İbrahim’in (as) “Halîlullah” olarak anılmasına da işaret eder. Rabbimiz şöyle buyurur:

Zira Allah, İbrâhim'i dost edinmiştir. ³

Uhuvvet ve muhabbet manasını destekleyen bir âyette Rabbimiz şu şekilde buyurur:

Müminler ancak kardeştirler. ⁴

Peygamber Efendimiz (sav) bir hadisinde şöyle buyurur:

Sizden biriniz, kendisi için istediğini mümin kardeşi için de istemedikçe iman etmiş olmaz.⁵

Kısacası, hıllet, ihlâs temelli çok yakın dostluk ve kardeşliktir. Halîliyye ise bu dostluk tarzını esas alan bir meşreptir. Bunun Kur’ân’daki en açık işareti, Hz. İbrahim’in (as) halîl oluşu ve müminlerin kardeş ilan edilmesidir; hadisteki en açık işareti ise müminin kardeşi için de kendisi için istediğini istemesi hakikatidir.