Ergenlik çağına ulaşmış ve akıl sağlığı yerinde olan bir evlâdın işlediği günahın sorumluluğu önce kendisine aittir. Çünkü günahı kendi iradesiyle işleyen odur. Kur’ân-ı Kerîm’de, hiç kimsenin başkasının günahını yüklenmeyeceği açıkça şöyle bildirilmiştir:

Hiçbir günahkâr, başkasının günah yükünü yüklenmez.¹

Bu sebeple anne ve baba, evlâdına dinini öğretmiş, doğruyu göstermiş ve nasihat görevini yerine getirmişse; çocuğun kendi iradesiyle işlediği günahlardan ayrıca sorumlu olmaz. Buna Hz. Nuh’un oğlu misal verilebilir. Hz. Nuh, oğlunu uzun süre imana çağırmış; fakat oğlu bu daveti kabul etmemiş ve inkâr üzere ölmüştür. Bu yüzden Hz. Nuh, oğlunun küfründen sorumlu tutulmamıştır.

Bununla beraber anne ve babanın ayrı bir sorumluluğu vardır. Bu da evlâdını iman, ibadet ve güzel ahlâk üzere yetiştirmeye çalışmak, onu kötülüklerden korumaktır. Eğer anne ve baba bu vazifeyi ihmal eder, dinî ve ahlâkî terbiyeyi vermez, günaha yönlendirir veya kötü örnek olursa; çocuğun günahından değil, kendi ihmali ve kusuru sebebiyle günaha girer.

Çünkü bir çocuk küçük yaşta sağlam bir iman terbiyesi almazsa, ileride dinin esaslarını benimsemesi çok zor olabilir. Özellikle anne ve babasını dindar görmez, sadece dünya hayatına dönük bir eğitim alırsa, manevî bakımdan daha uzak kalabilir. Bu durumda çocuk, dünyada anne ve babasına gereken saygıyı göstermeyebilir; âhirette de onlara şefaatçi olmak yerine, “Neden benim imanımı İslâm terbiyesiyle korumadınız?” diyerek onlardan davacı olabilir.

Sonuç olarak, anne ve baba görevini yapmışsa, ergenlikten sonra evlâdın işlediği günah kendisine aittir. Fakat ihmal etmiş, kötülüğe zemin hazırlamış veya günaha sebep olmuşsa, kendi kusuru kadar sorumlu olur. Bu konuya işaret eden bir ayeti ve iki hadis-i şerifi aşağıya alıyoruz:

Ey îman edenler! Kendinizi ve âilenizi, yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun.²

Hepiniz çobansınız ve hepiniz idareniz altındakilerden mes’ulsünüz . Erkek, ailesinin çobanıdır ve onlardan sorumludur. Kadın, kocasının evinin çobanıdır ve ondan sorumludur.³

Aşağıdaki hadîs-i şerifte, kötü bir çığır açan kimsenin, o yoldan gidenlerin günahından da hisse alacağı bildirilir. Buna göre anne-baba çocuğuna kötü örnek olmuşsa, bu kusuru nisbetinde mes’ul olur.

Kim İslâm’da kötü bir çığır açarsa, onun günahı ve kendisinden sonra onunla amel edenlerin günahı kendisine ait olur.⁴

Sonuç olarak: Anne ve baba, evlâdına dinini öğretmiş, doğruyu göstermiş ve üzerine düşen terbiyeyi vermişse; ergenlikten sonra onun kendi iradesiyle işlediği günahlardan sorumlu olmaz. Fakat bu vazifeyi ihmal eder, kötülüğe zemin hazırlar veya günaha yönelmesine sebep olursa; evlâdın günahını değil, kendi ihmali ve kusuru sebebiyle mes’ul olur.