رسالۀ نورڭ بتون اجزالرینی ایكی سنە هم آنقرە، هم دڭزلی محكمەلری و اهل وقوفی تدقیقدن صوڭرە، هم برائتمزە، هم عموم رسالۀ نور اجزالرینی بڭا تسلیمە متّفقًا قرار ویرمەلرینە بناءً، نشرلرینە بر مانع یوقدر. بڭا ویریلن رسالۀ نوردن بریسی بو مجموعەنڭ اجزالریدر.

سعید النّورسی

[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]

وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

السلام علیكم ورحمة اللّٰە وبركاتە ابدًا دائمًا

عزیز، صدّیق قرداشلرم،

مادام رسالۀ نور ماكینە ایلە تعمّم ایتمەیە باشلامش.. و مادام فلسفە و حكمت جدیدەیی اوقویان مكتبلیلر و معلّملر چوقلق ایلە رسالۀ نورە یاپیشییورلر. البتە بر حقیقت بیان ایتمك لازم كلییور. شویلەكە:

رسالۀ نورڭ شدّتلە طوقات اوردیغی و هجوم ایتدیگی فلسفە ایسە، مطلق دگلدر. بلكە مضر قسمنەدر. چونكە فلسفەنڭ حیات اجتماعیۀ بشریەیە و اخلاق و كمالات انسانیەیە و صنعتڭ ترقّیاتنە خدمت ایدن فلسفە و حكمت قسمی ایسە، قرآن ایلە باریشیقدر. بلكە قرآنڭ حكمتنە خادمدر. معارضە ایدەمز. بو قسمە رسالۀ نور ایلیشمییور.

ایكنجی قسم فلسفە، ضلالتە و الحادە و طبیعت باتاقلغنە دوشورمەیە وسیلە اولدیغی كبی، سفاهتە و لهویات ایلە غفلت و ضلالتی نتیجە ویردیگندن و سحر كبی خارقەلریلە قرآنڭ معجزەكار حقیقتلریلە معارضە ایتدیگی ایچون، رسالۀ نور اكثر اجزالرندە میزانلرلە و قوّتلی و برهانلی موازنەلرلە فلسفەنڭ یولدن چیقمش بو قسمنە ایلیشییور، طوقاتلایور. مستقیم، منفعتدار فلسفەیە ایلیشمییور. اونڭ ایچون مكتبلیلر رسالۀ نورە اعتراضسز چكینمەیەرك كیرییورلر و كیرملیدرلر.

فقط كیزلی منافقلر، ناصلكە بر قسم خواجەلری بتون بتون معناسز و حقسز بر طرزدە، اهل مدرسەنڭ و خواجەلرڭ حقیقی مالی اولان رسالۀ نور علیهندە استعمال ایتدكلری كبی.. بعض فلسفەجیلرڭ انانیت علمیەلرینی تحریك ایدوب، نورلر علیهندە استعمال ایتمك احتمالنە بناءً، بو حقیقت عصای موسی و ذوالفقار مجموعەلری باشندە یازیلسە مناسب اولور.

سعید النّورسی

[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]

وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

السّلام علیكم ورحمة اللّٰە وبركاتە

عزیز، صدّیق قرداشلرم،

اوّلا، رسالۀ نورڭ ماكینە ایلە و شیمدی عمومی بر انتباهلە و مركزدەكی اهل وقوفڭ تقدیری ایلە دائرەسی تام كنیشلنمەسندن، البتە هر نوع اهل علم دقّتلە باقاجقلر. اونلرڭ ایچندە بدعەلر طرفداری و انانیتلی و مشكلپسند و تنقیدجی قسملری اعتراضە چالیشاجقلر. شیمدی سزلر (اوچ اساسی) اونلرە قارشو بر جواب یاپارسڭز.

[برنجی اساس] شیمدی انسانلردە كیم واركە، قصوری بولونماسین. مادام حسنات اگر سیّئٓاتە راجح كلسە، عفو ایدیلیر. البتە بو قدر آغیر شرائط آلتندە، كوز اوڭندە بو فوق العادە خدمت ایمانیە ایلە یوز بیڭلر بیچارەلری شبهەلردن قورتارمق، اویلە بر حسنەدركە، بیڭلر قصوراتی عفو ایتدیرر.

[ایكنجی اساس] دیرسڭزكە: قرداشمز سعید یاریم امّی، یازیسی نقصان، چابوق یازامییور. بو یگرمی سنە غربتدە اكثر منزوی و تجرید ایچندە طورمەیە مجبور اولمەسیلە، البتە بعض سهولر و قصورلر بولونابیلیر. حتّی اوچ درت كون ایچندە یالڭز اون ایكی ساعتدە تألیف ایدیلن ذیلسز معجزات احمدیەنڭؐ آخرندە دیمش: [حدیثلرڭ و راویلرڭ بیانندە خطام وارسە، تصحیحنی رجا ایدییورم.] دییە اعلان ایتدیگی حالدە، مستنسخلرڭ سهولری مستثنا اولارق شیمدی یە قدر یالڭز (١٦) (٦١) بو ایكی رقمدە الف سهوًا تقدیم ایدیلوب (اون آلتی )آلتمش بر ە چوریلدیگنی بر آمریقەلی میسیونر انجیل یوحنّادە كوسترمش.

هم اهمّیتلی سببلرە بناءً بر قسم رسالەلر چوق سرعتلی یازیلمش. حتّی اون دقیقەدە و بر ساعتدە و آلتی ساعتدە اهمّیتلی رسالەلر تألیف، حتّی كاتبلرڭ تصدیقیلە درت، بش كون ظرفندە ذیلسز معجزات قرآنیە یگرمی درت ساعت ظرفندە تألیف ایدیلمش. البتە بعض سهولر بولونابیلیر. و هیچ بر جهتلە قصور صاییلماز. هم مستنسخلرڭ چوغی عربی اوقومدقلرندن، اونلرڭ دخی سهولری بولونور. و مؤلّفنە اسناد ایدیلیر. چونكە بتون نسخەلری او كورمییور. و بتوننی كندیسی تصحیح ایتمك قابل دگلدر. مادام شیمدی اهل علم و خواجەلر دائرەیە كیرییورلر. بو بیوك خیرلی تصحیحە یاردیم ایتمك اونلرە بورچدر.

[اوچنجی اساس] معترض و خودفروشلر دییەبیلیرلر و دیرلركە: رسالۀ نوردە، بالخاصّە سكّۀ غیبیە رسالەسندە نورلرڭ كراماتندن و فوق العادەلگندن و پك چوق قیمتدارلغندن بحث ایدن چوق فقرەلر وار. بر انسان فضیلتنی

اظهار ایتسە، بر كوستریش اولور، مقبول دگل دییە تنقید ایتدكلری زمان دیرسڭزكە: آنقرە اهل وقوفنڭ بو نقطەدەكی خفیف و تصدیقكارانە تنقیدلرینە سعیدڭ ویردیگی و اونلر دخی قبول ایتدكلری جوابڭ خلاصەسی شودر:

رسالۀ نور، محافظەسنە چالیشدیغی حقیقتە بو مملكت و عالم اسلام چوق علاقەدار و محتاج اولمەسندن، بیچارە مؤلّفنە بیڭلر یاردیمجی و كاتبلر و رسمی تشویقلر و معاونتلر لازم اولدیغی حالدە.. بالعكس غایت انصافسزجە علیهندە پروپاغاندەلرە و قرداشلرینڭ قوّۀ معنویەلرینی قیراجق ظالمانە تدبیرلرە قارشو، البتە رسالۀ نورڭ قیمتنی و كرامتلرینی بیان ایتمك واجبدر و الزمدر.

بر تك عاجز آدم، بیڭلر ظالملرڭ مادّی هجوملرینە قارشو، ضعیف آرقداشلرینی قاچمقدن قورتارمق نیّتیلە اكرامات الٰهیە و عنایات ربّانیەیی اظهار ایتمك، دگل بر قصور، بلكە بیوك بر مصلحتدر.

سعید النّورسی

بو مجموعە بیوك بر باغچەدر. هر آدم هر مسئلەسنی، هر میوەسنی الدە ایدەمز. نە قدر بیلسە كاردر. باشدەكی قسمدن اهل علم و نصف آخردن هركس تام استفادە ایدەبیلیر. بتوننی بیلەمدم دییە واز كچمە. تكرار ایلە اوقو.

سعید النّورسی

[ذوالفقارڭ برنجی مقامی]

رسالۀ نور میزانلرندن

ایمان آخرت برهانلرندن

[اوننجی سوز]

مؤلّفی

[سعید النّورسی ]

اخطار

شو رسالەدە تشبیه و تمثیللری حكایەلر صورتندە یازدیغمڭ سببی، هم تسهیل، هم حقائق اسلامیە نە قدر معقول، متناسب، محكم، متساند اولدیغنی كوسترمكدر. حكایەلرڭ معنالری، صوڭلرندەكی حقیقتلردر. كنائیات قبیلندن یالڭز اونلرە دلالت ایدرلر. دیمك خیالی حكایەلر دگل، طوغری حقیقتلردر.

١٩٣ 〚 یَٓا اَیُّهَا النَّاسُ〛 قیامتە، آخردە 〚 فَانْظُرْ اِلٰی〛 احیایە، اوّلدە

١٩٣ 〚 اِذَا زُلْزِلَتِ الْاَرْضُ〛 قیامتە و 〚 مَا خَلْقُكُمْ〛 بعثە

١٩٣ (الفلرڭ مجموعی)

١٩٣ (اوننجی سوز)

١٩١ (مؤلّفی)

١٩٣ (بدیع الزّمان )

آخردەكی تعریفنامەنڭ حاشیەسندە ایضاحی وار.

س * ع

[اوننجی سوز حشر بحثی]

〚 بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ٭ فَانْظُرْ اِلٰٓی اٰثَارِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَیْفَ یُحْیِی الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ط اِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْیِی الْمَوْتٰی وَهُوَ عَلٰی كُلِّ شَیْءٍ قَدٖیرٌ〛

برادر، حشر و آخرتی بسیط و عوام لسانیلە و واضح بر طرزدە بیاننی ایسترسەڭ، اویلە ایسە، شو تمثیلی حكایەجگە نفسملە برابر باق، دیڭلە.

بر زمان ایكی آدم، جنّت كبی كوزل بر مملكتە كیدییورلر. باقارلركە، هركس أو، خانە، دكّان قاپولرینی آچیق بیراقوب محافظەسنە دقّت ایتمییورلر. مال و پارە میداندە، صاحبسز قالیر. او آدملردن بریسی، هر ایستەدیگی شیئە ألنی اوزاتییور. یا چالییور، یا غصب ایدییور. هوسنە تبعیّت ایدوب هر نوع ظلمی، سفاهتی ارتكاب ایدییور. اهالی دە اوڭا چوق ایلیشمییورلر.

دیگر آرقداشی اوڭا دیدیكە: نە یاپییورسڭ؟ جزا چكەجكسڭ. بنی دە بلایە صوقاجقسڭ. بو ماللر میری مالیدر. بو اهالی، چولوق چوجغیلە عسكر اولمشلر. ویا مأمور اولمشلر. شو ایشلردە سیویل اولارق استخدام ایدیلییورلر. اونڭ ایچون سڭا چوق ایلیشمییورلر. فقط انتظام شدیددر. پادشاهڭ هر یردە تلەفونی وار. و مأمورلری بولونور. چابوق كیت، دخالت ایت دیدی.

فقط او سرسم، عناد ایدوب دیدی: یوق، میری مالی دگل، بلكە وقف مالیدر، صاحبسزدر. هركس ایستەدیگی كبی تصرّف ایدەبیلیر. بو كوزل شیلردن استفادەیی منع ایدەجك هیچ بر سبب كورمییورم. كوزملە كورمزسەم اینانمایاجغم، دیدی. هم فیلسوفانە چوق سفسطیاتی سویلەدی. ایكیسی آراسندە جدّی بر مناظرە باشلادی.

اوّلا او سرسم دیدی: پادشاه كیمدر؟ طانیمام.

صوڭرە آرقداشی اوڭا جوابًا: بر كوی مختارسز اولماز. بر ایگنە اوستەسز اولماز، صاحبسز اولاماز. بر حرف كاتبسز اولاماز، بیلییورسڭ. ناصل اولویوركە نهایت درجەدە منتظم شو مملكت حاكمسز اولور؟ و بو قدر چوق ثروتكە، هر ساعتدە بر شمندوفر [حاشیە] غائبدن كلیر كبی، قیمتدار، مصنّع ماللر طولو كلیر. بورادە دوكولویور، كیدییور. ناصل صاحبسز اولور؟ و هر یردە كورونن اعلاننامەلر و بیاننامەلر و هر مال اوستندە كورونن طرّە و سكّەلر، طامغەلر و هر كوشەسندە صاللانان بایراقلر ناصل مالكسز اولابیلیر؟

سن آڭلاشیلییوركە، بر پارچە فرنكی اوقومشسڭ. بو اسلام یازیلرینی اوقویامییورسڭ. هم دە بیلندن صورمییورسڭ. ایشتە كل، اڭ بیوك فرمانی سڭا اوقویاجغم.

او سرسم دوندی، دیدی: هایدی پادشاه وار. فقط بنم جزئی استفادەم اوڭا نە ضرر ویرەبیلیر؟ خزینەسندن نە نقصان ایدر؟ هم بورادە حپس ماپیس یوقدر. جزا كورونمییور.

آرقداشی اوڭا جوابًا دیدی: یاهو! شو كورونن مملكت بر مانورە میدانیدر. هم صنایع غریبۀ سلطانیەنڭ مشهریدر. هم موقّت، تملسز مسافرخانەلریدر. كورمییورمیسڭكە، هر كون بر قافلە كلیر، بری كیدر، غائب اولور. دائما طولار، بوشانیر. بر زمان صوڭرە شو مملكت تبدیل ایدیلەجك. بو اهالی باشقە و دائمی بر مملكتە نقل ایدیلەجك. اورادە هركس خدمتنە مقابل یا جزا، یا مكافات كورەجك، دیدی.

یینە او خائن سرسم تمرّد ایدوب: اینانمام. هیچ ممكنمیدركە، بو مملكت خراب ایدیلسین، باشقە بر مملكتە كوچ ایتسین؟ دیدی.

بونڭ اوزرینە امین آرقداشی دیدی: مادام بو درجە عناد و تمرّد ایدرسڭ. كل، حد و حسابی اولمایان دلائل ایچندە (اون ایكی صورت)ایلە سڭا كوسترەجگمكە، بر محكمۀ كبرا وار. بر دار مكافات و احسان و بر دار مجازات و زندان وار. و بو مملكت هر كون بر درجە بوشاندیغی كبی، بر كون كلیركە، بتون بتون بوشانوب خراب ایدیلەجك.

[برنجی صورت] هیچ ممكنمیدركە بر سلطنت، باخصوص بویلە محتشم بر سلطنت، حسن خدمت ایدن مطیعلرە مكافاتی و عصیان ایدنلرە مجازاتی بولونماسین؟ بورادە یوق حكمندەدر. دیمك باشقە یردە بر محكمۀ كبرا واردر.

[ایكنجی صورت] بو كیدیشاتە، اجراآتە باق. ناصل اڭ فقیر، اڭ ضعیفدن طوت، تا هركسە مكمّل، مكلّف ارزاق ویریلییور. كیمسەسز خستەلرە چوق كوزل باقیلییور. هم غایت قیمتدار و شاهانە طعاملر، قاپلر، مرصّع نشانلر، مزیَّن البسەلر، محتشم ضیافتلر واردر. باق، سنڭ كبی سرسملردن باشقە هركس وظیفەسنە غایت دقّت ایدر. كیمسە ذرّەجە حدّندن تجاوز ایتمز. اڭ بیوك شخص اڭ بیوك بر اطاعتلە، متواضعانە بر خوف و هیبت آلتندە خدمت ایدر.

دیمك شو سلطنت صاحبنڭ پك بیوك بر كرمی، پك كنیش بر مرحمتی وار. هم پك بیوك عزّتی، پك جلاللی بر حیثیتی، ناموسی واردر.

حالبوكە كرم ایسە،

انعام ایتمك ایستر. مرحمت ایسە، احسانسز اولاماز. عزّت ایسە غیرت ایستر. حیثیت ایسە و ناموس ایسە، ادبسزلرڭ تأدیبنی ایستر. حالبوكە شو مملكتدە، او مرحمت، او ناموسە لایق بیڭدن بری یاپیلمایور. ظالم عزّتندە، مظلوم ذلّتندە قالوب بورادن كوچوب كیدییورلر. دیمك بر محكمۀ كبرایە بیراقیلییور.

[اوچنجی صورت] باق، نە قدر عالی بر حكمت، بر انتظاملە ایشلر دونویور. هم نە قدر حقیقی بر عدالت، بر میزانلە معاملەلر كورولویور. حالبوكە حكمت حكومت ایسە، سلطنتڭ جناح حمایەسنە التجا ایدن ملتجیلرڭ تلطیفنی ایستر. عدالت ایسە، رعیتڭ حقوقنڭ محافظەسنی ایستر. تا حكومتڭ حیثیتی، سلطنتڭ حشمتی محافظە ایدیلسین.

حالبوكە شو یرلردە، او حكمتە، او عدالتە لایق بیڭدن بری اجرا ایدیلمەیور. سنڭ كبی سرسملر، چوغی جزا كورمدن بورادن كوچوب كیدییورلر. دیمك بر محكمۀ كبرایە بیراقیلییور.

[دردنجی صورت] باق، حد و حسابە كلمەین شو سركیلردە اولان مثلسز مجوهرات، شو سفرەلردە اولان امثالسز مطعومات كوسترییورلركە، بو یرلرڭ پادشاهنڭ حدسز بر سخاوتی، حسابسز طولو خزینەلری واردر. حالبوكە بویلە بر سخاوت و توكنمز خزینەلر، دائمی و ایستەنیلن هر شی ایچندە بولونور بر دار ضیافت ایستر. هم ایستركە، او ضیافتدن تلذّذ ایدنلر، اورادە دوام ایتسینلر. تا زوال و فراق ایلە الم چكمەسینلر. چونكە زوال ألم، لذّت اولدیغی كبی، زوال لذّت دخی ألمدر.

بو سركیلرە باق و شو اعلانلرە دقّت ایت و بو دلاللرە قولاق ویركە، معجزنما بر پادشاهڭ آنتیقە صنعتلرینی تشكیل و تشهیر ایدییورلر. كمالاتنی كوسترییورلر. مثلسز جمال معنویسنی بیان ایدییورلر. حسن مخفیسنڭ لطائفندن بحث ایدییورلر. دیمك اونڭ پك مهم، حیرت ویریجی كمالات و جمال معنویسی واردر.

كیزلی قصورسز كمال ایسە، تقدیر ایدیجی، استحسان ایدیجی، ما شٓاء اللّٰه دییوب مشاهدە ایدیجیلرڭ باشلرندە تشهیر ایستر. مخفی نظیرسز جمال ایسە، كورونمك و كورمك ایستر. یعنی كندی جمالنی ایكی وجهلە كورمك.. بری، مختلف آیینەلردە بالذّات مشاهدە ایتمك.. دیگری، مشتاق سیرجی و متحیّر استحسان ایدیجیلرڭ مشاهدەسیلە مشاهدە ایتمك ایستر. هم كورمك، هم كورونمك، هم دائمی مشاهدە، هم ابدی اشهاد ایستر.

هم او دائمی جمال، مشتاق سیرجی و استحسان ایدیجیلرڭ دوام وجودلرینی ایستر.

چونكە دائمی بر جمال، زائل مشتاقە راضی اولاماز. زیرا دونمەمك اوزرە زوالە محكوم اولان بر سیرجی، زوالڭ تصوّریلە، محبّتی عداوتە دونر. حیرت و حرمتی تحقیرە میل ایدر. چونكە انسان بیلمدیگی شیئە و یتیشمدیگی شیئە دوشماندر. حالبوكە شو مسافرخانەلردن هركس چابوق كیدوب غائب اولویور. او كمال و او جمالڭ بر ایشیغنی، بلكە ضعیف بر كولكەسنی بر آندە باقوب، طویمدن كیدییور. دیمك بر سیرانگاە دائمی یە كیدیلییور.

[بشنجی صورت] باق، بو ایشلر ایچندە كورونویوركە، او مثلسز ذاتڭ پك بیوك بر شفقتی واردر. چونكە هر مصیبتزدەنڭ امدادینە قوشدیرییور. هر سؤٓالە و مطلوبە جواب ویرییور. حتّی باق، اڭ ادنا بر حاجت، اڭ ادنا بر رعیتدن كورسە، شفقتلە قضا ایدییور. بر چوبانڭ بر قویونی، بر آیاغی اینجینسە، یا مرهم، یا بیطر كوندرییور.

كل، كیدەلم.. شو آطەدە بیوك بر اجتماع وار. بتون مملكت اشرافی اورادە طوپلانمشلر. باق، پك بیوك بر نشانی طاشییان بر یاور اكرم بر نطق اوقویور. او شفقتلی پادشاهندن بر شیلر ایستەیور. بتون اهالی، اوت، اوت، بز دە ایستەیورز دییورلر. اونی تصدیق و تأیید ایدییورلر. شیمدی دیڭلە، بو پادشاهڭ سوكیلیسی دییوركە:

ای بزی نعمتلریلە پروردە ایدن سلطانمز! بزە كوستردیگڭ نمونەلرڭ و كولكەلرڭ اصللرینی، منبعلرینی كوستر. و بزی مقرّ سلطنتڭە جلب ایت. بزی بو چوللردە محو ایتدیرمە. بزی حضوریڭە آل. بزە مرحمت ایت. بورادە بزە طاتدیردیغڭ لذیذ نعمتلریڭی اورادە ییدیر. بزی زوال و تبعید ایلە تعذیب ایتمە. سڭا مشتاق و متشكّر شو مطیع رعیتڭی باشی بوش بیراقوب اعدام ایتمە، دییور. و پك چوق یالوارییور. سن دە ایشیدییورسڭ.

عجبا بو قدر شفقتلی و قدرتلی بر پادشاه، هیچ ممكنمیدركە، اڭ ادنا بر آدمڭ اڭ ادنا بر مرامنی اهمّیتلە یرینە كتیرسین، اڭ سوكیلی بر یاور اكرمنڭ، اڭ كوزل بر مقصودینی یرینە كتیرمەسین؟ حالبوكە او سوكیلینڭ مقصودی، عمومڭ دە مقصودیدر. هم پادشاهڭ مرضیسی، هم مرحمت و عدالتنڭ مقتضاسیدر. هم اوڭا راحتدر، آغیر دگل. بو مسافرخانەلردەكی موقّت نزهتگاهلر قدر آغیر كلمز. مادام نمونەلرینی كوسترمك ایچون، بش آلتی كون سیرانگاهلرە بو قدر مصرف ایدییور. بو مملكتی قوردی. البتە حقیقی خزینەلرینی، كمالاتنی، هنرلرینی مقرّ سلطنتندە اویلە بر طرزدە كوسترەجك، اویلە سیرانگاهلر آچاجقكە، عقللری حیرتدە بیراقاجق.

دیمك بو میدان امتحاندە اولانلر، باشی بوش دگللر. سعادت سرایلری و زندانلر، اونلری بكلەیورلر.

[آلتنجی صورت] ایشتە كل، باق. بو محتشم شمندوفرلر، طیّارەلر، تجهیزاتلر، دپولر، سركیلر، اجراآتلر كوسترییورلركە، پردە آرقەسندە پك محتشم بر سلطنت واردر [حاشیە]، حكم ایدییور. بویلە بر سلطنت، كندیسنە لایق بر رعیت ایستر. حالبوكە كورییورسڭ، بتون رعیت بو مسافرخانەدە طوپلانمشلر. مسافرخانە ایسە، هر كون طولار بوشانیر. هم بتون رعیت مانورە ایچون بو میدان امتحاندە بولونویورلر. میدان ایسە، هر ساعت تبدیل ایدیلییور. هم بتون رعیت، پادشاهڭ قیمتدار احساناتنڭ نمونەلرینی و خارقە صنعتلرینڭ آنتیقەلرینی سركیلردە تماشا ایتمك ایچون، شو تشهیرگاهدە برقاچ دقیقە طوروب سیر ایدییورلر. مشهر ایسە، هر دقیقە تحوّل ایدییور. كیدن كلمز، كلن كیدر.

ایشتە بو حال، شو وضعیت قطعی كوسترییوركە، شو مسافرخانە و شو میدان و شو مشهرلرڭ آرقەسندە دائمی سرایلر، مستمر مسكنلر، شو نمونەلرڭ و صورتلرڭ خالص و یوكسك اصللریلە طولو باغ و خزینەلر واردر. دیمك بورادە چابەلامق، اونلر ایچوندر. شورادە چالیشدیرر، اورادە اجرت ویرر. هركسڭ استعدادینە كورە اورادە بر سعادتی وار.

[یدنجی صورت] كل، بر پارچە كزەلم. شو مدنی اهالی ایچندە نە وار، نە یوق كورەلم. ایشتە باق، هر یردە، هر كوشەدە متعدّد فوطوغرافلر قورولمش. صورت آلییورلر. باق، هر یردە متعدّد كاتبلر اوتورمشلر، بر شیلر یازییورلر. هر شیئی قید ایدییورلر. اڭ اهمّیتسز بر خدمتی، اڭ عادی بر وقوعاتی ضبط ایدییورلر. ها، شو یوكسك طاغدە پادشاهە مخصوص بر بیوك [حاشیە] فوطوغراف قورولمشكە، بتون بو یرلردە نە جریان ایدر، صورتنی آلییورلر. دیمك او ذات امر ایتمشكە، ملكندە جریان ایدن بتون معاملە و ایشلر ضبط ایدیلسین. دیمك اولویوركە، او ذات معظم بتون حادثاتی قید ایتدیرر، صورتنی آلیر. ایشتە شو دقّتلی حفظ و محافظە، البتە بر محاسبە ایچوندر.

شیمدی، اڭ عادی رعیتڭ اڭ عادی معاملەلرینی اهمال ایتمەین بر حاكم حفیظ، هیچ ممكنمیدركە، رعیتڭ اڭ بیوكلرندن اڭ بیوك عمللرینی محافظە ایتمەسین، محاسبە ایتمەسین؟ مكافات و مجازات ویرمەسین؟ حالبوكە او ذاتڭ عزّتنە و غیرتنە طوقوناجق و شأن مرحمتی هیچ قبول ایتمەیەجك معاملەلر، او بیوكلردن صدور ایدییور. بورادە جزایە چارپمایور. دیمك بر محكمۀ كبرایە بیراقیلییور.

[سكزنجی صورت] كل، اوندن كلن بو فرمانلری سڭا اوقویاجغم. باق، مكرّر وعد ایدییور و شدّتلی تهدید ایدییوركە: سزلری اورادن آلوب مقرّ سلطنتمە كتیرەجگم. و مطیعلری مسعود، عاصیلری محبوس ایدەجگم. او موقّت یری خراب ایدوب مؤبّد سرایلری، زندانلری حاوی دیگر بر مملكت قوراجغم.

هم او وعد ایتدیگی شیلر اوڭا غایت راحتدر. رعیتنە غایت مهمدر. وعدندە خلف ایسە، عزت اقتدارینە غایت ضددر.

ایشتە باق، ای سرسم! سن یالانجی وهمڭی، هذیانجی عقلڭی، آلداتیجی نفسڭی تصدیق ایدییورسڭ.

و هیچ بر وجهلە خلف و خلافە مجبوریتی اولمایان و هیچ بر وجهلە خلاف، حیثیتنە یاقیشمایان و بتون كورونن ایشلر صدقنە شهادت ایدن بر ذاتی تكذیب ایدییورسڭ. البتە بیوك بر جزایە مستحق اولورسڭ. مثالڭ شوڭا بڭزركە، بر یولجی، كونشڭ ضیاسندن كوزینی قاپییور، خیالنە باقییور. وهمی، بر ییلدیز بوجگی كبی، قفا فنارینڭ ایشیغیلە دهشتلی یولنی تنویر ایتمك ایستەیور.

مادام وعد ایتمش، یاپاجقدر. حالبوكە ایفاسی اوڭا چوق راحت و بزە و هر شیئە و اوڭا و سلطنتنە پك چوق لازمدر. دیمك بر محكمۀ كبرا، بر سعادت عظما واردر.

[طوقوزنجی صورت] شیمدی كل، بو دائرەلرڭ و جماعتلرڭ بعض رؤسالرینەكە [حاشیە]، هر بری بالذّات پادشاهلە كوروشەجك خصوصی برر تلەفونی وار. هم بعض اونڭ حضورینە چیقمشلر. نە دییورلر، باق. بونلر اتّفاقلە اخبار ایدییورلركە، او ذات، مكافات و مجازات ایچون پك محتشم و دهشتلی بر یر احضار ایتمش. غایت قوی وعد و شدّتلی تهدید ایدییور.

هم اونڭ عزّت و جلالتی هیچ بر وجهلە خلف الوعدە تنزّل ایدوب تذلّلی قبول ایتمز. حالبوكە او مخبرلر، هم تواتر درجەسندە چوق، هم اجماع قوّتندە بر اتّفاقلە خبر ویرییورلركە: شو بعض آثاری كورونن سلطنت عظیمەنڭ مداری و مقرّی، بورادن اوزاق بر باشقە مملكتدەدر. و شو میدان امتحاندە بنالر موقّتدرلر. صوڭرە دائمی سرایلرە تبدیل ایدیلەجك. بو یرلر دگیشەجكلر. چونكە اثرلریلە عظمتی آڭلاشیلان شو محتشم، زوالسز سلطنت بویلە كچیجی، دوامسز، بی قرار، اهمّیتسز، متغیّر، بقاسز، ناقص، تكمّلسز امورلر اوزرندە قورولماز، طورولماز.

دیمك، اوڭا لایق، دائمی، مستقر، زوالسز، مستمر، مكمّل، محتشم امورلر اوزرندە طورویور. دیمك بر دیار آخَر وار. البتە او مقرّە كیدیلەجكدر.

[اوننجی صورت] كل، بوكون نوروز سلطانیدر [حاشیە]. بر تبدّلات اولاجق. عجیب ایشلر چیقاجق. شو بهارڭ شو كوزل كونندە، شو كوزل چیچكلی اولان شو یشیل صحرایە كیدوب بر سیران ایدرز. ایشتە باق، اهالی دە بو طرفە كلییورلر. باق، بر سحر وار. او بنالر بردن خراب اولدیلر. باشقە بر شكل آلدی. باق، بر معجزە وار. او خراب اولان بنالر بردن بورادە یاپیلدی. عادتا بو خالی بر چول بر مدنی شهر اولدی. باق، سینامە پردەلری كبی هر ساعت باشقە بر عالَم كوستریر، باشقە بر شكل آلیر.

بوڭا دقّت ایتكە، او قدر قاریشیق، سرعتلی، كثرتلی، حقیقی پردەلر ایچندە نە قدر مكمّل بر انتظام واردركە، هر شی یرلی یرینە قونولویور. خیالی سینامە پردەلری دخی بونڭ قدر منتظم اولاماز. میلیونلر ماهر سحربازلر دخی بو صنعتلری یاپامازلر. دیمك بزە كورونمەین او پادشاهڭ چوق بیوك معجزەلری واردر.

ای سرسم! سن دییورسڭ: ناصل بو قوجە مملكت تخریب ایدیلوب باشقە یرە قورولاجق؟

ایشتە كورییورسڭكە، هر ساعت، سنڭ عقلڭ قبول ایتمدیگی او تبدیل دیار كبی چوق انقلابلر، تبدیللر اولویور. شو طوپلانمق، طاغیلمق و شو حاللردن آڭلاشیلییوركە، بو كورونن سرعتلی اجتماعلر، طاغیلمەلر، تشكیللر، تخریبلر ایچندە باشقە بر مقصد وار. بر ساعتلك اجتماع ایچون، اون سنە قدر بر مصرف یاپیلییور. دیمك بو وضعیتلر مقصود بالذّات دگللر، بر تمثیلدر، بر تقلیددرلر. او ذات، معجزە ایلە یاپییور. تا صورتلری آلینوب تركیب ایدیلسین. و نتیجەلری حفظ ایدیلوب یازیلسین. ناصلكە مانورە میدان امتحاننڭ هر شیئی قید ایدیلییوردی و یازیلییوردی. دیمك بر مجمع اكبردە، معاملە بونلر اوزرینە دوام ایدوب دونەجك. هم بر مشهر اعظمدە دائمی كوستریلەجك. دیمك شو كچیجی، قرارسز وضعیتلر، ثابت صورتلر، باقی میوەلر ویرییورلر.

دیمك بو احتفالات بر سعادت عظما، بر محكمۀ كبرا، بیلمدیگمز علوی غایەلر ایچوندر.

[اون برنجی صورت] كل، ای معنّد آرقداش! بر طیّارەیە، یا شرقە ویا غربە، یعنی ماضی و مستقبلە كیدن بر شمندوفرە بینەلم. شو معجزەكار ذاتڭ سائر یرلردە نە چشید معجزەلر كوستردیگنی كورەلم.

ایشتە باق، كوردیگمز منزل و میدان و مشهر كبی عجائبلر، هر طرفدە بولونویور. لكن صنعتجە، صورتجە بربرندن آیریدرلر. فقط بوڭا أیی دقّت ایتكە، او ثباتسز منزللردە، او دوامسز میدانلردە، او بقاسز مشهرلردە نە قدر باهر بر حكمتڭ انتظاماتی، نە درجە ظاهر بر عنایاتڭ اشاراتی، نە مرتبە عالی بر عدالتڭ اماراتی، نە درجە واسع بر مرحمتڭ ثمراتی كورونویور. بصیرتسز اولمایان هركس یقینًا آڭلاركە، اونڭ حكمتندن داها اكمل بر حكمت و عنایتندن داها اجمل بر عنایت و مرحمتندن داها اشمل بر مرحمت و عدالتندن داها اجلّ بر عدالت اولاماز و تصوّر ایدیلەمز.

اگر فرضا توهّم ایتدیگڭ كبی، دائرۀ مملكتندە دائمی منزللر، عالی مكانلر، ثابت مقاملر، باقی مسكنلر، مقیم اهالی، مسعود رعیّتی بولونمازسە.. شو حكمت، عنایت، مرحمت، عدالتڭ حقیقتلرینە شو بقاسز مملكت مظهر اولامدیغی معلوم.. و اونلرە مظهر اولاجق باشقە یردە دە بولونمازسە، او وقت كوندوز اورتەسندە كونشڭ ایشیغنی كوردیگمز حالدە كونشی انكار ایتمك درجەسندە بر احمقلقلە، شو كوزیمز اوڭندەكی حكمتی انكار ایتمك و شو مشاهدە ایتدیگمز عنایتی انكار ایتمك و شو كوردیگمز مرحمتی انكار ایتمك و شو پك قوّتلی اماراتی، اشاراتی كورونن عدالتی انكار ایتمك لازم كلیر. هم بو كوردیگمز اجراآت حكیمانە و افعال كریمانە و احسانات رحیمانەنڭ صاحبنی، حاشا، ثمّ حاشا! سفیه بر اویونجی، غدّار بر ظالم اولدیغنی قبول ایتمك لازم كلیر. بو ایسە حقیقتلرڭ ضدلرینە انقلابیدر. حالبوكە انقلاب حقائق، بتون اهل عقلڭ اتّفاقیلە محالدر، ممكن دگلدر. یالڭز هر شیئڭ وجودینی انكار ایدن سوفسطائی أبلهلر خارجدر.

دیمك بو دیاردن باشقە بر دیار واردر. اوندە بر محكمۀ كبرا، بر مَعْدَلۀ علیا، بر مَكْرَمۀ عظما واردركە، تا شو مرحمت و حكمت و عنایت و عدالت تمامًا تظاهر ایتسینلر.

[اون ایكنجی صورت] كل، شیمدی دونەجگز. شو جماعتلرڭ رئیسلریلە و ضابطلریلە كوروشەجگز. و تجهیزاتلرینە باقاجغزكە، او تجهیزات یالڭز او میداندەكی قیصە بر مدّت ایچندە كچینمك ایچونمی ویریلمشدر؟ یاخود باشقە یردە اوزون بر سعادت حیاتی تحصیل ایتمك ایچونمی ویریلمشدر؟ كورەلم. هركسە و هر تجهیزاتە باقامایز. فقط نمونە ایچون شو ضابطڭ جزدان و دفترینە باقاجغز.

بو جزداندە ضابطڭ رتبەسی، معاشی، وظیفەسی،

مطلوباتی، دستور حركاتی واردر. باق، بو رتبە برقاچ كونلك ایچون دگل، پك اوزون بر زمان ایچون ویریلەبیلیر. شو معاشی خزینۀ خاصّەدن فلان تاریخدە آلاجقسڭ یازیلیدر. حالبوكە، او تاریخ چوق زمان صوڭرە و بو میدان قپاندقدن صوڭرە كلیر. شو وظیفە ایسە، شو موقّت میدانە كورە دگل، بلكە پادشاهڭ قربندە دائمی بر سعادتی قزانمق ایچون ویریلمشدر. شو مطلوبات ایسە، برقاچ كونلك بو مسافرخانەدە كچینمك ایچون اولاماز. بلكە اوزون و مسعودانە بر حیات ایچون اولابیلیر. شو دستور ایسە، بتون بتون آچیغە ویرركە، جزدان صاحبی باشقە یرە نامزددر، باشقە عالمە چالیشیر. باق، شو دفترلردە آلتلر تجهیزاتنڭ صورت استعمالی و مسئولیتلر واردر.

حالبوكە، اگر یالڭز بو میداندن باشقە عالی، دائمی بر یر بولونمازسە، شو محكم دفتر، او قطعی جزدان بتون بتون معناسز اولور. هم شو محترم ضابط و مكرّم قوماندان و معزّز رئیس، بتون اهالیدن آشاغی، هركسدن داها بدبخت، داها بیچارە، داها ذلیل، داها مصیبتلی، داها فقیر، داها ضعیف بر دركەیە دوشر. ایشتە بوڭا قیاس ایت. هانكی شیئە دقّت ایتسەڭ شهادت ایدركە، بو فانیدن صوڭرە بر باقی وار.

ای آرقداش! دیمك بو موقّت مملكت بر تارلە حكمندەدر. بر تعلیمگاهدر، بر پازاردر. البتە آرقەسندە بر محكمۀ كبرا، بر سعادت عظما كلەجكدر. اگر بونی انكار ایتسەڭ، بتون ضابطلردەكی جزدانلری، دفترلری، تجهیزاتلری، دستورلری، بلكە شو مملكتدەكی بتون انتظاماتی، حتّی حكومتی انكار ایتمەیە مجبور اولورسڭ. و بتون واقع اولان اجراآتڭ وجودینی تكذیب ایتمك لازم كلیر. او وقت سڭا انسان و ذی شعور دینیلمز. سوفسطائیلردن داها عقلسز اولورسڭ.

صاقین ظن ایتمە، تبدیل مملكت دلیللری بو اون ایكی صورتە منحصردر. بلكە حد و حسابە كلمز امارەلر، دلیللر واركە، شو قرارسز، متغیّر مملكت زوالسز، مستقر بر مملكتە تحویل ایدیلەجكدر. هم حد و حسابە كلمز اشارتلر، علامتلر واركە، بو اهالی شو موقّت مسافرخانەلردن آلیناجق. سلطنتڭ مقرّ دائمیسنە كوندریلەجك.

باخصوص كل، سڭا اون ایكی صورت قوّتندن داها قوّتلی بر برهان داها كوسترەجگم. ایشتە كل، باق. شو اوزاقدەكی كورونن جماعت عظیمە ایچندە، اول آطەدە كوردیگمز بیوك نشان صاحبی یاور اكرم بر تبلیغاتدە بولونویور.