[SEKİZİNCİ ŞU‘]

Bu risâle, Risâle-i Nûr’dan bahseden üçüncü bir kerâmet-i Aleviye olup, İmâm-ı Alî Radıyallâhü Anh Hazretleri’nin gāyet garîb ve gāyet esrârlı bir şekilde Risâle-i Nûr’un risâlelerinden numara sıralarıyla haber verdiğini bildiren bir risâledir. Sikke-i Tasdîk-i Gaybî Mecmûası’nda 99. sahîfeden 118. sahîfeye kadar yazılmış olmakla, şimdilik bu mecmûaya derc edilmemiştir.

[DOKUZUNCU ŞU‘]

Otuz birinci Mektûb’un Otuz birinci Lem‘ası’nın Dokuzuncu Şuâ‘ıdır. Onuncu Söz’ün mühim bir zeyli, haşre ve âhirete dâir bir mukaddeme ve dokuz makam dır.

Bu parça yalnız mukaddemedir.

Bu risâle, kat‘iyet ve kuvvet noktasında, Onuncu ve Yirmi dokuzuncu Sözlerden geçmiş veya geçecek bir hâldedir. Birden hâtıra gelmiş. Âdetâ ihtiyârsız ve acele yazılmıştır. Sehl-i mümteni‘ gibi bir kıymeti var.

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ

فَسُبْحَانَ اللّٰهِ حٖینَ تُمْسُونَ وَحٖینَ تُصْبِحُونَ وَلَهُ الْحَمْدُ فِی السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَعَشِیًّا وَحٖینَ تُظْهِرُونَ یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ وَیُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَیِّ وَیُحْیِی الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَكَذٰلِكَ تُخْرَجُونَ وَمِنْ اٰیَاتِهٖٓ اَنْ خَلَقَكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ اِذَٓا اَنْتُمْ بَشَرٌ تَنْتَشِرُونَ وَمِنْ اٰیَاتِهٖٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِتَسْكُنُٓوا اِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً اِنَّ فٖی ذٰلِكَ لَاٰیَاتٍ لِقَوْمٍ یَتَفَكَّرُونَ وَمِن اٰیَاتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافُ اَلْسِنَتِكُمْ وَاَلْوَانِكُمْ اِنَّ فٖی ذٰلِكَ لَاٰیَاتٍ لِلْعَالِمٖینَ وَمِنْ اٰیَاتِهٖ مَنَامُكُمْ بِالَّیْلِ وَالنَّهَارِ وَابْتِغَٓاؤُكُمْ مِنْ فَضْلِهٖ اِنَّ فٖی ذٰلِكَ لَاٰیَاتٍ لِقَوْمٍ یَسْمَعُونَ وَمِنْ اٰیَاتِهٖ یُرٖیكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَیُنَزِّلُ مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءً فَیُحْیٖی بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا اِنَّ فٖی ذٰلِكَ لَاٰیَاتٍ لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ وَمِنْ اٰیَاتِهٖٓ اَنْ تَقُومَ السَّمَٓاءُ وَالْاَرْضُ بِاَمْرِهٖ ثُمَّ اِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةً مِنَ الْاَرْضِ اِذَٓا اَنْتُمْ تَخْرُجُونَ وَلَهُ مَنْ فِی السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ كُلٌّ لَهُ قَانِتُونَ وَهُوَ الَّذٖی یَبْدَؤُ الْخَلْقَ ثُمَّ یُعٖیدُهُ وَهُوَ اَهْوَنُ عَلَیْهِ وَلَهُ الْمَثَلُ الْاَعْلٰی فِی السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَهُوَ الْعَزٖیزُ الْحَكٖیمُ

Îmânın bir kutbunu gösteren bu semâvî âyât-ı kübrânın ve haşri isbat eden şu kudsî berâhîn-i uzmânın bir nükte-i ekberi ve bir huccet-i a‘zamı, bu Dokuzuncu Şuâ‘da beyân edilecek.

Latîf bir inâyet-i Rabbâniyedir ki, bundan otuz sene evvel Eski Saîd, yazdığı tefsîr mukaddemesi Muhâkemât nâmındaki eserin âhirinde İkinci Maksad: Kur’ân’da haşre işâret eden iki âyet tefsîr ve beyân edilecek. نَخُو بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ deyip durmuş, Daha yazamamış. Hâlik-ı Rahîmime delâil ve emârât-ı haşriye adedince şükür ve hamd olsun ki, otuz sene sonra tevfîk ihsân eyledi.

Evet, bundan dokuz on sene evvel, o iki âyettenbirinci âyet olan فَانْظُرْ اِلٰٓی اٰثَارِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَیْفَ یُحْیِی الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا اِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْیِی الْمَوْتٰی وَهُوَ عَلٰی كُلِّ شَیْءٍ قَدٖیرٌ fermân-ı İlâhînin iki parlak ve çok kuvvetli huccetleri ve tefsîrleri bulunan Onuncu Söz ile Yirmi dokuzuncu Söz’ü in‘âm etti, münkirleri susturdu.

Hem îmân-ı haşrînin hücûm edilmez iki metîn kal‘asından, dokuz ve on sene sonra ikinci âyet olan baştaki mezkûr âyât-ı kübrânın tefsîrini, bu risâle ile ikrâm etti. İşte bu Dokuzuncu Şuâ‘, mezkûr âyâtta işâret edilen dokuz âlî makam ve bir ehemmiyetli mukaddeme den ibârettir.

Mukaddeme: Haşir akîdesinin pek çok rûhî fâidelerinden ve hayatî neticelerinden bir tek netice-i câmiayı ihtisâr ile beyân etmek; ve hayat-ı insaniyeye, hususan hayât-ı ictimâiyesine son derece lüzûmlu ve zarûrî olduğunu izhâr etmek; ve bu îmân-ı haşir akîdesinin pek çok huccetlerinden bir tek huccet-i külliyeyi icmâl ile göstermek; ve o akîde-i haşriye, ne kadar bedîhî ve şübhesiz bulunduğunu ifade etmekten ibâret olan iki nokta dır.

Birinci Nokta: Âhiret akîdesi, hayât-ı ictimâiye ve şahsiye-i insaniyenin üssü’l-esâsı ve saâdetinin ve kemâlâtının esâsâtı olduğuna, yüzer delillerinden bir mikyâs olarak yalnız dört tanesine işâret edeceğiz.

Birincisi: Nev‘-i beşerin hemen yarısını teşkîl eden çocuklar, yalnız cennet fikriyle, onlara dehşetli ve ağlatıcı görünen ölümlere ve vefatlara karşı dayanabilirler. Ve gāyet zayıf ve nâzik vücûdlarında, bir kuvve-i ma‘neviye bulabilirler. Ve her şeyden çabuk ağlayan gāyet mukāvemetsiz mizâc-ı rûhlarında, o cennetle bir ümîd bulup mesrûrâne yaşayabilirler. Meselâ, cennet fikriyle der: Benim küçük kardeşim veya arkadaşım öldü. Cennetin bir kuşu oldu. Cennette gezer.

Bizden daha güzel yaşar. Yoksa, her vakit etrafında kendileri gibi çocukların ve büyüklerin ölümleri, o zayıf bîçârelerin endişeli nazarlarına çarpması, mukāvemetlerini ve kuvve-i ma‘neviyelerini zîr u zeber ederek gözleriyle beraber rûhları, kalbleri, akılları gibi bütün letâiflerini dahi, öyle ağlattıracak idi ki, ya mahvolacaklardı veya dîvâne bir bedbaht hayvan olacaklardı.

İkinci Delîl: Nev‘-i insanın nısfı olan ihtiyârlar, yalnız hayât-ı uhreviye ile, yakınlarında bulunan kabre karşı tahammül edebilirler. Ve çok alâkadâr oldukları hayatlarının yakında sönmesine ve güzel dünyalarının kapanmasına mukābil, bir teselli bulabilirler. Ve çocuk hükmüne geçen serîütteessür rûhlarında ve mizâçlarında, mevt ve zevâlden çıkan elîm ve dehşetli me’yûsiyete karşı, ancak hayat-ı bâkiye ümîdiyle mukābele edebilirler. Yoksa o şefkate lâyık muhteremler ve sükûnete ve istirâhat-i kalbiyeye çok muhtâç o endişeli babalar ve analar, öyle bir vâveylâ-yı rûhî ve bir dağdağa-i kalbî hissedeceklerdi ki, bu dünya onlara zulümâtlı bir zindan ve hayat dahi kasâvetli bir azâb olurdu.

Üçüncü Delîl: İnsanların hayat-ı ictimâiyesinin en kuvvetli medârı olan gençler ve delikanlılar, şiddet-i galeyânda olan hissiyâtlarını ve ifrâtkâr bulunan nefis ve hevâlarını, tecâvüzâttan ve zulümlerden ve tahrîbâttan durduran ve hayât-ı ictimâiyenin hüsn-ü cereyânını te’mîn eden, yalnız cehennem fikridir. Yoksa cehennem endişesi olmazsa, اَلْحُكْمُ لِلْغَالِبِkāidesiyle, o sarhoş delikanlılar ve o hevesâtları peşinde koşan gençler, bîçâre zayıflara ve âcizlere dünyayı cehenneme çevireceklerdi. Ve yüksek insaniyeti, gāyet süflî bir hayvaniyete döndüreceklerdi.

Dördüncü Delîl: Nev‘-i beşerin hayat-ı dünyeviyesinde en cem‘iyetli merkez; ve en esaslı zenberek; ve dünyevî saâdet için bir cennet, bir melce’, bir tahassungâh ise, âile hayatıdır. Ve herkesin hânesi, küçük bir dünyasıdır. Ve o hâne ve âile hayatının hayatı ve saâdeti ise, samîmî ve ciddî ve vefâdârâne hürmet; ve hakîkî ve şefkatli ve fedâkârâne merhamet ile olabilir. Ve bu hakîkî hürmet; ve samîmî merhamet ise, ebedî bir arkadaşlık ve dâimî bir refâkat ve sermedî bir beraberlik ve hadsiz bir zamanda ve hudûdsuz bir hayâtta birbiriyle pederâne, ferzendâne, kardeşâne, arkadaşâne münâsebetlerin bulunması fikriyle ve akîdesiyle olabilir.

Meselâ der: Bu haremim, ebedî bir âlemde, ebedî bir hayâtta, dâimî bir refîka-i hayatımdır. Şimdilik ihtiyâr ve çirkin olmuş ise de, zararı yok. Çünki, ebedî bir güzelliği var, gelecek. Ve böyle dâimî bir

arkadaşlığın hâtırı için her bir fedâkârlığı ve merhameti yaparım diyerek o ihtiyâre karısına, güzel bir hûri gibi muhabbetle, şefkatle ve merhametle mukābele edebilir. Yoksa kısacık bir-iki sâat sûrî bir refâkatten sonra ebedî bir firâka ve mufârakate uğrayan arkadaşlık, elbette gāyet sûrî ve muvakkat ve esassız, hayvan gibi bir rikkat-i cinsiye ma‘nâsında bir mecâzî merhamet ve sun‘î bir hürmet verebilir. Ve hayvanâtta olduğu gibi, başka menfaatler ve sâir gālib hisler, o hürmet ve merhameti mağlûb edip o dünya cennetini cehenneme çevirir.

İşte îmân-ı haşrînin yüzer neticelerinden birisi, hayât-ı ictimâiye-i insâniyeye taalluk eder. Ve bu tek neticenin de yüzer cihetlerinden ve fâidelerinden mezkûr dört delîle, sâirleri kıyâs edilse anlaşılır ki, hakîkat-i haşriyenin tahakkuku ve vukū‘u, insaniyetin ulvî hakîkati ve küllî hâceti derecesinde kat‘îdir. Belki insanın midesindeki ihtiyâcâtın vücûdu, taâmların vücûduna delâlet ve şehâdetinden daha zâhirdir. Ve daha ziyâde tahakkukunu bildirir.

Eğer bu hakîkat-i haşriyenin netîceleri insaniyetten çıksa, o çok ehemmiyetli ve yüksek ve hayâtdâr olan insaniyet mâhiyeti, murdar ve mikrop yuvası bir lâşe hükmüne sukūt edeceğini isbat eder. Beşerin idare ve ahlâk ve ictimâiyâtı ile çok alâkadâr olan ictimâiyyûn ve siyâsiyyûn ve ahlâkiyyûnun kulakları çınlasın. Gelsinler, bu boşluğu ne ile doldurabilirler? Ve bu derin yaraları ne ile tedâvi edebilirler?

İkinci Nokta: Hakîkat-i haşriyenin hadsiz burhânlarından ve sâir erkân-ı îmâniyeden gelen şehâdetlerin hulâsasından çıkan bir burhânı, gāyet muhtasar bir sûrette beyân ederiz şöyleki:

Hazret-i Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm’ın risâletine delâlet eden bütün mu‘cizeleri ve bütün delâil-i nübüvveti ve hakkāniyetinin bütün burhânları, birden hakîkat-i haşriyenin tahakkukuna şehâdet ederek isbat ederler. Çünki bu Zât’ın asm bütün hayatında bütün da‘vâları, vahdâniyetten sonra haşirde temerküz ediyor. Hem umûm peygamberleri tasdîk eden ve ettiren bütün mu‘cizeleri ve huccetleri, aynı hakîkate şehâdet eder. Hem وَبِرُسُلِهٖ kelimesinden gelen şehâdeti bedâhet derecesine çıkaran وَكُتُبِهٖ şehâdeti de, aynı hakîkate şehâdet eder. Şöyle ki:

Başta Kur’ân-ı Mu‘cizü’l-Beyân’ın hakkāniyetini isbat eden bütün mu‘cizeleri, huccetleri ve hakîkatleri, birden, hakîkat-i haşriyenin tahakkukuna ve vukûuna şehâdet edip isbat ederler. Çünki

Kur’ân’ın hemen üçten birisi, haşirdir. Ve ekser kısa sûrelerin başlarında gāyet kuvvetli âyetler, âyât-ı haşriyedir. Kur’ân sarîhan ve işareten binler âyâtıyla aynı hakîkati haber verir, isbat eder, gösterir.

Meselâ اِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ یَٓا اَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ اِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَیْءٌ عَظٖیمٌ اِذَا زُلْزِلَتِ الْاَرْضُ زِلْزَالَهَا اِذَا السَّمَٓاءُ انْفَطَرَتْ اِذَا السَّمَٓاءُ انْشَقَّتْ عَمَّ یَتَسَٓاءَلُونَ هَلْ اَتٰیكَ حَدٖیثُ الْغَاشِیَةِ gibi, otuz kırk sûrelerin başlarında, bütün kat‘iyetiyle hakîkat-i haşriyeyi, kâinâtın en ehemmiyetli ve vâcib bir hakîkati olduğunu göstermekle beraber, sâir âyetlerinde dahi o hakîkatin çeşit çeşit delîllerini beyân edip iknâ‘ eder.

Acaba bir tek âyetin, bir tek işareti, gözümüz önünde ulûm-u İslâmiyede müteaddid ilmî ve kevnî hakîkatleri meyve veren bir kitabın binler böyle şehâdetleri ve da‘vâlarıyla güneş gibi zuhûr eden îmân-ı haşrî, hakîkatsiz olması mümkün mü? Güneşin inkârı, belki kâinâtın ademi gibi hiç bir cihet-i imkânı var mı? Ve yüz derece muhâl ve bâtıl olmaz mı?

Acaba bir sultânın bir tek işâretinin yalan olmaması için, bazen bir ordu hareket edip çarpıştığı hâlde, o pek ciddî ve izzetli Sultânın binler sözlerini ve va‘dlerini ve tehdîdlerini yalan çıkarmak, hiç bir cihette kābil midir? Ve hakîkatsiz olması mümkün müdür?

Acaba on üç asırda fâsılasız olarak hadsiz rûhlara, akıllara, kalblere, nefislere hak ve hakîkat dâiresinde hükmeden, terbiye eden, idare eden bu ma‘nevî Sultân-ı Zîşân’ın bir tek işareti böyle bir hakîkati isbat etmeye kâfî iken, binler tasrîhât ile bu hakîkat-i haşriyeyi gösterip isbat ettikten sonra, o hakîkati tanımayan bir echel ahmak için cehennem azâbı lâzım gelmez mi? Ve ayn-ı adâlet olmaz mı?

Evet, birer zamana ve birer devre hükmeden bütün semâvî suhuflar ve mukaddes kitaplar dahi bütün istikbâle ve umûm zamanlara hükümrân olan Kur’ân’ın tafsîlâtla ve îzâhâtla ve tekrar ile beyân ve isbat ettiği hakîkat-i haşriyeyi, asırlarına ve zamanlarına göre o hakîkati kat‘î kabûl ile beraber tafsîlâtsız ve perdeli ve muhtasar bir sûrette beyân edip; ve fakat kuvvetli bir tarzda iddiâ ve isbatları, Kur’ân’ın da‘vâsını binlerle imza ile tasdîk ederler.

Bu bahsin münâsebetiyle Risâle-i Münâcât’ın âhirinde îmân-ı bilyevmi’l-âhir rüknüne sâir rükünlerin, hususan rusûl ve kütübün şehâdeti münâcât sûretinde zikredilen pek kuvvetli ve hulâsalı; ve bütün evhâmları izâle eden bir huccet-i haşriye aynen buraya giriyor. Şöyle ki,

Münâcât’da demiş:

Ey Rabb-i Rahîmim Resûl-ü Ekrem’inin asm ta‘lîmiyle ve Kur’ân-ı Hakîm’in dersiyle anladım ki: Başta Kur’ân ve Resûl-ü Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm’ın olarak bütün mukaddes kitaplar ve peygamberler, bu dünyada ve her tarafta numûneleri görülen celâlli ve cemâlli isimlerin tecellîleri daha parlak bir sûrette ebedü’l-âbâdda devam edeceğine; ve bu fânî âlemde rahîmâne cilveleri, numûneleri müşâhede edilen ihsânâtının daha şa‘şaalı bir tarzda dâr-ı saadette istimrârına ve bekāsına; ve bu kısa hayât-ı dünyeviyede onları zevk ile gören ve muhabbetle refâkat eden müştâkların, ebedde dahi refâkatlerine ve beraber bulunmalarına icmâ‘ ve ittifâkla şehâdet ve delâlet ve işâret ederler.

Hem yüzer mu‘cizât-ı bâhirelerine ve âyât-ı kātıalarına istinâden, başta Resûl-ü Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm ve Kur’ân-ı Hakîm’in olarak bütün nûrânî rûhların sâhibleri olan peygamberler; ve bütün münevver kalblerin kutubları olan velîler; ve bütün keskin nûrlu akılların ma‘denleri olan sıddîkînler; bütün suhuf-u semâviyede ve kütüb-ü mukaddesede senin çok tekrar ile ettiğin binler va‘dlerine ve tehdîdlerine istinâden; hem senin kudret ve rahmet ve inâyet ve hikmet ve celâl ve cemâl gibi âhireti iktizâ eden kudsî sıfatlarına ve şe’nlerine ve senin izzet-i celâline ve saltanat-ı rubûbiyetine i‘timâden; hem âhiretin izlerini ve tereşşuhâtını bildiren hadsiz keşfiyâtlarına ve müşâhedelerine ve ilmelyakîn ve aynelyakîn derecesinde bulunan i‘tikādlarına ve îmânlarına binâen saâdet-i ebediyeyi insanlara müjdeliyorlar. Ehl-i dalâlet için cehennem ve ehl-i hidâyet için cennet bulunduğunu haber verip i‘lân ediyorlar. Ve kuvvetli îmân edip şehâdet ediyorlar.

Ey Kadîr-i Hakîm Ve ey Rahmân-ı Rahîm Ve ey Sâdıku’l-Va‘di’l-Kerîm Ve ey izzet ve azamet ve celâl sâhibi Kahhâr-ı Zülcelâl Bu kadar sâdık dostlarını, bu kadar va‘dlerini ve bu kadar sıfat ve şuûnâtını yalancı çıkarmak, tekzîb etmek; ve saltanat-ı rubûbiyetinin kat‘î mukteziyâtını tekzîb edip yapmamak; ve senin sevdiğin ve onlar dahi seni tasdîk edip sana itâat etmekle kendilerini sana sevdiren hadsiz makbûl ibâdının âhirete bakan hadsiz duâlarını ve da‘vâlarını reddetmek ve dinlememek; ve küfür ve isyan ile ve seni va‘dinde tekzîb etmekle senin azamet-i kibriyâna dokunan ve izzet-i celâline dokunduran ve ulûhiyetinin haysiyetine ilişen ve şefkat-i rubûbiyetini müteessir eden ehl-i dalâleti ve ehl-i küfrü, haşrin inkârında onları tasdîk etmekten yüz binler derece mukaddessin. Ve hadsiz derece münezzeh ve âlîsin.

Ve böyle nihâyetsiz bir zulümden ve nihâyetsiz bir çirkinlikten, senin o nihâyetsiz adâletini ve o nihâyetsiz cemâlini ve o hadsiz rahmetini hadsiz derece takdîs ediyoruz. Ve bütün kuvvetimizle îmân ederiz ki: O yüz binler sâdık elçilerin ve o hadsiz doğru dellâl-ı saltanatın olan enbiyâlar ve asfiyâlar ve evliyâlar, hakkalyakîn, aynelyakîn, ilmelyakîn sûretinde senin uhrevî rahmet hazinelerine ve âlem-i bekādaki ihsânâtının definelerine ve dâr-ı saadette tamamıyla zuhûr eden güzel isimlerinin hârika güzel cilvelerine şehâdetleri, hak ve hakîkattir. Ve işaretleri doğru ve mutâbıktır. Ve beşâretleri, sâdık ve vâki‘dir. Ve onlar, bütün o hakîkatlerin mercii ve güneşi ve hâmîsi olan Hakk isminin en büyük bir şuâ‘ı, bu hakîkat-i kübrâ-yı haşriye olduğunu, îmân ederek senin emrin ile senin ibâdına hak dâiresinde ders veriyorlar. Ve ayn-ı hakîkat olarak ta‘lîm ediyorlar.

Yâ Rab Bunların ders ve ta‘lîmlerinin hakkı ve hürmeti için, bize ve Risâle-i Nûr talebelerine îmân-ı ekmel ve hüsn-ü hâtime ver. Ve bizleri onların şefâatlerine mazhar eyle, âmîn.

Hem nasıl ki Kur’ân’ın, belki bütün semâvî kitapların hakkāniyetini isbat eden umûm delîller ve huccetler; ve Habîbullâh’ın, belki bütün enbiyâların nübüvvetlerini isbat eden umûm mu‘cizeler ve burhânlar, dolayısıyla en büyük müddeâları olan âhiretin tahakkukuna delâlet ederler. Aynen öyle de, Vâcibü’l-Vücûd’un vücûduna ve vahdetine şehâdet eden ekser delîller ve huccetler, dolayısıyla rubûbiyetin ve ulûhiyetin en büyük medârı ve mazharı olan dâr-ı saadetin ve âlem-i bekānın vücûduna ve açılmasına şehâdet ederler. Çünki gelecek makamâtta beyân ve isbat edileceği gibi, Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd’un hem mevcûdiyeti, hem umûm sıfatları, hem ekser isimleri, hem rubûbiyet, ulûhiyet, rahmet, inâyet, hikmet, adâlet gibi vasıfları ve şe’nleri, lüzûm derecesinde âhireti iktizâ; ve vücûb derecesinde bâkî bir âlemi istilzâm; ve zarûret derecesinde mükâfât ve mücâzât için haşri ve neşri isterler.

Evet, mâdem ezelî ve ebedî bir Allâh var. Elbette saltanat-ı ulûhiyetinin sermedî bir medârı olan âhiret var.

Ve mâdem bu kâinâtta ve zîhayatta gāyet haşmetli ve hikmetli ve şefkatli bir rubûbiyet-i mutlaka var ve görünüyor. Elbette o rubûbiyetin haşmetini sukūttan; ve hikmetini abesiyetten; ve şefkatini gadirden kurtaran ebedî bir dâr-ı saadet bulunacak ve girilecek.

Hem mâdem göz ile görülen bu hadsiz in‘âmlar, ihsânlar, lütuflar, keremler, inâyetler, rahmetler perde-i gayb arkasında bir Zât-ı Rahmân-ı Rahîm’in bulunduğunu,

sönmemiş akıllara, ölmemiş kalblere gösterir. Elbette in‘âmı istihzâdan ve ihsânı aldatmaktan ve inâyeti adâvetten ve rahmeti azâbdan ve lütuf ve keremi ihânetten halâs eden; ve ihsânı ihsân eden ve ni‘meti ni‘met eden bir âlem-i bâkîde bir hayat-ı bâkiye var ve olacaktır.

Hem mâdem bahar faslında, zemînin dar sahîfesinde, hatâsız yüz bin kitabı birbiri içinde yazan bir kalem-i kudret, gözümüzün önünde yorulmadan işliyor. Ve o kalem sâhibi, yüz bin def‘a ahd ve va‘d etmiş ki: Bu dar yerde ve gāyet karışık ve birbiri içinde yazılan bahar kitabından daha kolay olarak, geniş bir yerde, güzel ve lâyemût bir kitabı yazacağım ve sizlere okutturacağım diye bütün fermanlarında o kitaptan bahsediyor. Elbette ve her hâlde o kitabın aslı yazılmış. haşir ve neşir ile hâşiyeleri de yazılacak. Ve umûmun defter-i a‘mâlleri, onda kaydedilecek.

Hem mâdem bu arz, kesret-i mahlûkāt cihetiyle ve mütemâdiyen değişen yüz binler çeşit çeşit envâ‘-ı zevilhayatın ve zevi’l-ervâhın meskeni, menşei, fabrikası, meşheri, mahşeri olması haysiyetiyle; bu kâinâtın kalbi, merkezi, hulâsası, netîcesi, sebeb-i hilkati olarak gāyet büyük öyle bir ehemmiyeti var ki, küçüklüğüyle beraber koca semâvâta karşı denk tutulmuş. Semâvî fermanlarda dâimâ رَبُّ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ deniliyor.

Ve mâdem bu mâhiyetteki arzın her tarafına hükmeden; ve ekser mahlûkātına tasarruf eden; ve ekser zîhayat mevcûdâtını teshîr edip kendi etrafına toplattıran; ve ekser masnûâtını kendi hevesâtının hendesesiyle ve ihtiyâcâtının düstûrlarıyla öyle güzelce tanzîm ve teşhîr ve tezyîn eden; ve çok antika nev‘lerini liste gibi birer yerlerde öyle toplayıp süslendirir ki, değil yalnız ins ve cinnin nazarlarını, belki semâvât ehlinin ve kâinâtın nazar-ı dikkatlerini ve takdîrlerini ve kâinât sâhibinin nazar-ı istihsânını celb etmekle gāyet büyük ehemmiyet ve kıymet alan; ve bu haysiyetle bu kâinâtın hikmet-i hilkati ve büyük netîcesi ve kıymetli meyvesi ve arzın halîfesi olduğunu fenleriyle, san‘atlarıyla gösteren; ve dünya cihetinde Sâni‘-i Âlem’in mu‘cizeli san‘atlarını gāyet güzelce teşhîr, tanzîm ettiği için isyan ve küfrüyle beraber dünyada bırakılan ve azâbı te’hîr edilen; ve bu hizmeti için imhâl edilip muvaffakiyet gören nev‘-i benî-âdem var.

Ve mâdem bu mâhiyetteki nev‘-i benî-âdem, mizâç ve hilkat i‘tibâriyle gāyet zayıf ve nâzik ve âciz ve gāyet acz ve fakrıyla beraber, hadsiz ihtiyâcâtı ve teellümâtı olduğu hâlde, bütün bütün kuvvetinin ve ihtiyârının fevkınde olarak koca küre-i arzı, nev‘-i insana lüzûmu bulunan her nevi‘ ma‘denlere mahzen ve her nevi‘ taâmlara anbar ve nev‘-i insanın hoşuna gidecek

her çeşit mallara dükkân sûretine getiren, gāyet kudretli ve hikmetli ve şefkatli bir mutasarrıf var ki, böyle nev‘-i insana bakıyor, besliyor, istediğini veriyor.

Ve mâdem bu hakîkatteki bir Rab, hem insanı sever, hem kendini insana sevdirir. Hem bâkîdir, hem bâkî âlemleri var. Hem adâletle her işi görür ve hikmetle her şeyi yapıyor. Hem bu kısa hayât-ı dünyeviyede ve bu kısacık ömr-ü beşerde ve bu muvakkat ve fânî zeminde o Hâkim-i Ezelî’nin haşmet-i saltanatı ve sermediyet-i hâkimiyeti yerleşemiyor. Ve nev‘-i insanda vukû‘ bulan ve kâinâtın intizâmına ve adâlet ve muvâzenelerine ve hüsün ve cemâline münâfî ve muhâlif çok büyük zulümleri ve isyanları; ve velîni‘metine ve onu şefkatle besleyene karşı ihânetleri ve inkârları ve küfürleri, bu dünyada cezâsız kalıp, gaddâr zâlim rahatla hayatını; ve bîçâre mazlum meşakkatler içinde ömürlerini geçirirler. Umûm kâinâtta eserleri görünen şu adâlet-i mutlakanın mâhiyeti ise, dirilmemek sûretiyle o gaddâr zâlimlerin ve me’yûs mazlûmların vefâtları içindeki müsâvâtlarına bütün bütün zıddır. Kaldırmaz, müsâade etmez.

Ve mâdem nasıl ki kâinâtın sâhibi, kâinâttan zemîni ve zemînden nev‘-i insanı intihâb edip gāyet büyük bir makam, bir ehemmiyet vermiş. Öyle de nev‘-i insandan dahi makāsıd-ı rubûbiyetine tevâfuk eden ve kendilerini îmân ve teslîm ile ona sevdiren ve hakîkî insanlar olan enbiyâ ve evliyâ ve asfiyâyı intihâb edip, kendine dost ve muhâtab ederek, onlara mu‘cizeler ve tevfîklerle ikrâm edip, düşmanlarını semâvî tokatlarla ta‘zîb ediyor.

Ve bu kıymetli ve sevimli dostlarından dahi, onların imamı ve mefhari olan Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm’ı intihâb ederek, ehemmiyetli küre-i arzın yarısını ve ehemmiyetli nev‘-i insanın beşten birisini uzun asırlarda onun nûruyla tenvîr ediyor. Âdetâ bu kâinât onun için yaratılmış gibi, bütün gāyeleri onun ile ve onun dîni ile ve Kur’ân’ıyla tezâhür ediyor. Ve o pek çok kıymetdâr ve milyonlar sene yaşayacak kadar hadsiz hizmetlerinin ücretlerini, hadsiz bir zamanda almaya müstehak ve lâyık iken, gāyet meşakkatler ve mücâhedeler içinde altmış üç sene gibi kısacık bir ömür verilmiş.

Acaba hiç bir cihetle hiç bir imkânı, hiç bir ihtimâli, hiç bir kābiliyeti var mı ki, o Zât Aleyhissalâtü Vesselâm, bütün emsâliyle ve dostlarıyla beraber dirilmesin? Ve şimdi de rûhen diri ve hayy olmasın? İ‘dâm-ı ebedî ile mahvolsunlar? Hâşâ, yüz bin def‘a hâşâ ve kellâ Evet, bütün kâinât ve hakîkat-i âlem, o’nun asm dirilmesini da‘vâ eder. Ve hayatını Sâhib-i Kâinât’tan taleb ediyor.

Mâdem Yedinci Şuâ‘ olan Âyetü’l-Kübrâ Risâlesi’nde, her biri birer dağ kuvvetinde otuz üç aded icmâ‘-ı azîm isbat etmişler ki, bu kâinât, bir elden çıkmış ve bir tek zâtın mülküdür. Ve kemâlât-ı İlâhiyenin medârı olan vahdeti ve ehadiyeti bedâhetle göstermişler. Ve vahdet ve ehadiyet ile bütün kâinât o Zât-ı Vâhid’in emirber neferleri ve musahhar me’mûrları hükmüne geçiyor. Ve âhiretin gelmesiyle, kemâlâtı sukūttan; ve adâlet-i mutlakası, müstehziyâne gadr-i mutlaktan; ve hikmet-i âmmesi, sefâhetkârâne abesiyetten; ve rahmet-i vâsiası, lâhiyâne ta‘zîbden; ve izzet-i kudreti, zelîlâne aczden kurtulurlar, takaddüs ederler.

Elbette ve elbette ve her hâlde, îmân-ı billâhın yüzer nüktelerinden bu on mademlerdeki hakîkatlerin muktezâsıyla, kıyâmet kopacak, haşir ve neşir olacak, dâr-ı mücâzât ve mükâfât açılacak. Tâ ki arzın mezkûr ehemmiyeti ve merkeziyeti ve insanın ehemmiyeti ve kıymeti tahakkuk edebilsin. Ve arz ve insanın Hâlik’ı ve Rabbi olan Mutasarrıf-ı Hakîm’in mezkûr adâleti, hikmeti, rahmeti, saltanatı takarrur edebilsin. O bâkî Rabbin mezkûr hakîkî dostları ve müştâkları, i‘dâm-ı ebedîden kurtulsun. Ve o dostların en büyüğü ve en kıymetdârı, bütün kâinâtı memnûn ve minnetdâr eden kudsî hizmetlerinin mükâfâtını görsün. Ve Sultân-ı Sermedî’nin kemâlâtı, naks ve kusurdan; ve kudreti, aczden; ve hikmeti, sefâhetten; ve adâleti, zulümden tenezzüh ve takaddüs ve teberrî etsin. Elhâsıl, Mâdem Allâh var, elbette âhiret vardır.

Hem nasıl ki mezkûr üç erkân-ı îmâniye onları isbat ediyor. Ve bütün delilleriyle haşre şehâdet ve delâlet ederler. Öyle de وَمَلٰٓئِكَتِهٖ وَبِالْقَدَرِ خَیْرِهٖ وَشَرِّهٖ مِنَ اللّٰهِ تَعَالٰی olan iki rükn-ü îmânî dahi, haşri istilzâm edip kuvvetli bir sûrette âlem-i bekāya şehâdet ve delâlet ederler. Şöyle ki:

Melâikenin vücûdunu ve vazîfe-i ubûdiyetlerini isbat eden bütün delîller ve hadsiz müşâhedeler ve mükâlemeler, dolayısıyla âlem-i ervâhın ve âlem-i gaybın ve âlem-i bekānın ve âlem-i âhiretin ve ileride cin ve ins ile şenlendirilecek olan dâr-ı saadetin, cennet ve cehennemin vücûdlarına delâlet ederler. Çünki melekler, bu âlemleri izn-i İlâhî ile görebilirler ve bu âlemlere girebilirler. Ve Hazret-i Cebrâîl as gibi insanlarla görüşen umûm melâike-i mukarrebîn, mezkûr âlemlerin vücûdlarını ve onlar, onlarda gezdiklerini müttefikan haber veriyorlar. Görmediğimiz Amerika kıt‘asının vücûdunu, ondan gelenlerin ihbârıyla bedîhî bildiğimiz gibi; yüz tevâtür kuvvetinde bulunan melâike ihbârâtıyla, âlem-i bekānın ve dâr-ı âhiretin ve cennet ve cehennemin vücûdlarına o kat‘iyette îmân etmek gerektir. Ve öyle de îmân ederiz.

Hem Yirmi altıncı Söz olan Risâle-i Kader’de îmân-ı bilkader rüknünü isbat eden bütün delîller, dolayısıyla haşre ve neşr-i suhufa ve mîzân-ı ekberdeki muvâzene-i a‘mâle delâlet ederler. Çünki her şeyin mukadderâtını gözümüz önünde nizâm ve mîzân levhalarında kaydetmek; ve her zîhayatın sergüzeşt-i hayatlarını, kuvve-i hâfızalarında ve çekirdeklerinde ve sâir elvâh-ı misâliyede yazmak; ve her zîruhun, hususan insanların defter-i a‘mâllerini, elvâh-ı mahfûzada tesbît etmek ve geçirmek, elbette öyle muhît bir kader ve hakîmâne bir takdîr ve müdakkikāne bir kayıd ve hafîzâne bir kitabet, ancak mahkeme-i kübrâda umûmî bir muhâkeme netîcesinde, dâimî bir mükâfât ve mücâzât için olabilir. Yoksa o ihâtalı ve inceden ince olan kayıd ve muhâfaza, bütün bütün ma‘nâsız ve fâidesiz kalır. Hikmete ve hakîkate münâfî olur.

Hem haşir gelmezse, kader kalemiyle yazılan bu kitâb-ı kâinâtın bütün muhakkak ma‘nâları bozulur ki, hiç bir cihet-i imkânı olamaz. Ve o ihtimâl, bu kâinâtın vücûdunu inkâr gibi bir muhâl olur. Belki bir hezeyân olur.

Elhâsıl: Îmânın beş rüknü, bütün delilleriyle haşir ve neşrin vukûuna ve vücûduna ve dâr-ı âhiretin vücûduna ve açılmasına delâlet edip isterler. Ve şehâdet edip taleb ederler.

İşte hakîkat-i haşriyenin azametine tam muvâfık, böyle azametli ve sarsılmaz direkleri ve burhânları bulunduğu içindir ki, Kur’ân-ı Mu‘cizü’l-Beyân’ın hemen hemen üçte birisi, haşir ve âhireti teşkîl ediyor. Ve onu, bütün hakāikine temel taşı ve üssül’esâs yapıyor. Ve her şeyi, onun üstüne binâ ediyor. Mukaddeme nihâyet buldu

Saîdü’n-Nûrsî

[ONUNCU ŞU‘]

Fihrist Risâlesi’nde On beşinci Lem‘a’dan sonraki yazılan risâlelerin fihristi olup, Isparta havâlîsindeki Risâle-i Nûr’un hâs talebeleri tarafından kaleme alınmıştır. Bu Onuncu Şuâ‘, müstakil olarak neşredilen Fihrist Risâlesi’nin 162. sahîfesinden sona kadar olan kısım olup buraya derc edilmemiştir.

[ONBİRİNCİ ŞU‘]

Zındıka ve küfr-ü mutlaka karşı, Risâle-i Nûr’un bir müdâfaanâmesidir. Ve bu hapsimizde hakîkî müdâfaanâmemiz dahi budur. Çünki yalnız buna çalışıyoruz.

Bu risâle, Denizli Hapishânesi’nin bir meyvesi ve bir hâtırası ve iki cum‘a gününün mahsûlüdür.

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ فَلَبِثَ فِی السِّجْنِ بِضْعَ سِنٖینَ

Âyetinin ihbârı ve sırrıyla Yusuf Aleyhisselâm, mahbûsların pîridir. Ve hapishâne, bir nevi‘ Medrese-i Yûsufiye olur. Mâdem Risâle-i Nûr şâkirdleri iki def‘adır çoklukla bu medreseye giriyorlar. Elbette Risâle-i Nûr’un hapse temas ettiği ve isbat ettiği bir kısım mes’elelerinin kısacık hulâsalarını, bu terbiye için açılan dershânede okumak ve okutmakla tam terbiye almak lâzım geliyor. İşte o hulâsalardan beş-altı, tanesini beyân ediyoruz.

[Birincisi]

Dördüncü Söz’de îzâhı bulunan, her gün yirmi dört sâat sermâye-i hayatı, Hâlikımız bize ihsân ediyor. Tâ ki, iki hayâtımıza lâzım olan şeyler, o sermaye ile alınsın. Biz kısacık hayât-ı dünyeviyeye yirmi üç saati sarf edip, beş farz namaza kâfî gelen bir saati, pek çok uzun olan hayat-ı uhreviyemize sarf etmezsek, ne kadar hilâf-ı akıl bir hatâ; ve o hatânın cezâsı olarak hem kalbî, hem rûhî sıkıntıları çekmek; ve o sıkıntılar yüzünden ahlâkını bozmak ve me’yûsâne hayatını geçirmek sebebiyle, değil terbiye almak, belki terbiyenin aksine gitmekle ne derece hasâret ederiz, kıyâs edilsin.

Eğer bir saati beş farz namaza sarf etsek, o hâlde hapis ve musîbet müddetinin her bir saati, bazen bir gün ibâdet; ve fânî bir saati, bâkî saatler hükmüne geçebilmesi; ve kalbî ve rûhî me’yûsiyet ve sıkıntıların kısmen zevâl bulması; ve hapse

sebebiyet veren hatâlara keffâreten affettirmesi; ve hapsin hikmeti olan terbiyeyi alması, ne derece kârlı bir imtihân, bir ders ve musîbet arkadaşlarıyla tesellîdârane bir hoş sohbet olduğu düşünülsün.

Dördüncü Söz’de denildiği gibi, bin lira ikrâmiye kazancı için bin adam iştirâk etmiş bir piyango kumarına, yirmi dört lirasından beş-on lirasını veren; ve yirmi dörtten birisini, ebedî bir mücevherât hazînesinin biletine vermeyen; hâlbuki dünyevî piyangoda o bin lirayı kazanmak ihtimâli binde birdir. Çünki bin hissedâr daha var. Ve uhrevî mukadderât-ı beşer piyangosunda ise, hüsn-ü hâtimeye mazhar ehl-i îmân için kazanç ihtimâli, binde dokuz yüz doksan dokuz olduğuna yüz yirmi dört bin enbiyânın ona dâir haberlerini, keşif ile tasdîk eden evliyâdan ve asfiyâdan had ve hesaba gelmez sâdık muhbirler haber verdikleri hâlde, evvelki piyangoya koşmak, ikincisinden kaçmak, ne derece maslahata muhâlif düşer, mukāyese edilsin.

Bu mes’elede hapishâne müdürleri ve sergardiyanları ve belki memleketin idare müdebbirleri ve âsâyiş muhâfızları, Risâle-i Nûr’un bu dersinden memnûn olmaları gerektir. Çünki bin mütedeyyin ve cehennem hapsini her vakit tahattur eden adamların idare ve inzibâtı, on namazsız ve i‘tikādsız, yalnız dünyevî hapsi düşünen ve haram ve helâl bilmeyen ve kısmen serseriliğe alışan adamlardan daha kolay olduğu, çok tecrübelerle görülmüş.

[İkinci Mes’elenin Hulâsası]

Risâle-i Nûr’dan Gençlik Rehberi’nin güzelce îzâh ettiği gibi, ölüm o kadar kat‘î ve zâhirdir ki, bugünün gecesi ve bu güzün kışı gelmesi gibi ölüm başımıza gelecek Bu hapishâne nasıl ki, mütemâdiyen girenler ve çıkanlar için muvakkat bir misâfirhânedir. Öyle de zemîn yüzü dahi, acele hareket eden kafilelerin yollarında bir gecelik konmak ve göçmek için bir handır. Her bir şehri yüz def‘a mezaristana boşaltan ölüm, elbette hayattan ziyâde bizden bir istediği var. İşte bu dehşetli hakîkatin muammâsını Risâle-i Nûr hall ve keşfetmiş. Bir kısacık hulâsası şudur:

Mâdem ölüm öldürülmüyor ve kabir kapısı kapanmıyor. elbette bu ecel cellâdının elinden ve kabir haps-i münferidinden kurtulmak çâresi varsa, insanın en büyük ve her şeyin fevkınde bir endişesi, bir mes’elesidir. Evet, çâresi var Ve Risâle-i Nûr Kur’ân’ın sırrıyla, o çâreyi iki kerre iki dört eder derecesinde kat‘î isbat etmiş. Kısacık hulâsası şudur ki:

Ölüm, ya i‘dâm-ı ebedîdir; Hem o insanı, hem bütün ahbâbını ve akāribini asacak bir darağacıdır. Veyâhûd başka bir bâkî âleme gitmek ve îmân vesîkasıyla saâdet sarayına girmek için bir terhîs tezkeresidir. Ve kabir ise, ya karanlıklı bir haps-i münferid ve dipsiz bir kuyudur. Veyâhûd bu zindân-ı dünyâdan, bâkî ve nûrânî bir ziyafetgâha ve bâğistana açılan bir kapıdır. Bu hakîkati, Gençlik Rehberi bir temsîl ile isbat etmiş.

Meselâ, bu hapsin bahçesinde asmak için darağaçları konulmuş. Ve onların dayandıkları duvarın arkasında, gāyet büyük ve umûm dünya iştirâk etmiş bir piyango dâiresi kurulmuş. Biz bu hapisteki beş yüz kişi, her hâlde hiç müstesnâsı yok ve kurtulmak mümkün değil, bizi birer birer o meydana çağıracaklar. Ya Gel, i‘dâm i‘lânını al, darağacına çık Veya Dâimî haps-i münferid pusulasını tut, bu açık kapıya gir. Veyâhûd Sana müjde Milyonlar altın bileti sana çıkmış, gel, al diye her tarafta i‘lânâtlar yapılıyor.

Biz de gözümüzle görüyoruz ki, birbiri arkasında o darağaçlarına çıkıyorlar. Bir kısmının asıldıklarını müşâhede ediyoruz. Bir kısmı da darağaçlarını basamak yapıp o duvarın arkasındaki piyango dâiresine girdiklerini, orada büyük ve ciddî me’mûrların kat‘î haberleriyle görür gibi bildiğimiz bir sırada, bu hapishânemize iki hey’et girdi.

Bir kafile, ellerinde çalgılar, şarablar, zâhirde gāyet tatlı helvalar, baklavalar bizlere yedirmeye çalıştılar. Fakat o tatlılar zehirlidirler. İnsî şeytanlar, içlerine zehir atmışlar. İkinci cemâat ve hey’et, ellerinde terbiyenâmeler ve helâl yemekler ve mübârek şerbetler var. Bizlere hediye veriyorlar. Ve bil’ittifâk beraber, pek ciddî ve kat‘î diyorlar ki:

Eğer o evvelki hey’etin sizi tecrübe için verdiği hediyelerini alsanız, yeseniz, bu gözümüz önündeki şu darağaçlarında başka gördükleriniz gibi asılacaksınız. Eğer bizim bu memleket Hâkiminin fermanıyla getirdiğimiz hediyeleri evvelkinin yerine kabûl edip; ve terbiyenâmelerdeki duâları ve evrâdları okusanız, o asılmaktan kurtulacaksınız. O piyango dâiresinde ihsân-ı şâhâne olarak her biriniz milyon altın biletini alacağınıza görür gibi ve gündüz gibi inanınız. Eğer o haram ve şübheli ve zehirli tatlıları yeseniz, asılmaya gittiğiniz zamana kadar dahi o zehirlerin sancısını çekeceğinizi, bu fermanlar ve bizler, müttefikan sizlere kat‘î haber veriyoruz diyorlar.

İşte bu temsîl gibi, her vakit gördüğümüz ecel darağacının arkasında, mukadderât-ı beşer piyangosundan ehl-i îmân ve ehl-i tâat için hüsn-ü hâtime şartıyla ebedî ve tükenmez bir hazinenin bileti çıkacağını yüzde yüz ihtimâl ile haber veren; ve sefâhet ve haram ve i‘tikādsızlık ve fıskta devam edenler, tevbe etmemek şartıyla ya i‘dâm-ı ebedî âhirete inanmayanlara veya dâimî ve karanlık